Το G20 θα καθορίζει πλέον τις ισορροπίες στην παγκόσμια οικονομία

«Στρογγυλεμένες» και συναινετικές, προκειμένου να γίνουν κοινά αποδεκτές, ήταν οι αποφάσεις της διεθνούς κοινότητας στη διήμερη σύνοδο κορυφής του G20, που ολοκληρώθηκε χθες στο Πίτσμπουργκ των Ηνωμένων Πολιτειών. Το G20 αποκτά πλέον κεντρικό και διαρκή ρόλο στη διαμόρφωση της νέας τάξης πραγμάτων για την παγκόσμια οικονομία.

«Στρογγυλεμένες» και συναινετικές, προκειμένου να γίνουν κοινά αποδεκτές, ήταν οι αποφάσεις της διεθνούς κοινότητας στη διήμερη σύνοδο κορυφής του G20, που ολοκληρώθηκε χθες στο Πίτσμπουργκ των Ηνωμένων Πολιτειών. Το G20 αποκτά πλέον κεντρικό και διαρκή ρόλο στη διαμόρφωση της νέας τάξης πραγμάτων για την παγκόσμια οικονομία. Καθώς εξελισσόταν η χθεσινή, δεύτερη ημέρα των διαβουλεύσεων, αμερικανοί αξιωματούχοι διαβεβαίωναν ότι η Ομάδα των 20 θα συντονίζει στο εξής την οικονομική συνεργασία παγκοσμίως. Αυτό σημαίνει ότι το G20 θα θέσει σταδιακά στο περιθώριο το G8 _ την ομάδα των οκτώ πλέον ανεπτυγμένων βιομηχανικά κρατών στον κόσμο _ εφόσον αντανακλά τη νέα πραγματικότητα στην παγκόσμια οικονομία, στην οποία οι οικονομίες των αναδυόμενων κρατών όπως η Κίνα και η Ινδία δεν μπορούν πλέον να μένουν έξω από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Οι ηγέτες των 20 ισχυρότερων βιομηχανικών και αναδυόμενων χωρών του κόσμου συμφώνησαν να μεταβληθεί κατά 5% η ισχύς της ψήφου που διαθέτουν στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο οι ανεπτυγμένες χώρες, ώστε να ωφεληθούν τα κράτη που υποεκπροσωπούνται στον οργανισμό. Η συμφωνία επιβεβαιώθηκε από τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο και από τον αρμόδιο για την Οικονομία επίτροπο της ΕΕ Χοακίν Αλμούνια.

Σύμφωνα με το προσχέδιο της συμφωνίας των ηγετών που εξασφάλισε το Reuters, η ισχύς της ψήφου των δύο ομάδων στο πλαίσιο του ΔΝΤ, των βιομηχανικά ανεπτυγμένων και των αναπτυσσόμενων κρατών θα είναι πλέον μοιρασμένη, πολύ κοντά στο 50-50. Η μεταβολή ισοδυναμεί με αναγνώριση από πλευράς Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης της νέας οικονομικής πραγματικότητας στην οποία οι αναδυόμενες οικονομίες δεν μπορούν να περιοριστούν σε ρόλο «κομπάρσου». Η εμπειρία της παγκόσμιας κρίσης, η οποία έπληξε περισσότερο τις ανεπτυγμένες χώρες από τις αναπτυσσόμενες, άλλαξε τα δεδομένα.

Παράλληλα, η κρίση ισχυροποίησε σταδιακά τον συντονιστικό ρόλο του G20. Είναι χαρακτηριστικό ότι πριν από δύο χρόνια οι συναντήσεις γίνονταν σε επίπεδο υπουργών. Οταν όμως ξέσπασε η χρηματοπιστωτική θύελλα, οι ηγέτες βγήκαν μπροστά για την αντιμετώπιση του φαινομένου που τράνταξε τα θεμέλια του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος. Ο οικοδεσπότης της διήμερης Συνόδου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, φαίνεται ότι πέτυχε από την πρώτη κιόλας ημέρα να αποσπάσει τη συναίνεση των συμμετεχόντων για την ενίσχυση του ρόλου των αναδυόμενων οικονομιών σε επίπεδο λήψης αποφάσεων στους διεθνείς οικονομικούς θεσμούς. Η εξέλιξη είναι σημαντική αλλά αναμενόμενη, εφόσον η αναγνώριση μιας αυτονόητης για πολλούς πραγματικότητας δεν ήταν το πλέον κρίσιμο διακύβευμα της Συνόδου. Επιπλέον, είναι σαφές ότι σε περιόδους κρίσεων (του παρόντος ή του μέλλοντος) είναι προς το συμφέρον του ισχυροτέρου να επιμεριστεί την ευθύνη για τη «διάσωση του κόσμου».

Θέματα αιχμηρά, όπως η επιβολή συγκεκριμένων ορίων στις αποδοχές των golden boys, συζητήθηκαν ακροθιγώς. Τέθηκαν όμως τα θεμέλια για την οικοδόμηση μιας νέας παγκόσμιας οικονομικής τάξης, με περισσότερη διαφάνεια και περισσότερη ασφάλεια στις συναλλαγές. Η Σύνοδος του Πίτσμπουργκ ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για πρώτα συμπεράσματα από την οξεία φάση της χρηματοπιστωτικής κρίσης αλλά και για την ανταλλαγή απόψεων για το πλαίσιο των κανόνων που θα ρυθμίσουν στο μέλλον τη λειτουργία του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Κάπου εκεί τα πράγματα περιπλέκονται. Γιατί, εκτός από το ΔΝΤ, τα φλέγον ζήτημα της Συνόδου ήταν το πρόβλημα των μπόνους των στελεχών που εργάζονται σε χρηματοοικονομικές εταιρείες. Σύμφωνα με το σχέδιο απόφασης που διέρρευσε χθες, οι ηγέτες του G20 «ζητούν τον περιορισμό των μπόνους σε ένα ποσοστό επί των καθαρών κερδών των τραπεζικών ιδρυμάτων, όταν απειλείται το υγιές επίπεδο κεφαλαιοποίησης». Η διατύπωση αυτή είναι γενικόλογη και σαφώς κατώτερη από τις προσδοκίες που καλλιέργησαν οι ευρωπαίοι ηγέτες και ιδίως ο πρόεδρος της Γαλλίας Νικολά Σαρκοζί.

Δεν είναι τυχαίο ότι η εκπρόσωπος της γαλλικής αντιπροσωπείας έσπευσε να δηλώσει από την πρώτη κιόλας ημέρα ότι το θέμα θα έχει και συνέχεια, υπενθυμίζοντας ότι η ομάδα των 20 ισχυρότερων βιομηχανικών και αναδυόμενων χωρών αναμένεται να συναντηθεί δύο φορές το 2010 _ στον Καναδά και στη Νότια Κορέα. Χθες το πρωί οι Γάλλοι ανέφεραν ότι στο ζήτημα των μπόνους δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία.

Στο σχέδιο της συμφωνίας επαναλαμβάνεται η γενική αρχή της σύνδεσης των αμοιβών των στελεχών με τις μακροπρόθεσμες αποδόσεις και όχι με την «υπερβολική ανάληψη ρίσκου». Γίνεται επίσης αναφορά σε «αυστηρότερους κανόνες για τα αποθεματικά που θα πρέπει να διατηρούν οι τράπεζες για να απορροφούν τις απώλειες», ένα πλάνο που «πρέπει να ολοκληρωθεί ως το τέλος του 2010 και θα αναπτυχθεί σταδιακά τα επόμενα δύο χρόνια».

Υπομονή δηλαδή ως το 2012. Από τις διήμερες εργασίες προέκυψε ότι το G20 αναζητεί ασφαλιστικές δικλίδες για την απληστία και τις υπερβάσεις στον χρηματοοικονομικό κλάδο που πυροδότησαν την τραπεζική κρίση πριν από δύο χρόνια. Αλλά ως εκεί: φθάνει δηλαδή ως την… αναζήτηση. Διότι φαίνεται ότι οι οικονομικά ενδυναμωμένες _ χάρη βεβαίως στους φορολογουμένους _ τράπεζες έχουν ανακτήσει και τις επιρροές τους στην εξουσία.

Οπως αναμενόταν, η Ομάδα των 20 συμφώνησε να μη διακοπεί η στήριξη των χτυπημένων από την κρίση οικονομιών μέσω των σχεδίων τόνωσης της οικονομικής δραστηριότητας προτού η ανάκαμψη σε διεθνές επίπεδο αποκτήσει τη δική της δυναμική. «Θα αποφύγουμε κάθε πρόωρη απόσυρση των κινήτρων» σημειώνεται στο σχέδιο της συμφωνίας. Γίνεται ωστόσο αναφορά στην ανάγκη συντονισμένης δράσης για την απόσυρση των σχεδίων αυτών «την κατάλληλη στιγμή» στο πλαίσιο μιας «στρατηγικής εξόδου». Στο ίδιο κείμενο προαναγγέλλεται η πρωτοβουλία του G20 για την απεμπλοκή των συνομιλιών στο πλαίσιο του «Γύρου της Ντόχα» για την απελευθέρωση του διεθνούς εμπορίου. Ανάλογες δεσμεύσεις έχουν αναληφθεί σε μια σειρά διεθνών συναντήσεων κορυφής στο πρόσφατο παρελθόν, δίχως όμως να υπάρξει αποτέλεσμα.

Οι G20 αναφέρθηκαν, τέλος, στην ανάγκη για τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων στη χρήση ορυκτών καυσίμων. Παράλληλα εντείνουν τις προσπάθειές τους να καταλήξουν εντός του 2009 σε συμφωνία για το κλίμα. Στο πλαίσιο αυτό θα ζητήσουν από τους υπουργούς Οικονομικών να προσέλθουν στην επόμενη σύνοδο με σειρά προτάσεων για τη χρηματοδότηση της προσπάθειας των αναπτυσσόμενων χωρών να αντιμετωπίσουν την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Η διακοπή των επιδοτήσεων στη χρήση καυσίμων όπως το πετρέλαιο θα έχει αποτέλεσμα τη μείωση κατά 10% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ως το 2050, σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας και του ΟΟΣΑ. Επιπλέον, απευθύνεται έκκληση προς μεγάλους διεθνείς οργανισμούς, όπως η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας και ο ΟPEC, να αναλύσουν το εύρος των επιδοτήσεων και να προχωρήσουν στην επόμενη σύνοδο κορυφής της G20 σε προτάσεις για την υλοποίηση της σταδιακής κατάργησής τους.

Επιμέλεια:

ΑΡΓ. ΠΑΠΑΣΤΑΘΗΣ

Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk