ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΙΣ

Οι ιδιώτες επενδυτές γυρίζουν την πλάτη στους συμβούλους επενδύσεων

Εκτός από τον τραπεζικό κλάδο ο οποίος επλήγη από την κρίση που ξέσπασε πριν από δύο χρόνια και κορυφώθηκε το 2008 με την κατάρρευση της Lehman Βrothers, σημαντικές επιπτώσεις υπήρξαν στη βιομηχανία της διαχείρισης κεφαλαίων (asset management), η οποία άλλαξε σε μεγάλο βαθμό μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Οι επαγγελματίες του κλάδου κινδύνεψαν… να μείνουν χωρίς δουλειά για λίγους μήνες, όταν όλος ο κόσμος έτεινε στο να αποκηρύξει κάθε σύνθετη μορφή επένδυσης, ενώ δεν ήταν λίγοι εκείνοι που μιλούσαν για το τέλος των χρηματιστηριακών αγορών.

Εκτός από τον τραπεζικό κλάδο ο οποίος επλήγη από την κρίση που ξέσπασε πριν από δύο χρόνια και κορυφώθηκε το 2008 με την κατάρρευση της Lehman Βrothers, σημαντικές επιπτώσεις υπήρξαν στη βιομηχανία της διαχείρισης κεφαλαίων (asset management), η οποία άλλαξε σε μεγάλο βαθμό μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Οι επαγγελματίες του κλάδου κινδύνεψαν… να μείνουν χωρίς δουλειά για λίγους μήνες, όταν όλος ο κόσμος έτεινε στο να αποκηρύξει κάθε σύνθετη μορφή επένδυσης, ενώ δεν ήταν λίγοι εκείνοι που μιλούσαν για το τέλος των χρηματιστηριακών αγορών. Σήμερα οι οικονομίες δείχνουν να ανακάμπτουν, έστω και σταδιακά, και οι αγορές κεφαλαίου και χρήματος, μετά την καταγραφή ιστορικών χαμηλών, έχουν καταγράψει σημαντικά κέρδη δείχνοντας ότι βρίσκουν την ισορροπία τους, γεγονός που επιτρέπει τη διατύπωση πιο ψύχραιμων και ρεαλιστικών απόψεων.

Μία από τις πρώτες κινήσεις των διαχειριστών για να σώσουν την παρτίδα όταν ξεκίνησε η «φουρτούνα» στις αγορές, το τελευταίο τρίμηνο του 2008, ήταν να προχωρήσουν σε μείωση του λειτουργικού τους κόστους. Το πρόγραμμα περικοπών περιελάμβανε εκτός από απολύσεις, επαναδιαπραγμάτευση των ενοικίων στέγασης των γραφείων των εταιρειών ή ακόμη και μετακόμιση σε πιο φθηνές συνοικίες, καθώς και περικοπές σε πάσης φύσεως προμήθειες. Οπως παραδέχονται σήμερα αρκετοί διαχειριστές, αν εξαιρέσουμε τον περιορισμό των θέσεων εργασίας, υπήρχαν μεγάλα περιθώρια μείωσης του κόστους λειτουργίας των εταιρειών asset management, τα οποία είχαν γίνει «αόρατα» λόγω της ανόδου των αγορών. Οι ίδιοι κύκλοι προσθέτουν ότι η άνθηση των χρηματιστηρίων για διάστημα άνω των 7 χρόνων και τα υπερκέρδη που είχαν καταγραφεί, είχαν δημιουργήσει μια γενικότερη χαλάρωση στις πολιτικές ελέγχου των δαπανών.

Σε επίπεδο διαχείρισης οι περισσότερες εταιρείες μετά το ξέσπασμα της κρίσης προχώρησαν σε αναδιάρθρωση του χαρτοφυλα κίου τους και όπως είναι λογικό αύξησαν τις θέσεις τους σε αμυντικές μετοχές, κλάδους και επενδυτικούς τίτλους. Σε κάθε περίπτωση η μείωση του ρίσκου αποτελούσε πρωταρχικό στόχο. Βέβαια η ρευστοποίηση ορισμένων στοιχείων του ενεργητικού τους δεν ήταν και τόσο εύκολη υπόθεση, διότι όπως ήταν φυσιολογικό υπήρξε «συνωστισμός στην έξοδο» που συμπίεζε ακόμη περισσότερο τις τιμές προς τα κάτω. Ωστόσο τώρα πια τα δύσκολα έχουν περάσει. Στην πλειονότητα των αγορών υπάρχει εμπορευσιμότητα που επιτρέπει την εύκολη αγορά και ρευστοποίηση ενός αξιογράφου.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η κρίση δεν άλλαξε τίποτα στον κλάδο του asset management. Το αντίθετο μάλιστα. Σε παγκόσμιο επίπεδο οι εταιρείες διαχείρισης είναι σήμερα λιγότερες και μεγαλύτερες, καθώς πολλές από αυτές που λειτουργούσαν πριν από την κρίση δεν άντεξαν και έβαλαν «λουκέτο», ενώ άλλες συγχωνεύθηκαν. Η εξέλιξη αυτή έχει και τη θετική της πλευρά διότι συμβάλλει στη δημιουργία ισχυρότερων σχημάτων. Από την άλλη υπάρχει σε ολόκληρο τον κόσμο μια συζήτηση μεταξύ των εποπτικών και νομισματικών αρχών και των κυβερνήσεων για την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου που διέπει τη διαχείριση κεφαλαίων, με στόχο την προστασία των επενδυτών. Σύμφωνα με διαχειριστές, οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα οδηγήσουν στη δημιουργία απλούστερων προϊόντων που θα μπορούν να είναι κατανοητά από τους πελάτες των εταιρειών, σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε ως σήμερα, όπου η πολυπλοκότητα ήταν «τυλιγμένη» σε τυποποιημένα προϊόντα, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολο για κάποιον μη γνώστη να αντιληφθεί το ρίσκο που ανελάμβανε.

Τον εαυτό τους εμπιστεύονται περισσότερο από τις τράπεζες ή τους εξειδικευμένους συμβούλους οι επενδυτές για τη διαχείριση των αποταμιεύσεών τους. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα έρευνας που πραγματοποιήθηκε στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, η οποία δημοσιεύθηκε στους «Financial Τimes». Σε ερώτηση που ετέθη στους συμμετέχοντες ως προς το ποιον εμπιστεύονται περισσότερο για να «προσέχει» τις επενδύσεις τους, οι περισσότεροι απάντησαν ότι εμπιστεύονται τον εαυτό τους.

Τα νοικοκυριά που συμμετείχαν στην έρευνα αισθάνονται σε πολύ μεγάλο βαθμό αβεβαιότητα για το πού θα τοποθετήσουν τα κεφάλαιά τους. Ακολουθούν οι τράπεζες στη δεύτερη θέση, ενώ ελάχιστοι ήταν αυτοί που απάντησαν ότι εμπιστεύονται τις επενδυτικές εταιρείες. Σχετικά με την προστασία που είχαν οι επενδυτές από το Δημόσιο, τα νοικοκυριά στην πλειονότητά τους απάντησαν ότι δεν αισθάνονται ασφαλή και ότι η στήριξη που υπήρξε ήταν ανεπαρκής.

Οσον αφορά τις επενδυτικές επιλογές, αυτές διέφεραν ανάλογα με την περιοχή. Συγκεκριμένα επενδυτές από την Ιταλία και τη Γαλλία επιλέγουν την ακίνητη περιουσία, οι Γερμανοί, οι Βρετανοί και οι Ισπανοί προτιμούν τους απλούς καταθετικούς λογαριασμούς, ενώ οι Αμερικανοί είναι μοιρασμένοι μεταξύ μετοχών και ομολόγων. Σημειώνεται ότι η έρευνα διεξήχθη μεταξύ 6.324 επενδυτών από τις παραπάνω χώρες.

Για τις επιπτώσεις της κρίσης στη βιομηχανία της διαχείρισης διαθεσίμων (asset management) απαντούν σε πέντε ερωτήσεις του «Βήματος» ο κ. Α. Ξενόφος, πρόεδρος της Ενωσης Θεσμικών Επενδυτών και διευθύνων σύμβουλος της Εurobank ΑΕΔΑΚ, και ο κ. Γ. Ζωγραφάκης, διευθυντής Επενδυτικών Προϊόντων της Citibank. Τα δύο στελέχη σημειώνουν ότι η κρίση επέφερε σημαντικές μεταβολές στον κλάδο των επενδύσεων χαρτοφυλακίου, με βασικό χαρακτηριστικό τη συντηρητικοποίηση των στρατηγικών και τον περιορισμό των επενδυτικών επιλογών για τους αποταμιευτές.

Οι 5 ερωτήσεις
1. Θα μπορούσε η εταιρεία σας να είναι περισσότερο προετοιμασμένη απέναντι στην κρίση;

2. Μετά το ξέσπασμα της κρίσης, σε ποιες κινήσεις προχωρήσατε προκειμένου να προστατέψετε τους πελάτες σας από τα χειρότερα;

3. Υπήρχαν ευκαιρίες στην αγορά για τις οποίες έχετε μετανιώσει που δεν ρισκάρατε για να τις εκμεταλλευθείτε;

4. Τελικά η κρίση σάς οδήγησε σε αναθεώρηση της στρατηγικής της εταιρείας σας. Υπάρχει κάτι που θέλετε να αλλάξετε;

5. Ποια πιστεύετε ότι θα είναι η μακροχρόνια επίδραση της κρίσης στη βιομηχανία της διαχείρισης διαθεσίμων;

ΑΡΗΣ ΞΕΝΟΦΟΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΤΗΣ ΕURΟΒΑΝΚ ΑΕΔΑΚ
1 Κρίνοντας από τα αποτελέσματα των αμοιβαίων κεφαλαίων μας, θα έλεγα ότι σταθήκαμε ιδιαίτερα καλά καθ΄ όλη τη διάρκεια της κρίσης. Ενδεικτικά να υπογραμμίσω ότι μετοχικού χαρακτήρα αμοιβαία κεφάλαια δεν απώλεσαν τις αποδόσεις που πέτυχαν κατά την ευνοϊκή περίοδο που προηγήθηκε της κρίσης, ακριβώς γιατί μέσω της αρχιτεκτονικής τους είχαν εκ των προτέρων ενσωματώσει συγκεκριμένους μηχανισμούς ασφαλείας. Τα συντηρητικά αμοιβαία κεφάλαιά μας, παρά τις δυσμενείς συνθήκες ρευστότητας που επικράτησαν το τέλος του 2008, ικανοποίησαν άμεσα όλα τα αιτήματα των μεριδιούχων για κεφάλαια, πετυχαίνοντας σήμερα να κινούνται με αποδόσεις πολλαπλάσιες των επιτοκίων στην αγορά χρήματος. Αποτελέσματα που ανταγωνίζονται επάξια επενδυτικά σπίτια του εξωτερικού.

2 Κατ΄ αρχήν να επισημάνω ότι τα παραπάνω αποτελέσματα, που ενδεικτικά ανέφερα, δεν ήρθαν τυχαία. Από το 2003 είχαμε αναπτύξει τεχνογνωσία στη συγκρότηση και διαχείριση εξειδικευμένων προϊόντων που συνδυάζουν προστασία στο κεφάλαιο επένδυσης και προοπτική αποδόσεων ακόμη και όταν οι αγορές πέφτουν. Επιπλέον, πολύ πριν από την κρίση (3 χρόνια περίπου) δημιουργήσαμε Διεύθυνση Διαχείρισης Κινδύνων διαβλέποντας την εντεινόμενη πολυπλοκότητα των κεφαλαιαγορών και αναγνωρίζοντας την ανάγκη ύπαρξης μηχανισμών που θα μας επέτρεπαν να αντιλαμβανόμαστε και να μετράμε τον κίνδυνο που τα ποικίλα αξιόγραφα ενσωματώνουν. Το γεγονός αυτό, π.χ., μας επέτρεψε να περιορίσουμε σημαντικά και έγκαιρα τις απώλειες που η κατάρρευση κολοσσών του χρηματοπιστωτικού τομέα απέφερε στην αγορά ομολόγων και χρήματος.

3 Το ερώτημα οφείλει να αξιολογηθεί στα πλαίσια των εκάστοτε συνθηκών που επικρατούν στις κεφαλαιαγορές, ιδιαίτερα μεσούσης της κρίσης, όπου συνθήκες έλλειψης εμπιστοσύνης, έντονης ανασφάλειας και ακραίων απωλειών επικρατούσαν. Σε αυτό το κλίμα λοιπόν πιστεύω ότι κινηθήκαμε δημιουργικά συγκροτώντας αφενός νέα προϊόντα, που επωφελήθηκαν στη συνέχεια από την ανάκαμψη των τιμών και την αποκατάσταση της ρευστότητας στην αγορά χρήματος, και αφετέρου αυξάνοντας έγκαιρα τα ποσοστά επένδυσής μας στα λοιπά αμοιβαία κεφάλαια.

4 Θα έλεγα ότι η κρίση δικαίωσε τη στρατηγική των τελευταίων ετών τόσο σε επίπεδο προϊόντων όσο και σε επίπεδο υποδομών διαχείρισης κεφαλαίων και διανομής αμοιβαίων κεφαλαίων. Στο προϊοντικό επίπεδο κρατήσαμε σχετικά περιορισμένο τον αριθμό των «απλών» αμοιβαίων κεφαλαίων που χαρακτηρίζονται από συμβατική στρατηγική, ενώ διευρύναμε τις επιλογές εκείνες που ενσωματώνουν μηχανισμούς προστασίας. Στο επίπεδο των υποδομών έχουμε διευρύνει τις εφαρμογές και τις πλατφόρμες που χρησιμοποιούμε επιτρέποντας την ανάπτυξη με χαμηλό κόστος προς όφελος του αποτελέσματος της διαχείρισης και κατ΄ επέκταση προς όφελος των επενδυτών.

5 Μια πρώτη αλλαγή που η βιομηχανία του asset management ήδη βιώνει είναι η ανάγκη ο χώρος των «εναλλακτικών επενδύσεων» (π.χ. hedge funds) να έλθει πιο κοντά στον χώρο των «συλλογικών επενδύσεων» (αμοιβαία κεφάλαια) λόγω της ελκυστικότητας των τελευταίων. Ελκυστικότητα η οποία υπαγορεύεται από τη διαφάνεια στη λειτουργία τους και την αυστηρή εποπτεία στην οποία υπάγονται. Στο επίπεδο των προϊόντων διαβλέπουμε ήδη ένα «μάζεμα», ακολουθώντας μια πιο συντηρητική προσέγγιση. Η παλέτα των προσφερομένων επιλογών μικραίνει, ενώ παράλληλα τίθενται κανόνες που θα περιορίσουν τον κίνδυνο που καλλιεργούν στο σύστημα βίαιες μετακινήσεις κεφαλαίων από επενδυτικά εργαλεία μακροπρόθεσμης προοπτικής σε εναλλακτικές επιλογές βραχυπρόθεσμης διάρκειας. Τέλος, σε επίπεδο δικτύων διανομής επενδυτικών προϊόντων οι ως σήμερα συνήθεις πρακτικές επαναξιολογούνται μέσα στο συνολικό εύρος των στόχων που κάθε οργανισμός θέτει. Ενώ παράλληλα διαφαίνεται να διαμορφώνεται μια νέα περιοχή δράσης για ανεξάρτητους φορείς που θα επιδιώξουν να στοχεύουν το «πλούσιο» κομμάτι της πελατειακής βάσης.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ
ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΛΙΑΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΤΗΣ CΙΤΙΒΑΝΚ

1 Δεν νομίζω ότι κάποιος θα μπορούσε να είναι κατάλληλα προετοιμασμένος για το μέγεθος και τη φύση αυτής της κρίσης, η οποία- ας μην ξεχνάμε- είναι πρωτοφανής. Κοιτάζοντας πίσω, υπήρχαν σημάδια προβλημάτων (μεγάλο ποσοστό στεγαστικών δανείων υψηλού κινδύνου, πολύ υψηλές μοχλεύσεις πολλών ιδρυμάτων, συνεχής και μακροχρόνια ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας κυρίως μέσω δανεισμού, χρηματιστηριακοί δείκτες να φθάνουν σε επίπεδα ρεκόρ) αλλά ακόμη και ειδικοί οι οποίοι έβλεπαν αυτά τα σημάδια δεν μπορούσαν να κατανοήσουν το μέγεθος της αλληλοσύνδεσης της παγκόσμιας οικονομίας. Είναι εύκολο να λέμε τώρα ότι θα μπορούσαμε να κάναμε (ή να μην κάναμε) το ένα ή το άλλο, αλλά κανένας δεν μπορούσε να προβλέψει αυτό που έγινε. Πρέπει να μάθουμε απ΄ ό,τι έγινε και να βεβαιωθούμε ότι λαμβάνουμε υπόψη τα καινούργια δεδομένα.

2 Αναγνωρίζοντας την ανάγκη να εξυπηρετήσουμε τους πελάτες μας- και κυρίως τους δανειακούς- στη δύσκολη αυτή συγκυρία, πραγματοποιήσαμε σειρά σεμιναρίων όπου εκπαιδεύσαμε το προσωπικό μας, ώστε να μπορεί να σταθεί δίπλα στους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες λόγω της κρίσης.

Ετσι σήμερα εξειδικευμένοι σύμβουλοι δανείων δουλεύουν πρόσωπο με πρόσωπο με τους πελάτες μας και τους προτείνουν τις πιο συμφέρουσες για αυτούς λύσεις, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική τους κατάσταση και τις προσωπικές τους ανάγκες. Ολα ασφαλώς συνεχίζουν να γίνονται με απόλυτη διαφάνεια, μια πάγια πρακτική της τράπεζας. Για τον λόγο αυτόν δημιουργήσαμε και ένα microsite που δίνει πρακτικές συμβουλές διαχείρισης και δίνει προτάσεις για τον δανεισμό, την αποταμίευση και τις επενδύσεις, ενώ ενημερώνει και για όλα τα προϊόντα της τράπεζάς μας, όπως δάνεια, κάρτες και λογαριασμοί. Δίνει επίσης χρήσιμες συμβουλές για την ασφαλή χρήση των καρτών, των ΑΤΜ, για την άμεση ενημέρωση σε περίπτωση κλοπής και ήδη το συμβουλεύονται χιλιάδες πολίτες. 3 Σε κάθε περίπτωση, η κρίση και τα μαθήματα από αυτή σίγουρα σε κάνουν να αναθεωρήσεις κάποιες από τις πρακτικές σου ως οργανισμός. Σίγουρα αλλάζει ο τρόπος που βλέπεις το asset management/asset allocation, για τον απλό λόγο ότι επενδύσεις/τοποθετήσεις που παραδοσιακά εθεωρούντο ασφαλείς, τώρα ίσως να μην είναι πια.

4 Η κρίση και τα μαθήματα από αυτή σίγουρα σε κάνουν να αναθεωρήσεις κάποιες από τις πρακτικές σου ως οργανισμού. Σίγουρα αλλάζει ο τρόπος που βλέπεις το asset management/ asset allocation, για τον απλό λόγο ότι επενδύσεις/ τοποθετήσεις που παραδοσιακά εθεωρούντο ασφαλείς, τώρα ίσως να μην είναι πια. Χρειάζεται μεγαλύτερη διασπορά σε asset classes και επαναπροσδιορισμός του risk profile των επενδυτών, καθώς και των ίδιων των επενδύσεων.

5 Η στρατηγική τού να προσφέρεις λύσεις στους πελάτες σου με μια πλήρη γκάμα προϊόντων και υπηρεσιών, να δημιουργείς μακροχρόνιες σχέσεις εμπιστοσύνης, να συμβουλεύεις για το τι είναι καλύτερο για τον πελάτη και να προσπαθείς να είσαι πάντοτε ένα βήμα μπροστά από τον ανταγωνισμό δεν αλλάζει.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk