15η Σεπτεμβρίου 2008: το ορόσημο της κρίσης

Oι ιστορικοί αλλά και η συλλογική μνήμη χρειάζονται ημερομηνίες-«κλειδιά», με τις οποίες να ορίζουν το ξεκίνημα ενός μεγάλου ιστορικού γεγονότος, για να συμβολίσουν το πέρασμα από μια εποχή σε μιαν άλλη. Τη Δευτέρα 15 Σεπτεμβρίου 2008, στις 00.57, δηλαδή τη στιγμή που η χρεοκοπία της Lehman Βrothers αναγγέλλεται επισήμως, θα μπορούσε να είναι μια τέτοια ημερομηνία που σηματοδοτεί την αρχή της πιο σοβαρής παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, από τη Μεγάλη Κρίση, από την οποία άλλωστε ακόμη δεν έχουμε βγει.

Oι ιστορικοί αλλά και η συλλογική μνήμη χρειάζονται ημερομηνίες-«κλειδιά», με τις οποίες να ορίζουν το ξεκίνημα ενός μεγάλου ιστορικού γεγονότος, για να συμβολίσουν το πέρασμα από μια εποχή σε μιαν άλλη. Τη Δευτέρα 15 Σεπτεμβρίου 2008, στις 00.57, δηλαδή τη στιγμή που η χρεοκοπία της Lehman Βrothers αναγγέλλεται επισήμως, θα μπορούσε να είναι μια τέτοια ημερομηνία που σηματοδοτεί την αρχή της πιο σοβαρής παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, από τη Μεγάλη Κρίση, από την οποία άλλωστε ακόμη δεν έχουμε βγει.

Ασφαλώς, μπορεί πάντα κανείς να πει ότι η κρίση «στην πραγματικότητα » είχε αρχίσει από τον Αύγουστο του 2007- έναν ολόκληρο χρόνο πριν-, όταν οι τραπεζίτες και οι οικονομολόγοι άρχισαν να ανησυχούν ανοιχτά για την έκταση των ανοιγμάτων που είχαν πάρει οι πιστωτικοί οργανισμοί στα subrime, δηλαδή στα περίφημα ριψοκίνδυνα στεγαστικά δάνεια στην αμερικανική αγορά.

Ή θα μπορούσε να πάρει κανείς τον Φεβρουάριο του 2007, όταν χρεοκόπησαν οι πρώτοι οργανισμοί που είχαν ειδικευθεί στα subprime στις ΗΠΑ, θύματα της επιβράδυνσης των τιμών των ακινήτων που είχε ξεκινήσει… το φθινόπωρο του 2006.

Παρ΄ όλο που η κρίση του 1929 δεν είχε ξεκινήσει τη «μαύρη Πέμπτη», 24 Οκτωβρίου 1929, αλλά ήδη από την άνοιξη της ίδιας χρονιάς με την επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας στις ΗΠΑ και παρ΄ όλο που οι επιπτώσεις της έφθασαν στην Ευρώπη στα επόμενα χρόνια, είναι ωστόσο αυτή η ημερομηνία που έχει κρατηθεί για να σηματοδοτηθεί η κρίση. Η ημέρα της πτώσης της Lehman Βrothers θα μπορούσε να παίξει τον ίδιο ρόλο στη σημερινή κρίση- και για πολλούς λόγους.

Κατ΄ αρχήν είναι το τέλος ενός πιστωτικού οργανισμού που υπήρχε πάνω από έναν αιώνα και που συμβόλισε, στα τελευταία είκοσι χρόνια, την επιτυχία ενός ορισμένου καπιταλισμού που βασίζεται στην απορρύθμιση των αγορών και στην παγκοσμιοποίηση των συναλλαγών. Είναι επίσης η στιγμή που τα προβλήματα των τραπεζικών ισολογισμών από τα «τοξικά» χαρτιά βγαίνει διάπλατα στη δημοσιότητα με τους ισολογισμούς της Lehman.

Γιατί στις 15 Σεπτεμβρίου 2008 διευρύνεται απότομα η καχυποψία απέναντι στις τράπεζες: τα χρηματιστήρια καταρρέουν, οι κεφαλαιοποιήσεις «λιώνουν», οι πιστωτικές αγορές «παγώνουν», σπρώχνοντας στη χρεοκοπία, στο ξεπούλημα σε κομμάτια ή στην κρατικοποίηση πολλά από τα άνθη του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος: Μerrill Lynch, Citigroup, ΑΙG, Royal Βank of Scotland, Dexia, Fortis…

Είναι επίσης η στιγμή που γίνεται σαφές ότι, αφού χτύπησε τον χρηματοπιστωτικό πλανήτη, η κρίση επεκτάθηκε και στην πραγματική οικονομία, στις επιχειρήσεις, στα χρεωμένα νοικοκυριά, ακόμα και στα κράτη, με όλη την επόμενη σειρά αναδιαρθρώσεων, χρεοκοπιών, απολύσεων και πολιτικών εντάσεων. Δηλαδή, είναι η αρχή της κρίσης.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk