Ζητείται ανάπτυξη «παντός καιρού»

Θα ΄θελα να πάρω τη σκυτάλη από τον Παύλο Παπαδόπουλο, που έγραφε στις 17 Σεπτεμβρίου, στο άρθρο του «Καγέν στο Κερατσίνι»: «Αδιάψευστο σημάδι των καιρών είναι ότι ο σημερινός πρόεδρος των ελλήνων βιομηχάνων έχει πουλήσει προ πολλού την επιχείρησή του!». Αληθεύει ότι οι δυνάμεις της πρωτογενούς και μεταποιητικής παραγωγής μας πνέουν τα λοίσθια. Για λόγους που γνωρίζουμε όλοι μας, τόσο η αγροτική όσο και η βιομηχανική μας παραγωγή δεν είναι πλέον διεθνώς ανταγωνιστικές. Η μη συμμετοχή μας στη βιομηχανική επανάσταση έφερε την τελική επικράτηση της «νοοτροπίας μπακάλικου» σε κάθε πτυχή της οικονομίας μας.

Θα ΄θελα να πάρω τη σκυτάλη από τον Παύλο Παπαδόπουλο, που έγραφε στις 17 Σεπτεμβρίου, στο άρθρο του «Καγέν στο Κερατσίνι»: «Αδιάψευστο σημάδι των καιρών είναι ότι ο σημερινός πρόεδρος των ελλήνων βιομηχάνων έχει πουλήσει προ πολλού την επιχείρησή του!».

Αληθεύει ότι οι δυνάμεις της πρωτογενούς και μεταποιητικής παραγωγής μας πνέουν τα λοίσθια. Για λόγους που γνωρίζουμε όλοι μας, τόσο η αγροτική όσο και η βιομηχανική μας παραγωγή δεν είναι πλέον διεθνώς ανταγωνιστικές. Η μη συμμετοχή μας στη βιομηχανική επανάσταση έφερε την τελική επικράτηση της «νοοτροπίας μπακάλικου» σε κάθε πτυχή της οικονομίας μας. Αλλά και οι διεθνείς συνθήκες – με την παγκοσμιοποίηση και τη μεταστέγαση των μονάδων παραγωγής στον Τρίτο Κόσμο- συνετέλεσαν στην οριστικοποίηση του προφίλ μας: η Ελλάδα είναι πλέον μια χώρα υπηρεσιών.

Κανονικά, στα χρόνια παγίωσης της Κοινωνίας της Πληροφορίας, κάτι τέτοιο θα έπρεπε να θεωρείται πλεονέκτημα. Χωρίς μεγάλες επενδύσεις σε βιομηχανική υποδομή, χωρίς εκατομμύρια βιομηχανικών εργατών σε απελπισία, η ευελιξία προσαρμογής θα έπρεπε να μας σπρώξει μπροστά στην κούρσα του ανταγωνισμού. Ωστόσο η «νοοτροπία μπακάλικου» επιμένει να κάνει το θαύμα της. Οι υπηρεσίες μας είναι αναξιόπιστες και η ποιότητά τους απογοητευτική. Το γνωρίζουμε και το γνωρίζουν. Για οποιονδήποτε «τρίτο παρατηρητή» μια τέτοια πορεία κατάπτωσης δεν μπορεί παρά να οδηγεί σε ένα μέλλον ολοένα χειρότερο. Τι μπορεί να γίνει προτού μεταναστεύσουν όλοι οι άξιοι στην Εσπερία και ξεπουλήσουν οι υπόλοιποι τα πάντα σε ξένους;

Θα σταθώ στο «εδώ βρισκόμαστε πολύ κοντά σε ένα νέο 1953, σε μια Ελλάδα πριν από την εκβιομηχάνιση του Κωνσταντίνου Καραμανλή» του Π. Παυλόπουλου. Ναι, πρέπει να γίνει κάτι ριζικό, αλλά όχι με τον καιροσκοπισμό και τη λαφυραγωγία του παρελθόντος. Κάτι ριζικό, αλλά μέσα στην ίδια την οικονομία των υπηρεσιών. Κάτι που να δυναμιτίσει τη «νοοτροπία του μπακάλικου».

Θα γίνω όσο γίνεται απλός: Για να γίνει η χώρα αυτή διεθνώς ανταγωνιστική, πρέπει να μάθει να παρέχει περιζήτητες υπηρεσίες (άρα καινοτόμες), να τις παρέχει αξιόπιστα (άρα με διασφάλιση ποιότητας) και να τις πουλάει σωστά (άρα με έξυπνο μάρκετινγκ). Το ποιες μπορεί να είναι αυτές οι υπηρεσίες δεν χρειάζεται να το ψάξουμε πολύ, καθώς ο τόπος αυτός έχει, ανέκαθεν, τρία μοναδικά χαρακτηριστικά: τοπία μοναδικά, μικροκλίματα συμπληρωματικά, μυαλά γρήγορα.

Αν «δειγματίσουμε» το πρώτο, σας καλώ να αναρωτηθείτε πότε ενημερώσαμε τον Ευρωπαίο, Αμερικανό ή Ασιάτη που θέλει να χωρέσει όσο περισσότερη ομορφιά γίνεται στο δεκαήμερο των διακοπών του ότι «η Πελοπόννησος παρέχει σε μια χούφτα όσα… μια ήπειρος!». Αν πάμε στο δεύτερο, θα σας θυμίσω ότι τα πολλά βουνά της χώρας μας τη μοιράζουν σε μια τράπουλα τοπικών κλιμάτων, με συνέπεια μια επίσης ανεπανάληπτη ποικιλία σε βλάστηση, εντόπια κουζίνα και γλυκά… χρώμα, δηλαδή και γεύσεις.

Για το τρίτο… δεν χρειάζεται να ειπωθούν πολλά: η ευστροφία μας περιορίζεται μόνο από το ρηχό της ελληνικής αγοράς. Σε όποιον ανοιχτό ορίζοντα βρέθηκε Ελληνας, έδρεψε δάφνες. Τώρα, που ελέω Διαδικτύου ο ορίζοντας αγκαλιάζει όλον τον πλανήτη, γιατί δεν μπορούμε να παρέχουμε υπηρεσίες που απαιτούν σκέψη σε όλον τον κόσμο; Η τηλεργασία της ευρυζωνικότητας μάς επιτρέπει να γίνουμε η «ελίτ του outsourcing». Να παρέχουμε υπηρεσίες έρευνας, σχεδιασμού, μάρκετινγκ… οπουδήποτε.

Το να γίνουν αυτά και άλλα τόσα – που εύκολα μπορεί να ονειρευτεί κανείς- απαιτεί κάτι περισσότερο από ένα προεκλογικό πρόγραμμα. Απαιτεί μια εθνική συμφωνία τύπου Φινλανδίας, όπου το Συμβούλιο Σοφών παράγει διαρκώς δεκαετή σενάρια εξελίξεων, πάνω στα οποία στηρίζεται η εθνική πολιτική ανάπτυξης. Απαιτεί, επίσης, μια πολιτιστική επανάσταση στην εκπαίδευση: να περάσουμε από την παθητική απομνημόνευση του «ένδοξου παρελθόντος» και της «ιστορίας των επιστημών» σε μια δυναμική αλληλεπίδρασης με τη γνώση. Πρέπει, επιτέλους, να συνειδητοποιήσουμε ότι η νεολαία του Διαδικτύου δεν πρόκειται να μεταλάβει της γνώσης όταν αυτή τής παρέχεται σε κονσέρβα. Οπως οι ειδήμονες, τόσο της ΕΕ όσο και των ΗΠΑ, έχουν ήδη καταγράψει σε μελέτες τους, ο νέος αιώνας απαιτεί εκπαίδευση που… παντρεύει τον Σωκράτη με τα βιντεοπαιχνίδια: εκμαίευση της γνώσης μέσα από διάλογο ανακαλύψεων, εξοικείωση με τις εφαρμογές της μέσα από πειραματισμό και ανάθεση πρωταγωνιστικού ρόλου στον μαθητή/ φοιτητή.

Τέλος, στο υπόβαθρο όλων χρειαζόμαστε μια «αισθητική επανάσταση». Το απερίγραπτο χάλι που σκεπάζει σαν χαλί όλη την εγγενή ομορφιά της χώρας μας, αλλά και χαραμίζει όποια πρόσκαιρη καλή μας παροχή υπηρεσιών, οφείλεται στο απύθμενο έλλειμμά μας αισθητικής παιδείας. Διαφωνείτε; Αναλογιστείτε: Πότε στα σχολεία μας διδαχθήκατε στην πράξη τι σημαίνει αρμονία, μέτρο, «ανθρωποκεντρικός σχεδιασμός», «σχεδιασμός φιλικός προς το περιβάλλον»; Ετσι, μόλις τα παιδιά μας βγουν από το σχολείο… πετούν από το παράθυρο του αυτοκινήτου το περιτύλιγμα του κρουασάν και ο μπαμπάς τη γόπα του, την ώρα που ο μαγαζάτορας τοποθετεί μία ακόμη παράνομη πινακίδα στο φανάρι!

Φίλτατοι, το κάπνισμα όπου να ΄ναι μας τελειώνει, εκούσια ή ακούσια. Ωστόσο για να σταματήσει και το αρειμάνιο κάψιμο κάθε ελπίδας μας για το μέλλον, χρειάζεται να ξεφορτωθούμε και το απόθεμα «σέρτικου του παρελθόντος». Αναπνεύστε βαθιά. Εχουμε χτίσιμο μπροστά μας!

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk