«Πουθενά» στο Εθνικό

Φανταστείτε ένα καινούργιο κτίριο όπερας ή μια όπερα που ξανανοίγει ύστερα από πολυετές κλείσιμο για ανακαίνιση, όπως, για παράδειγμα, είχε συμβεί προσφάτως με το Θέατρο στη Σκάλα του Μιλάνου, να εγκαινιάζεται με ένα τριαντάλεπτο σπρεχγκεσάνγκ. Τίποτε άλλο. Ή φανταστείτε μια καινούργια αίθουσα συναυλιών να εγκαινιάζεται με ένα κουαρτέτο εγχόρδων που ερμηνεύει ένα και μοναδικό κουαρτέτο διαρκείας είκοσι λεπτών. Τίποτε άλλο. Μπορεί το σπρεχγκεσάνγκ (μελόδραμα) να είναι αριστουργηματικό, να είναι, ας πούμε, ο «Φεγγαρίσιος Πιερότος» του Σένμπεργκ, διαρκείας 34 λεπτών, με εξαιρετικούς συντελεστές και υπέροχο αποτέλεσμα.

Φανταστείτε ένα καινούργιο κτίριο όπερας ή μια όπερα που ξανανοίγει ύστερα από πολυετές κλείσιμο για ανακαίνιση, όπως, για παράδειγμα, είχε συμβεί προσφάτως με το Θέατρο στη Σκάλα του Μιλάνου, να εγκαινιάζεται με ένα τριαντάλεπτο σπρεχγκεσάνγκ. Τίποτε άλλο. Ή φανταστείτε μια καινούργια αίθουσα συναυλιών να εγκαινιάζεται με ένα κουαρτέτο εγχόρδων που ερμηνεύει ένα και μοναδικό κουαρτέτο διαρκείας είκοσι λεπτών. Τίποτε άλλο. Μπορεί το σπρεχγκεσάνγκ (μελόδραμα) να είναι αριστουργηματικό, να είναι, ας πούμε, ο «Φεγγαρίσιος Πιερότος» του Σένμπεργκ, διαρκείας 34 λεπτών, με εξαιρετικούς συντελεστές και υπέροχο αποτέλεσμα. Οπως μπορεί το κουαρτέτο να αποτελείται από κορυφαίους σολίστ και το ηχητικό αποτέλεσμα να είναι μοναδικό. Αλλά αρκούν αυτά;

Ε πειτα από πολυετές κλείσιμο, για μια ριζική ανακαίνιση που το μετέτρεψε σε σύγχρονο θεατρικό εργαλείο, διατηρώντας τη νεοκλασική ομορφιά και το κύρος της αρχικής αρχιτεκτονικής του, το Εθνικό Θέατρο στην οδό Αγίου Κωνσταντίνου ανοίγει και πάλι. Τα εγκαίνια έχουν προγραμματιστεί για τις 14 Οκτωβρίου. Αλλά δεν θα είναι εγκαίνια «θεατρικά». Το πλέον ιστορικό θέατρο της πρωτεύουσας εγκαινιάζεται τελικά με μια παράσταση του Δημήτρη Παπαϊωάννου, που έχει τίτλο «Πουθενά» και διάρκεια 30 λεπτών. Το κύρος του καλλιτέχνη είναι αδιαμφισβήτητο. Η δημοφιλία του επίσης. Το «Πουθενά» μπορεί να είναι εξαιρετική παράσταση, όπως και εξαιρετική εμπειρία για τους θεατές. Αλλά αρκεί αυτό; Αρκεί ένα τριαντάλεπτο θέαμα για να εγκαινιαστεί το ανακαινισμένο Εθνικό Θέατρο, να ξαναδοθεί στην Αθήνα η πιο ιστορική σκηνή του, συνδεδεμένη με την περιπέτεια του θεάτρου στον 20ό αιώνα;

Α κούω ότι η τριαντάλεπτη παράσταση του Δημήτρη Παπαϊωάννου έχει στόχο της να ρονταριστεί η καινούργια σκηνή. Αλλά το ροντάρισμα θα μπορούσε να προηγηθεί των εγκαινίων. Και στο κάτω κάτω δεν ενδιαφέρει τους θεατές το ροντάρισμα ενός θεάτρου, εκτός αν είναι θεατές ειδικού ενδιαφέροντος- μηχανικοί σκηνής, ακουστικολόγοι κ.ά. Καταλαβαίνω την αγωνία του διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου, του Γιάννη Χουβαρδά, να εγκαινιάσει το θέατρο με μια παράσταση εξασφαλισμένη επικοινωνιακά και εμπορικά. Το κύρος, όπως είπαμε, του Δημήτρη Παπαϊωάννου αυτά τα διασφαλίζει. Αλλά υπάρχει μεγαλύτερο επικοινωνιακό γεγονός από αυτή την ίδια την «αποκάλυψη» του ανακαινισμένου Εθνικού Θεάτρου; Θα περιμέναμε ότι τα εγκαίνια του θεάτρου της Αγίου Κωνσταντίνου θα γίνονταν με μια θεατρική παράσταση – με μια παράσταση που θα «μυρίζει θέατρο», για να χρησιμοποιήσω μια παλιομοδίτικη έκφραση. Με μια παράσταση που θα πατάει στέρεα στην παράδοση ρεπερτορίου της κρατικής σκηνής και θα ανοίγει προοπτικές για το τι μπορεί να ακολουθήσει μέσα σ΄ αυτήν. Θα περιμέναμε επίσης να δούμε εγκαίνια με τους πραγματικούς πρωταγωνιστές του Εθνικού Θεάτρου, που είναι οι ηθοποιοί του.

Δ εν ξέρω αν «κρύβεται» κάτι πίσω απ΄ αυτού του είδους τα εγκαίνια. Αν κρύβεται ανύπαρκτος προϋπολογισμός, έλλειψη προγραμματισμού, αδυναμία τήρησης χρονοδιαγραμμάτων. Το λιγότερο που μπορούμε να πούμε λοιπόν είναι ότι τα εγκαίνια του Εθνικού δείχνουν αμηχανία. Γιατί δεν είναι δυνατόν να εγκαινιάζεται χωρίς θέατρο το Εθνικό Θέατρο.

nbak@dolnet.gr

Βιβλία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk