ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

«Δεν είμαι γαντζωμένος σε καμία καρέκλα»

Γοητευτικό και λαμπερό, με τη μυρωδιά του καινούργιου ανακατεμένη με τις μνήμες του παρελθόντος, το Εθνικό Θέατρο ετοιμάζεται να υποδεχθεί το κοινό του. Την προσεχή Τετάρτη τα φώτα θα ανάψουν στο τετράγωνο που ορίζεται από τις οδούς Αγίου Κωνσταντίνου- Κουμουνδούρου- Σατωβριάνδου- Μενάνδρου και στο ανακαινισμένο Κτίριο Τσίλερ η Κεντρική Σκηνή θα υποδεχθεί την πρώτη της πρεμιέρα. Ο καλλιτεχνικός διευθυντής Γιάννης Χουβαρδάς επέλεξε τονΔημήτρη Παπαϊωάννου με το «Πουθενά» για να κάνει ποδαρικό.

Γοητευτικό και λαμπερό, με τη μυρωδιά του καινούργιου ανακατεμένη με τις μνήμες του παρελθόντος, το Εθνικό Θέατρο ετοιμάζεται να υποδεχθεί το κοινό του. Την προσεχή Τετάρτη τα φώτα θα ανάψουν στο τετράγωνο που ορίζεται από τις οδούς Αγίου Κωνσταντίνου- Κουμουνδούρου- Σατωβριάνδου- Μενάνδρου και στο ανακαινισμένο Κτίριο Τσίλερ η Κεντρική Σκηνή θα υποδεχθεί την πρώτη της πρεμιέρα. Ο καλλιτεχνικός διευθυντής Γιάννης Χουβαρδάς επέλεξε τονΔημήτρη Παπαϊωάννου με το «Πουθενά» για να κάνει ποδαρικό.

Ηταν Μάρτιος του 2006 όταν μπήκαν οι πρώτες υπογραφές και το θέατρο έδωσε τη θέση του σε ένα τεράστιο εργοτάξιο. Με τονΝίκο Κούρκουλονα έχει από το 1998 συλλάβει την ιδέα, το Εθνικό Θέατρο είναι σήμερα έτοιμο. Το αρχικό κόστος των 17 εκατομμυρίων έφθασε τα 30, εκ των οποίων το 80% είναι ευρωπαϊκοί πόροι και το υπόλοιπο 20% εθνικοί.

Καθισμένος στο ολοκαίνουργο γραφείο του, στους τόνους του γαλάζιου και του μπλε, ο Γιάννης Χουβαρδάς παραδέχεται ότι«η χαρά των εγκαινίων θα έρθει μετά τα εγκαίνια»: μετά την πρεμιέρα του «Πουθενά», στις 23 Οκτωβρίου θα γίνουν τα επίσημα εγκαίνια παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας κ.Κάρολου Παπούλια.«Θέλουμε να κρατήσουμε στη μνήμη μας αυτή τη στιγμή των εγκαινίωνχωρίς να κάνουμε κάτι σπάταλο ή υπερβολικό. Θέλουμε να είναι ξεχωριστό». Με εξαίρεση τον περιβάλλοντα χώρο, που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, το Κτίριο Τσίλερ είναι έτοιμο να ανοίξει τις πόρτες του.«Τα λειτουργικά μικροπροβλήματα που εξακολουθούν να υπάρχουν θα δουλεύονται, όπως προβλέπει η σύμβαση, για περίπου ενάμιση χρόνο. Είναι αντίστοιχα με εκείνα που συναντά κανείς στο καινούργιο του σπίτι»προσθέτει ο Γιάννης Χουβαρδάς και ετοιμάζεται να απαντήσει στα ερωτήματα του «Βήματος».

– Κύριε Χουβαρδά,πιστεύετε ότι σε αυτή την τρίτη χρονιά υλοποιήσατε περισσότερο όλα όσα είχατε κατά νου;

«Νομίζω ναι. Υπήρχε και εν μέρει υπάρχει ακόμη η αγωνία να δούμε πώς πάνε τα πράγματα. Δεν θέλω να εφησυχάσω, θέλω να είμαι σε εγρήγορση. Τώρα, αν δεν συμβεί κάτι απρόοπτο, πιστεύω ότι θα είναι μια χρονιά εκ προγραμματισμού και εξ αισιοδοξίας πιο αντιπροσωπευτική και καλύτερη από τις προηγούμενες δύο. Εχουμε όμως σοβαρά προβλήματα που δεν έχουν σχέση με εμάς και το Εθνικό: τη γρίπη, τις εκλογές και φυσικά το οικονομικό». – Σε ό,τι αφορά τη γρίπη,φαντάζομαι ότι αναφέρεστε κυρίως στην Παιδική Σκηνή.

«Υπάρχουν μεγάλα ερωτήματα για το τι θα συμβεί στην Παιδική Σκηνή. Εμείς, ως Εθνικό Θέατρο, έχουμε συμβάσεις με τους ηθοποιούς που πρέπει να πληρωθούν κανονικά. Και αυτό είναι κάτι που έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό μας. Επίσης δεν ξέρουμε τι αντίκτυπο μπορεί να έχει και στους ενηλίκους η υπόθεση της γρίπης- ο μη γένοιτο… Αν δεν συμβεί κάτι τέτοιο, θα έχουμε ξεπεράσει ένα μεγάλο εμπόδιο. Υπάρχει όμως και το δεύτερο…».

– Εννοείτε την περίοδο πριν από τις εκλογές της περασμένης Κυριακής, φαντάζομαι.

«Ναι, γιατί οι εκλογές δημιουργούν ένα κενό- πριν και μετά. Και το Εθνικό έχει απόλυτη ανάγκη τον συνομιλητή του στο υπουργείο Πολιτισμού για να αναλάβει τα καθήκοντά του και να αντιληφθεί τα προβλήματα που έχει να λύσει. Τέλος, το οικονομικό παραμένει το μεγάλο πρόβλημα και δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά τίποτε. Περιστασιακές προσπάθειες έχουν γίνει μόνο για να λυθεί το πρόβλημα, στο επίπεδο του “ό,τι μπορούμε κάνουμε”. Εχουμε μια day to day αντιμετώπιση».

– Ενώ τρέχει παράλληλα ο προϋπολογισμός σας;

«Ο προϋπολογισμός του Εθνικού Θεάτρου καλύπτει το διάστημα από την 1η Σεπτεμβρίου ως την 31η Αυγούστου και όχι από τον Ιανουάριο ως τον Δεκέμβριο. Σε ένα άρθρο του Καταστατικού του αναγράφεται ότι το υπουργείο είναι υποχρεωμένο να καλύπτει τον προϋπολογισμό του Εθνικού επί τριετία τουλάχιστον. Σοφό αυτό το άρθρο γιατί μόνον έτσι μπορεί να γίνει ένας σωστός προγραμματισμός αλλά δεν τηρήθηκε ποτέ. Τουλάχιστον να υπάρχει μια πρόνοια για τη σεζόν που ξεκινά και να ξέρουμε από πολύ πιο πριν για να μπορούμε να προγραμματίσουμε. Τα λέγαμε αυτά για τα επιχορηγούμενα… Ο δικός μας ο προϋπολογισμός είναι καταρτισμένος και τρέχει. Προ μηνός μας ήρθε ο προϋπολογισμός από το υπουργείο Οικονομικών για το 2010- και εμείς θα έπρεπε τώρα να προβλέψουμε για τη χρονιά που διανύουμε. Είναι ένα κουβάρι, ένας τραγέλαφος. Χρειάζεται ένα πρακτικό μυαλό. Τώρα λειτουργούμε με φαντασία, προβλέψεις και καλή θέληση και από τις δύο πλευρές».

– Εχετε όμως εκφράσει τις σκέψεις και τις απόψεις σας σε όλους τους προηγούμενους υπουργούς Πολιτισμού και μάλιστα σε υψηλούς τόνους…

«Κοιτάξτε, ήθελα να πω κάποια πράγματα γιατί δεν θα επέτρεπα ποτέ στον εαυτό μου, είτε φύγω είτε μείνω, να σκάσει ένα κανόνι και κανείς να μην ξέρει τι έχει προηγηθεί. Και τι είπα; ΄Η θα έχουμε ένα Εθνικό Θέατρο συρρικνωμένο με πολύ μικρό προϋπολογισμό που ίσα ίσα θα συντηρεί τους εργαζομένους και θα έχει ένα πολύ μικρό παραγωγικό έργο ή θα έχουμε ένα μεγάλο Εθνικό με αναπτυξιακό προϋπολογισμό που θα βγαίνει στο εξωτερικό και θα επιτελεί τον προορισμό του. Απέχουν όμως αυτά όσο η μέρα με τη νύχτα. Και δεν μπορούσα να μείνω με σταυρωμένα τα χέρια. Βλέπετε, εγώ έπεσα ακριβώς πάνω σ΄ αυτή την τρύπα και όταν επήλθε η κρίση με έπιασε μέσα… Στην αρχή τα πράγματα ήταν βατά. Γι΄ αυτό και είχα πει ότι παρέλαβα ένα οικονομικά υγιές Εθνικό- πρέπει να είμαστε δίκαιοι στη μνήμη του Νίκου Κούρκουλου, το Εθνικό ήταν απολύτως υγιές. Και για περίπου έναν χρόνο τα πράγματα πήγαιναν καλά. Μετά ήρθε η κρίση, άρχισαν τα προβλήματα και το Εθνικό έγινε ένας ακόμη οργανισμός που παλεύει να τα βγάλει πέρα».

– Αντιλαμβάνομαι ότι δεν είναι πλέον υγιές.

«Είναι υγιές ακόμη, ευτυχώς, γιατί έχω κάνει πολύ συνετή πολιτική και διότι έχω στραγγίξει τη βρύση όσο δεν γινόταν άλλο. Αν δεν το έκανα αυτό και λειτουργούσα ψυχολογικά πιο large, θα μπορούσε να έχει εξοκείλει το Εθνικό. Αυτή τη στιγμή είμαστε στο “μου δίνεις- πληρώνω”. Τώρα βρισκόμαστε και στην περίοδο χωρίς εισπράξεις, μετά τις καλοκαιρινές παραστάσεις και πριν από τη νέα σεζόν. Είχαμε και τις εκλογές… Το κερασάκι στην τούρτα ήταν ότι το υπουργείο Οικονομίας μάς έκοψε (όπως και σε άλλους δημόσιους οργανισμούς) το 10% του προϋπολογισμού: αυτές όμως οι 830.000 είναι πολλά για το Εθνικό. Είναι η μισθοδοσία ενός μηνός. Η χρηματοδότηση του Εθνικού εδώ και έναν χρόνο όλο και μειώνεται. Οι εισπράξεις μας ανεβαίνουν- κατά 6%-7% της προηγούμενης χρονιάς».

– Αν δεν κάνω λάθος,οι εισπράξεις της πρώτης χρονιάς της θητείας σας ήταν λιγότερες από εκείνες που παραλάβατε από την τελευταία σεζόν επί Νίκου Κούρκουλου…

«Ναι, ήταν μειωμένες. Πιστεύω ότι θα είχαμε φθάσει στις εισπράξεις Κούρκουλου αν δεν είχαν συμβεί τα Δεκεμβριανά. Κυρίως στο Παιδικό, όπου η μία ματαίωση οδηγούσε στην άλλη».

– Τώρα που άλλαξαν η κυβέρνηση και ο υπουργός Πολιτισμού,περιμένετε ότι θα αλλάξει και η ηγεσία του Εθνικού;

Το φουαγέ του εξώστη με τις τοιχογραφίες

«Τι να σχολιάσω εγώ…». – Η θητεία σας ολοκληρώνεται στις 10 Απριλίου 2010.Καταρτίζετε το ρεπερτόριο του καλοκαιριού του 2010; «Εγώ λειτουργώ σαν να υπάρχει μια συνέχεια στο Εθνικό Θέατρο. Δεν κάθομαι να περιμένω τι θα συμβεί. Θεωρώ καθήκον μου να συνεχίσω τη δουλειά, ασχέτως αν θα είμαι εγώ ή κάποιος άλλος, για να μην υπάρξει κενό. Από εκεί και πέρα δεν μπαίνω σε λεπτομέρειες».

– Η συνήθης πάντως πολιτική τακτική είναι ότι όταν αλλάζει η κυβέρνηση γίνεται και η αντικατάσταση προσώπων.

«Και αυτή είναι μια εντελώς λάθος πολιτιστική πολιτική. Ολοι το ευαγγελίζονται πλέον, με προεξάρχοντα τονΓιώργο Παπανδρέου,ότι είναι υπέρ των άξιων και όχι των κομματικών στελεχών. Εμένα ποσώς με ενδιαφέρει τι θα γίνει την επόμενη ημέρα. Πιστεύω απλώς ότι είναι εντελώς λάθος να εμφανισθεί ένας άνθρωπος εδώ, ο καλύτερος, ο ικανότερος- και υπάρχουν είκοσι ικανότεροι εμού- ο οποίος θα έρθει εδώ αυτή τη στιγμή και θα πιάσει το τιμόνι και θα το πάει ίσια. Πιστεύω ότι το πιο σωστό που πρέπει να συμβεί είναι να λήξει ομαλά η θητεία μου των τριών χρόνων και ύστερα ό,τι ήθελε προκύψει».

– Εγώ αναφέρομαι στην ανανέωση ή μη της θητείας σας μετά την πρώτη τριετία…

«Εγώ μιλάω και για το πριν, για το τώρα δηλαδή. Εφόσον ο υπουργός σε διορίζει, ο υπουργός μπορεί και να σε πάψει. Αυτό ισχύει για τον καλλιτεχνικό διευθυντή και για το διοικητικό συμβούλιο».

– Θα ήταν παράλογο να σας πάψει ο νέος υπουργός εν μέσω μιας σεζόν που έχετε προγραμματίσει…

«Δεν θέλω να αποδώσω χαρακτηρισμούς αλλά μπορεί να είναι μια άλλη οπτική: η οπτική που υπακούει στο “τα αλλάζω όλα και πάμε από την αρχή”. Εγώ δεν λέω ότι πρέπει ή δεν πρέπει να γίνει. Για να μιλήσω απλά και καθαρά, λοιπόν, πιστεύω ότι σε έναν τέτοιου είδους οργανισμό αυτή η θέση πρέπει να καλύπτεται για τουλάχιστον μία εξαετία. Οσον αφορά εμένα, θα το συζητούσα μόνο κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις. Και αυτή τη φορά είναι πολύ αυστηρές, γιατί πλέον ξέρω από μέσα τι γίνεται και τι δεν γίνεται».

– Υπό αυτές τις προϋποθέσεις,πάντως,θα θέλατε να παραμείνετε στο Εθνικό;

Η Κρατική Σκηνή όπως φαίνεται μέσα από τον καθρέφτη-αυλαία της παράστασης «Πουθενά» του Δημήτρη Παπαϊωάννου

«Εγώ πιστεύω ότι υπάρχει ένα έργο που έχει γίνει και δεν έχει ολοκληρωθεί. Ολη η δουλειά που έχει πέσει για το κτίριο αυτό θα αρχίσει να αποδίδει προς το τέλος της εφετινής περιόδου και κυρίως στην επόμενη. Επίσης υπάρχει ένα γενικότερο πλάνο να ενοποιηθεί ως οργάνωση, λειτουργία και καλλιτεχνική φυσιογνωμία ακόμη περισσότερο το Εθνικό τώρα που παραδόθηκε και αυτό το κτίριο. Υπάρχουν πολλά εκκρεμή ζητήματα που έχουν σχέση με το κτιριακό, όπως το Ρεξ, οι εγκαταστάσεις στο Ρουφ (αποθήκες, εργαστήρια). Οπότε, αν υπάρξει ένα σοβαρό ενδιαφέρον από την πολιτεία, σοβαρή χρηματοδότηση σε σωστές βάσεις, με ανάληψη αναλόγων υποχρεώσεων εκ μέρους του Εθνικού, χρειάζεται ένας ακόμη χρόνος για να ολοκληρωθεί αυτό το έργο. Αυτή είναι η προσωπική μου άποψη. Και να μου το προτείνουν, δεν θα μείνω κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες. Υπάρχουν συγκεκριμένοι όροι και δεν εννοώ όροι προσωπικού πρεστίζ».

– Θέλετε να γίνετε λίγο πιο σαφής ως προς την ενοποίηση;

«Εγώ βρήκα ένα Εθνικό σκορπισμένο, κατ΄ ανάγκην. Κατά τη γνώμη μου, ήταν και σκορπισμένο καλλιτεχνικά, αλλά αυτό ήταν η καλλιτεχνική αντίληψη των πραγμάτων. Προσπάθησα να τα ενοποιήσω όλα αυτά. Εφτιαξα την εταιρική εικόνα προς τα έξω, δημιουργήσαμε το μότο που ενοποιεί το σκεπτικό του ρεπερτορίου κάθε χρονιά. Χρειάζεται ακόμη χρόνος για να δοθεί η αίσθηση ενός οργανισμού που δουλεύει ως ομάδα, ως μεγάλη ομάδα, προς ένα συγκεκριμένο ενιαίο αποτέλεσμα. Και αυτό είναι απαραίτητο για ένα Εθνικό Θέατρο μέσα στην πολυφωνία που πρέπει να υπάρχει». – Τελικά,κύριε Χουβαρδά,πιστεύετε στη διάρκεια;

«Δεν πιστεύω όμως και στην ισοβιότητα. Πιστεύω ότι η ιστορική περίοδος που έληξε όταν έφυγε από τη ζωή οΝίκος Κούρκουλοςκαλώς διαδραματίστηκε όπως διαδραματίστηκε, χωρίς αλλαγές, αλλά από εδώ και πέρα δεν πρέπει να συνεχισθεί αυτό. Πρέπει τα πρόσωπα να ανανεώνονται αλλά να έχουν και χρόνο να δείξουν τη δουλειά τους. Ετσι κι αλλιώς είμαι στη διάθεσή τους. Δεν είμαι γαντζωμένος σε καμία καρέκλα. Εδώ είμαι. Οποιος με θέλει με θέλει, όποιες δεν με θέλει δεν με θέλει. Η θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή λένε ότι είναι πολιτική θέση. Πολιτική είναι με μια ευρεία έννοια. Επί της ουσίας δύο είναι τα σημαντικά χαρακτηριστικά αυτής της θέσης: το καλλιτεχνικό και το μάνατζμεντ».

Πρεμιέρα από το «Πουθενά»
«Καλλιτεχνική επίδειξη των μηχανισμών της Κεντρικής Σκηνής»χαρακτηρίζει οΓιάννης Χουβαρδάςτην παράσταση τουΔημήτρη Παπαϊωάννου«Πουθενά» που θα εγκαινιάσει την προσεχή Τετάρτη το πλήρως ανακαινισμένο Εθνικό Θέατρο.«Πιστεύω ότι ήταν ο πλέον κατάλληλος.Επιπλέον δεν ήθελα να είναι δική μου η πρώτη παράσταση,οπότε θα έπρεπε να αναζητηθεί ο καταλληλότερος.Ο Παπαϊωάννου είναι αδιαμφισβήτητος.Εχοντας την εμπειρία των Ολυμπιακών Αγώνων,ξέρει πολύ καλά και τα τεχνικά ζητήματα.Τις απόλυτες δυνατότητες αυτής της σκηνής δεν τις ξέρουμε- θα τις μάθουμε σε ένα-δύο χρόνια.Μέσα από τις παραστάσεις θα εξοικειωθούμε όλοι».Με τον Δημήτρη Παπαϊωάννου συνεργάζονται οιCoti Κ.,Ζάφος Ξαγοράρης,Αλέκος Γιάνναρος,Θάνος Παπαστεργίουκαι 24 ερμηνευτές-χορευτές.

Ο «Θείος Βάνιας» του Τσέχοφ
Ο Γιάννης Χουβαρδάς θεωρεί τον «Θείο Βάνια» το καλύτερο έργο τουΑντον Τσέχοφ,«ένα έργο ωριμότητας,ένα έργο που μιλάει για εμάς σήμερα,για τους ανθρώπους σήμερα.Αναφέρεται σε ανθρώπους που βρίσκονται σε ένα κρίσιμο στάδιο της ζωής τους.΄Η θα πάνε μπροστά ή θα θαφτούν για πάντα,μεταφορικώς και κυριολεκτικώς». Με κωμικά στοιχεία και στοιχεία παρωδίας,το ρωσικό έργο ανεβαίνει λίγο πριν από τα Χριστούγεννα στην Κεντρική Σκηνή του Τσίλερ.«Η παράσταση πατάει με το ένα πόδι σε μια παράδοση που μπορεί να αποδεχθεί και με το άλλο σε πιο ανανεωτικές κατευθύνσεις… Είναι μινιμαλιστική».Τον θίασο αποτελούν οιΝίκος Χατζόπουλος,Μάγια Λυμπεροπούλου,Ακύλας Καραζήσης,Μαρία Σκουλά,Αλκηστις Πουλοπούλου, Γιάννης Βογιατζής,Μάνος Βακούσηςκ.ά.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk