ΤΑΞΙΔΙ

Οδοιπορικό στην πόλη των εικόνων

Το φωτορεπορτάζ απέθανε, ζήτω το φωτορεπορτάζ! Το 1963, σε μία από τις επισκέψεις του στο Περπινιάν της Καταλανικής Νότιας Γαλλίας, οΣαλβαντόρ Νταλίανακήρυξε τον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης«κέντρο του Σύμπαντος» καθώς, όπως έλεγε, κατά τη διάρκεια των ατελείωτων ωρών που πέρασε εκεί, πάντοτε συνελάμβανε τις καλύτερες ιδέες. Είναι άγνωστο τι είχε στο μυαλό του ο εκκεντρικός καλλιτέχνης, αφού ο Gare de Ρerpignan δεν διαφέρει σε πολλά από τον Σταθμό Λαρίσης, όμως είχε δίκιο σε ένα πράγμα: Κάθε Σεπτέμβριο το Περπινιάν γίνεται κέντρο.

Το φωτορεπορτάζ απέθανε, ζήτω το φωτορεπορτάζ! Το 1963, σε μία από τις επισκέψεις του στο Περπινιάν της Καταλανικής Νότιας Γαλλίας, οΣαλβαντόρ Νταλίανακήρυξε τον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης«κέντρο του Σύμπαντος» καθώς, όπως έλεγε, κατά τη διάρκεια των ατελείωτων ωρών που πέρασε εκεί, πάντοτε συνελάμβανε τις καλύτερες ιδέες. Είναι άγνωστο τι είχε στο μυαλό του ο εκκεντρικός καλλιτέχνης, αφού ο Gare de Ρerpignan δεν διαφέρει σε πολλά από τον Σταθμό Λαρίσης, όμως είχε δίκιο σε ένα πράγμα: Κάθε Σεπτέμβριο το Περπινιάν γίνεται κέντρο. Οχι του Σύμπαντος, αλλά μιας δύσκολης μαστορικής: του φωτορεπορτάζ.

Η αυλαία του εφετινού Visa pour l΄Ιmage έπεσε πριν από μία εβδομάδα. Το 21ο Διεθνές Φεστιβάλ Φωτορεπορτάζ πραγματοποιήθηκε στον απόηχο της διεθνούς οικονομικής κρίσης και των ηχηρών «λουκέτων» που έπληξαν τον Τύπο σε Αμερική και Ευρώπη. Εν τούτοις, μπορεί οι εκδοτικές αυτοκρατορίες να διολισθαίνουν, οι δημοσιογραφικές αποστολές στα πολεμικά μέτωπα να γίνονται όλο και πιο σπάνιες και οι αναγνώστες να στρέφουν την πλάτη στις αγαπημένες τους συνήθειες, όμως δεν λιγόστεψαν οι… τρελοί εκείνοι τύποι που φτιάχνουν ένα σακίδιο, κλείνουν εισιτήριο και φεύγουν μόνοι τους για να καλύψουν με τον φακό τους πρόσωπα και γεγονότα στις προβληματικές ζώνες του πλανήτη.

Σύμφωνα με τους ιθύνοντες του φεστιβάλ, αυτό που κατέστη αισθητά δυσκολότερο σε σύγκριση με τις περασμένες χρονιές ήταν να βρεθούν εκείνες οι φωτογραφίες που… λένε την είδηση, που ξεχωρίζουν και που καδράρονται ωραία στους μεσαιωνικούς εκθεσιακούς χώρους. Ακόμη, καθ΄ ότι πλέον στο «παιχνίδι» των ΜΜΕ έχει μπει δυναμικά και το Διαδίκτυο- κάτι που κατά πολλούς αποτελεί και παγίδα- εφέτος το Visa pour l΄Ιmage απένειμε και βραβείο Web Documentary, σε συνεργασία με το κανάλι France24. Μάλιστα το πήρε η ομάδα της «Le Μonde» για το ντοκυμαντέρ «Φυλακισμένα κορμιά» (www. lemonde.fr/prisons).

Βρεθήκαμε στο Περπινιάν την πρώτη ημέρα του φεστιβάλ. Τα μπάνερ ξεκινούσαν από την έξοδο του σιδηροδρομικού σταθμού, στην αρχή της λεωφόρουΣαρλ ντε Γκωλκαι ένα από αυτά- προφανώς του δήμου- είχε λάθος ημερομηνία! Για έναν Μεσόγειο αυτό είναι έργο που έχει ξαναδεί. Στους δρόμους της φτωχής πλευράς της πόλης, έξω από σουβλατζίδικα των τούρκων μεταναστών, συναντάς αστέγους, αλήτες και κλοσάρ. Δεκαπέντε λεπτά ποδαρόδρομο πιο κάτω, στο τέλος της λεωφόρουΚλεμανσό, φτάνεις στην είσοδο της παλιάς πόλης, που είναι μια πολύχρωμη, διαφορετική εκδοχή ενός πιθανού συνδυασμού της Ανω Πόλης, της Πλάκας και της Ραβάλ της Βαρκελώνης. Ολα είναι άγνωστα και γνώριμα ταυτόχρονα.

Λίγο πιο κάτω, κοντά στο αρχηγείο του Φεστιβάλ, στο Ηotel Ρams της οδούΕμίλ Ζολά,ξεκινά και η διάσημη τσιγγάνικη συνοικία της πόλης. Μία εύσωμη πενηντάρα μαγειρεύει μεσημεριανό, ο δρόμος μυρίζει σκόρδο, ενώ σε ένα στενό ένας άνδρας καθαρίζει το εσωτερικό του αυτοκινήτου του. Μικρή λεπτομέρεια: στο καπό έχει αφημένο το περίστροφό του. Κάποιος θα μπορούσε να πει:«Εδώ είναι… Μεσόγειος, δεν είναι παίξε- γέλασε».Τόσο οικείο είναι το Περπινιάν.

Το Αρσενάλ ντε Καρμ, ένα παλιό στρατόπεδο που περιβάλλεται από μνημεία πεσόντων του Α Δ Παγκοσμίου Πολέμου, μοιάζει τρομερά με το δικό μας Γκάζι. Στο εσωτερικό του συναγωνίστηκαν μερικές από τις καλύτερες φωτογρα φίες που δημοσιεύθηκαν προσφάτως στον παγκόσμιο Τύπο. Εικόνες από τους ευρωπαϊκούς στρατώνες του Αφγανιστάν, από τη νύχτα της εκλογής τουΜπαράκ Ομπάμα, πολεμικές συρράξεις.

Λίγα μέτρα δυτικότερα στέκει το παλιό γυναικείο μοναστήρι Σαν Κλερ, το οποίο μετατράπηκε σε φυλακή την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης και με τη χρήση αυτή παρέμεινε ως και το 1989. Στους ρημαγμένους και χαραγμένους τοίχους από τους παλιούς ενοίκους του κτιρίου δέσποζαν τα φωτορεπορτάζ του Ιρανού Αμπάς(Μagnum) με θεματολογία από την εμπόλεμη Μέση Ανατολή και τίτλο «Εν ονόματι τίνος;». Δίπλα του οι φωτογραφίες τουΓουόλτερ Αστράδα(ΑFΡ) για το αιματοκύλισμα στη Μαδαγασκάρη τον περασμένο Φεβρουάριο και του ΚαταλανούΜικέλ Ντεουβέρ Πλάνα(VU), ο οποίος παράτησε τις σπουδές βιοχημείας και έμεινε επί πέντε χρόνια στη Γουατεμάλα, ασχολούμενος με τις νεανικές συμμορίες Μάρα, που αποτελούσαν και το βασικό θέμα της έκθεσής του με τον τίτλο «Ο άλλος πόλεμος».

Πίσω στο Καστιλιέτ, το πάλαι ποτέ ισχυρό οχυρό που χτίστηκε τον 13ο αιώνα από το βασίλειο της Μαγιόρκας, στο πλατύσκαλο μια λαξεμένη μαρμάρινη πινακίδα υπενθυμίζει ότι εκεί πραγματοποιήθηκε η τελευταία συνέλευση της εξόριστης κυβέρνησης της Καταλωνίας τουΓιοσέπ Ταραντέλας, λίγο πριν από την επιστροφή της στη Βαρκελώνη, μαζί με το Σύνταγμα της Ισπανίας, το 1977. Στους στενούς ορόφους του κάστρου βρίσκονταν φωτογραφίες τουΦρανσουά λε Ντιασκόρναπό ένα παλιό οδοιπορικό του στις ΗΠΑ, με τίτλο «Μόνο στην Αμερική». Αρκετά πιο πέρα, στην πλατεία της Γαλλικής Επανάστασης, κάτω από τις λεύκες και δίπλα σε ένα μεσαιωνικό πηγάδι, στέκει το παρεκκλήσι του Μοναστικού Τάγματος Τιέρ. Στο εσωτερικό του, με τις αγιογραφίες μόνο να θυμίζουν ότι πρόκειται περί ναού, κυριαρχούσαν οι φωτογραφίες τουΝτέιβιντ Μπαρνέτ(Contact Ρress Ιmages) με τίτλο «44 ημέρες: Ιράν και η επαναδημιουργία του κόσμου», από την περίοδο της πτώσης τουΣάχηκαι της έλευσης τουΧομεϊνί. Λίγο πιο πάνω, στην οδόΦρανσουά Ραμπελέ, σε ένα σύμπλεγμα παλιών κτιρίων, στέκει πρώτη η παλιά εκκλησία των Δομινικανών. Εκεί οΝτομινίκ Ναρ(Οeil Ρublic) παρουσίασε τον «Δρόμο για το πουθενά», ένα εμβληματικό φωτορεπορτάζ για την προσφυγιά, τον πόλεμο και την εξαθλίωση στο Κογκό. Μαζί του ηΚάλι Σελ (Τime Μagazine) κατέγραψε με τον φακό της τη συναρπαστική τριετή πορεία του Ομπάμα προς την προεδρία. Ακόμη, ο βραβευθείς Αφγανός Ζαλμάι, με τις «υποσχέσεις και τα ψέματα» σκιαγράφησε το ανθρώπινο κόστος που προκάλεσε στη χώρα του ο«πόλεμος κατά της τρομοκρατίας».

Δίπλα, στον Στρατώνα Γκαλιένι, οΣτάνλι Γκριν (ΝΟΟR) παρουσίασε στο «Δυτικό Μέτωπο» τις τρελές ημέρες του Σαν Φρανσίσκο, μέσα από συγκροτήματα και την καθημερινή ζωή μεταξύ 1975 και 1985. Παραπέρα, στο θηριώδες Couvent des Μinimes, ένα ακόμη παλιό μοναστήρι, φιλοξενήθηκε το «βαρύ πυροβολικό» του εφετινού φεστιβάλ:Αλεξάνδρα Αβακιάν, Μάσιμο Μπερούτι(απέσπασε το βραβείο καλύτερου νέου δημοσιογράφου),Στιβ Μακ Κάρι, Γιουτζίν Ρίτσαρντς, Ζερόμ Σεσίνικ.ά. Πόλεμος στη Μέση Ανατολή, αναταραχές στο Πακιστάν, καθημερινότητα στην Ουκρανία, φτώχεια και αποβιομηχάνιση στις ΗΠΑ.

Στη διακηρυγμένη ως«πρωτεύουσα της καταλανικής κουλτούρας»,όπου κατοικούν ίσως οι ομορφότερες γυναίκες της Ευρώπης, επιβεβαιώθηκε για μία ακόμη χρονιά ότι το φωτορεπορτάζ όχι μόνο δεν πέθανε- όπως ειρωνικά αναφερόταν στο δελτίο Τύπου- αλλά όπως λένε και οι άνθρωποι του Visa pour l΄Ιmage,«τα σπάει!».

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk