ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Νέοι και μελετηροί

Μελετώντας το έργο των έξι καλλιτεχνών που ήταν υποψήφιοι για το βραβείο ΔΕΣΤΕ μπορούμε να παρατηρήσουμε δύο τάσεις της σύγχρονης ελληνικής τέχνης:αφενός μια κριτική της όψιμης νεωτερικότητας,χρησιμοποιώντας ως πρώτη ύλη πολιτικά ή και ιστορικά αρχεία,και αφετέρουμια ανθρωπολογική εξέταση της ανθρώπινης κατάστασης,εκφρασμένη μέσα από μια νέα μορφή γλυπτικής,η οποία παρουσιάζεται μέσα από αφηρημένες, εννοιολογικές γλυπτικές συνθέσεις. Αναλυτικά τρεις από τους καλλιτέχνες (Βαγγέλης …

Μελετώντας το έργο των έξι καλλιτεχνών που ήταν υποψήφιοι για το βραβείο ΔΕΣΤΕ μπορούμε να παρατηρήσουμε δύο τάσεις της σύγχρονης ελληνικής τέχνης:αφενός μια κριτική της όψιμης νεωτερικότητας,χρησιμοποιώντας ως πρώτη ύλη πολιτικά ή και ιστορικά αρχεία,και αφετέρουμια ανθρωπολογική εξέταση της ανθρώπινης κατάστασης,εκφρασμένη μέσα από μια νέα μορφή γλυπτικής,η οποία παρουσιάζεται μέσα από αφηρημένες, εννοιολογικές γλυπτικές συνθέσεις.

Αναλυτικά τρεις από τους καλλιτέχνες (Βαγγέλης Βλάχος, Χάρις Επαμεινώνδα και Ειρήνη Ευσταθίου) βασίζουν το έργο τους στην επεξεργασία αρχείων, δουλεύοντας πάνω σε προϋπάρχον υλικό, ενώ οι άλλοι τρεις υποψήφιοι (Αθανάσιος Αργιανάς,Ραλλού Παναγιώτου και Γιώργος Σαπουντζής) διαπραγματεύονται μια νέα, αποδιαρθρωμένη και αντι-μνημειακή διάσταση της σύγχρονης γλυπτικής.

Χρησιμοποιώντας έτοιμο υλικό από το παρελθόν και επεξεργαζόμενοι το εύρημα, οι τρεις πρώτοι καλλιτέχνες (Βλάχος, Επαμεινώνδα και Ευσταθίου) δημιουργούν έργα με αυστηρούς ρυθμούς στη δομή τους και στο περιεχόμενο, εσκεμμένα ασαφές στην πρώτη ανάγνωση. Για παράδειγμα οι έξι αρχιτεκτονικές μακέτες και το φωτογραφικό υλικό του Βαγγέλη Βλάχου διαθέτουν, σαν ίχνη τεκμηρίωσης του νοήματος της δημιουργίας τους, υλικό από τα αρχεία της Πολεοδομίας, της Εθνικής Τράπεζας και της εφημερίδας «Ελεύθερος Κόσμος». Ο θεατής πρέπει να αναγνώσει και συνειρμικά να διαγνώσει «το γιατί» ο καλλιτέχνης επιλέγει να αναπαραστήσει και παρουσιάσει με τον τρόπο αυτό τα συγκεκριμένα γεγονότα (Πύργος του Πειραιά, σχέσεις της Ελλάδας με τις Αραβικές χώρες και η περίπτωση Κωτσάκη). Με άλλα λόγια το εύρημα και για τους τρεις καλλιτέχνες- και, συλλέκτες πλέον – δημιουργεί, με διαφορετικό τρόπο για τον καθένα τους, έναν τεκμηριακό χάρτη (ή, αλλιώς, ένα σημείο εκκίνησης) μελέτης και επαναξιολόγησης της ιστορίας, της μνήμης και της συνάρτησης αυτών με το παρόν μας. Μια τέτοια επαναξιολόγηση γίνεται φανερή στο έργο της Ειρήνης Ευσταθίου, η οποία αντλεί τη ζωγραφική της από ευρήματα εικόνων, εστιάζοντας ταυτόχρονα στις κοινωνικές και προσωπικές μεταβολές των διαμεσολαβήσεων. Σε ένα ταξίδι στον χρόνο- στην αγροτική ζωή της Ιαπωνίας κατά την περίοδο Εντο- μας καλούν τα λεπτεπίλεπτα κολάζ της Επαμεινώνδα, προσδίδοντας στην πεζή καθημερινότητα έναν μυστηριώδη και ανοίκειο χαρακτήρα.

Από την άλλη, στις γλυπτικές εγκαταστάσεις που παρουσιάζουν και οι τρεις εικαστικοί(Αργιανάς,Παναγιώτου καιΣαπουντζής),ο τρόπος αποκωδικοποίησης των δεδομένων τους δεν γίνεται διά της τυπικής, στη γλυπτική παράδοση, συνδιαλλαγής με ένα κεντρικό θέμα ή την πλαστικότητα του όγκου, αλλά μέσα από τη «διάλυση» του υποκειμένου και την επεξεργασμένη συγκάλυψη των εμφανών δεδομένων, είτε αυτό γίνεται ως αποτέλεσμα μιας βιντεοσκοπημένης περφόρμανς που σχολιάζει τη σχέση που έχουν με την Αθήνα το ίδιο το κτίριο και τα εκθέματα του Μουσείου- όπως στο έργο του Σαπουντζή- είτε όχι. Αυτή η πιο αφηρημένη μάζα ως ύλη δίνει μια διαφορετική χωρική διάσταση στα έργα και οδηγεί σε μια νέα, πιο ρευστή, γλυπτική η οποία, από τη μορφή της κιόλας, ασχολείται με ανθρωπολογικές και κοινωνικές αναζητήσεις. Για παράδειγμα, στο έργο της η Παναγιώτου καταπιάνεται με μια σύγχρονη (μοντέρνα στο χρώμα και στη φόρμα της) «σκοταδούπολη» με δύο μισογκρεμισμένες φιγούρες πάνω σε μία βάση από κατακερματισμένες νεωτερικές μορφές. Αυτό αποτελεί ένα σχόλιο της κληρονομιάς του μοντερνισμού, στον οποίον η καλλιτέχνις αναφέρεται εξετάζοντας τη δύναμη του συμβόλου και τη σχέση του παρελθόντος και της κληρονομιάς με το σήμερα. Σε μια παρόμοια κατεύθυνση κινείται και το έργο του Αργιανά, συνδυάζοντας αινιγματικά τη μουσική πειραματική του έρευνα με την παράδοση του κονστρουκτιβισμού, τις ουτοπικές μηχανές και τις αστρονομικές θεωρήσεις. Οι παραπάνω δύο τάσεις είναι σήμερα ισχυρές διεθνώς στην εικαστική παραγωγή, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι παραπάνω έλληνες εικαστικοί βρίσκονται σε ουσιαστικό διάλογο με τη διεθνή εικαστική πραγματικότητα, φανερώνοντας ορισμένες από τις δεσπόζουσες κατευθύνσεις της σύγχρονης τέχνης.

Η έκθεση Εκτο Βραβείο ΔΕΣΤΕ στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης θα διαρκέσει ως τις 30 Σεπτεμβρίου.

Η κυρία Βρανοπούλου είναι ιστορικός τέχνης.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk