Πόσο σωστά είναι τα μέτρα που εξήγγειλε ο κ. Καραμανλής στη Θεσσαλονίκη και γιατί δεν τα υλοποίησε στα πεντέμισι χρόνια που είναι στην εξουσία

Το πρόγραμμα που ποτέ δεν εφάρμοσε ο Πρωθυπουργός

Τα μέτρα που εξήγγειλε ο Πρωθυπουργός στη ΔΕΘ είναι ένα εντυπωσιακό πακέτο παρεμβάσεων. Παρεμβάσεων εν πολλοίς αυτονόητων και αναμενόμενων τουλάχιστον επί πέντε χρόνια, όταν ο ίδιος είχε περιγράψει ξανά με τα ίδια μελανά χρώματα την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και είχε τη δύναμη και την αυτοδυναμία των 165 βουλευτών για να τις εφαρμόσει. Το ότι δεν τις εφήρμοσε τότε που μπορούσε είναι ένα γεγονός. Το αν θα τις εφαρμόσει αν επανεκλεγεί, είναι ένα ερώτημα. Και οι ενδείξεις που έχουμε έως σήμερα δεν είναι καλές.

Τα μέτρα που εξήγγειλε ο Πρωθυπουργός στη ΔΕΘ είναι ένα εντυπωσιακό πακέτο παρεμβάσεων. Παρεμβάσεων εν πολλοίς αυτονόητων και αναμενόμενων τουλάχιστον επί πέντε χρόνια, όταν ο ίδιος είχε περιγράψει ξανά με τα ίδια μελανά χρώματα την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και είχε τη δύναμη και την αυτοδυναμία των 165 βουλευτών για να τις εφαρμόσει. Το ότι δεν τις εφήρμοσε τότε που μπορούσε είναι ένα γεγονός. Το αν θα τις εφαρμόσει αν επανεκλεγεί, είναι ένα ερώτημα. Και οι ενδείξεις που έχουμε έως σήμερα δεν είναι καλές.

Ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων αυξήθηκε από το 2004 έως σήμερα κατά 100.000 υπαλλήλους και έφθασε στις 700.000, περίπου. Αυτό δεν δείχνει διάθεση συρρίκνωσης του κράτους από την κυβέρνηση του κ. Καραμανλή, παρ΄ ότι σήμερα μιλάει για την πανθομολογούμενη ανάγκη μείωσης του κράτους. Είναι ανησυχητικό επίσης ότι μόλις πέντε ημέρες μετά την ομιλία του Πρωθυπουργού στη ΔΕΘ η εταιρεία Τραμ ΑΕ προσέλαβε 30 υπαλλήλους, ανεβάζοντας έτσι τον συνολικό αριθμό των υπαλλήλων της σε 670 έναντι 150 που είχε το 2004. Οι γερμανοί σύμβουλοι της εταιρείας υποστηρίζουν ότι θα μπορούσε να λειτουργεί άνετα με 220 υπαλλήλους. Ούτε αυτή η κίνηση πείθει για τις προθέσεις του Πρωθυπουργού.

Παραδείγματα υπάρχουν πολλά, αλλά δεν είναι σκόπιμο να αντιμετωπίσουμε ένα σοβαρό πακέτο μέτρων όπως αυτά που περιέγραψε στη ΔΕΘ ο κ. Καραμανλής με αυτόν τον τρόπο. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι να δούμε αν τα μέτρα που προτείνει είναι σωστά, ανεξαρτήτως του αν ο ίδιος προτίθεται, μπορεί ή δύναται να τα εφαρμόσει αν επανεκλεγεί. Και αυτό διότι, αν είναι σωστά τα μέτρα, θα πρέπει να τα εφαρμόσει οποιαδήποτε κυβέρνηση εκλεγεί.

Κατ΄ αρχήν πρέπει να παρατηρήσουμε ότι από την ομιλία του Πρωθυπουργού λείπει τελείως ο εξωτερικός τομέας της οικονομίας. Η ελληνική οικονομία αντιμετωπίζεται αποκλειστικά και μόνο ως μια κλειστή οικονομία χωρίς εισαγωγές, εξαγωγές και συναλλαγές με το εξωτερικό. Δεν αναφέρθηκε δηλαδή ο Πρωθυπουργός σε κανένα μέτρο για τη μείωση του ελλείμματος εξωτερικών συναλλαγών, το οποίο πέρυσι πλησίασε τα 40 δισ. ευρώ και αποτελεί το πραγματικό και μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας. Δεν αναφέρθηκε επίσης σε αναπτυξιακά μέτρα που θα τονώσουν τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας.

Ας δούμε όμως τι προτείνει για τη διαχείριση του προβλήματος του προϋπολογισμού, που είναι επίσης ένα υπερεπείγον πρόβλημα.

Θα πρέπει να ξεχωρίσουμε δύο ομάδες μέτρων: αυτά που αποτελούν πράγματι πολιτικές παρεμβάσεις και δικαιολογούν την προσφυγή στις κάλπες και την ανάγκη λαϊκής εντολής, και αυτά που αποτελούν απλώς διοικητικές παρεμβάσεις τις οποίες μπορεί η κυβέρνηση να κάνει χωρίς να ρωτήσει τον λαό.

Τα μέτρα πολιτικής λοιπόν είναι δύο: το πάγωμα των μισθών και των συντάξεων και το πάγωμα των προσλήψεων στον δημόσιο τομέα. Αυτά αφορούν τους ψηφοφόρους και δικαιολογημένα ο Πρωθυπουργός λέει ότι πρέπει να είναι ενημερωμένοι προτού ψηφίσουν. Ολα τα υπόλοιπα όμως αποτελούν είτε αυτονόητες υποχρεώσεις της κυβέρνησης είτε απλές διοικητικές παρεμβάσεις στη γραφειοκρατία. Για παράδειγμα, η σύλληψη της φοροδιαφυγής είναι Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής
Για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής ο Πρωθυπουργός εξήγγειλε:

* Δημιουργία ενιαίας βάσης δεδομένων για όλες τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις κάθε πολίτη και κάθε επιχείρησης. Θα δοθεί έτσι η δυνατότητα για διασταυρώσεις τόσο ως προς τις ασφαλιστικές όσο και ως προς τις φορολογικές υποχρεώσεις.

* Ενοποίηση εισπρακτικών μηχανισμών για φόρους και ασφαλιστικές εισφορές.

* Δημιουργία βάσης δεδομένων στα πρότυπα του «Τειρεσία». Θα καταγράφονται όλοι όσοι έχουν σοβαρές φορολογικές ή ασφαλιστικές εκκρεμότητες και δεν θα μπορούν να έχουν συναλλαγές με το Δημόσιο. * Εγκατάσταση συστήματος online σύνδεσης των ταμειακών μηχανών και των μηχανισμών έκδοσης τιμολογίων όλων των επιχειρήσεων με το υπουργείο Οικονομίας.

* Υποχρεωτική ηλεκτρονική υποβολή φορολογικών δηλώσεων από όλες τις επιχειρήσεις.

Ολα αυτά είναι σωστά, αναγκαία και κακώς δεν έχουν εφαρμοστεί. Το γιατί μάλλον σχετίζεται με το ότι τα μέτρα αυτά μειώνουν την παρέμβαση των εφοριακών υπαλλήλων, δηλαδή τον καταλογισμό του φόρου από τους υπαλλήλους, και κατά συνέπεια περιορίζουν τη δυνατότητά τους να εισπράξουν «μπαξίσι». αυτονόητη κυβερνητική υποχρέωση. Δεν χρειάζεται λαϊκή εντολή. Ή η κατάρτιση προϋπολογισμών από τους δημόσιους φορείς, η οποία είναι μια απλή διοικητική ρύθμιση που επίσης δεν αφορά τους ψηφοφόρους. Είναι όμως όλα αυτά μέτρα τα οποία θίγουν τη γραφειοκρατία του δημόσιου τομέα και γι΄ αυτόν ακριβώς τον λόγο, όσο αυτονόητα και αν είναι, δεν έχουν εφαρμοστεί έως σήμερα.

? Ανέφικτο το πάγωμα των προσλήψεων
Ας δούμε τα μέτρα ένα ένα: Ο Πρωθυπουργός εξήγγειλε πάγωμα των προσλήψεων το 2010, εκτός των απολύτως απαραίτητων στα υπουργεία Υγείας και Παιδείας. Επίσης, αυστηρό περιορισμό των προσλήψεων για μία επιπλέον διετία, έτσι ώστε να αναλογεί μία πρόσληψη σε κάθε δύο αποχωρήσεις.

Το πάγωμα των προσλήψεων στο Δημόσιο είναι ένα μέτρο ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο. Εκ πρώτης όψεως συμβάλλει στον περιορισμό του σπάταλου και αναποτελεσματικού κράτους. Η αλήθεια όμως είναι ότι αφενός το Δημόσιο χρειάζεται νέο προσωπικό σε πολύ κρίσιμες θέσεις, όπως αποδεικνύει η δυσάρεστη επικαιρότητά μας. Δεν χρειάζεται φέρ΄ ειπείν το Δημόσιο πυροσβέστες, όταν καίγεται κάθε χρόνο η χώρα; Δεν χρειάζεται λιμενικούς, όταν αντιμετωπίζουμε κύματα λαθρομεταναστών που έρχονται διά θαλάσσης; Δεν χρειάζεται καθαρίστριες στα σχολεία, όταν δεν υπάρχει προσωπικό για να απολυμαίνει τα σχολικά κτίρια, πράγμα που απαιτείται διαρκώς λόγω της νέας γρίπης; Αυτά είναι τρία απλοϊκά παραδείγματα από την επικαιρότητα, αλλά γενικότερα η πολιτική του παγώματος στον δημόσιο τομέα είναι υπερβολική και ανεφάρμοστη. Εκτός όμως των ελλείψεων που υπάρχουν σε προσωπικό, υπάρχει και το ζήτημα της ανεργίας. Οταν η κυβέρνηση του ίδιου του κ. Καραμανλή παρέχει ενισχύσεις στις ιδιωτικές επιχειρήσεις για να διατηρήσουν την απασχόληση καθώς φοβάται ότι η κρίση θα οδηγήσει σε κλείσιμο επιχειρήσεων, σε απολύσεις και ανεργία, πώς έρχεται ο μεγαλύτερος εργοδότης της χώρας, δηλαδή το Δημόσιο, και λέει ότι σταματάει τις προσλήψεις; Και μην ξεχνάμε ότι οι προσλήψεις αφορούν τους νέους και το πάγωμά τους επιβαρύνει την ανεργία των νέων και των μακροχρόνια ανέργων, που θεωρούνται οι κρισιμότερες ομάδες ανέργων. Το πάγωμα λοιπόν των προσλήψεων, εκτός του ότι είναι δύσκολα εφαρμόσιμο λόγω των αναγκών του Δημοσίου, είναι και επιβαρυντικό για την υγεία της οικονομίας. Το σωστό μέτρο θα ήταν μετεκπαίδευση και μετατάξεις δημοσίων υπαλλήλων από διάφορες υπηρεσίες εκεί όπου υπάρχει ανάγκη και κλείσιμο της στρόφιγγας των προσλήψεων. Το μέτρο της πρόσληψης ενός υπαλλήλου στη θέση δύο αποχωρούντων είναι πιο λογικό. Το πάγωμα είναι ανέφικτο.

? Λάθος το πάγωμα των μισθών
Το πάγωμα των μισθών είναι επίσης ένα ιδιαίτερα επώδυνο, καταφανώς άδικο και μικρού αποτελέσματος μέτρο. Είναι μικρού αποτελέσματος διότι το σύνολο των μισθών και των συντάξεων στο Δημόσιο είναι 19 δισ. ευρώ σε ένα σύνολο δημοσίων δαπανών 60 δισ. ευρώ. Οι μισθοί και οι συντάξεις δεν είναι σπατάλη. Η σπατάλη και η κακοδιαχείριση κρύβονται στα υπόλοιπα 41 δισ. ευρώ του προϋπολογισμού. Και εκεί υπάρχει σημαντικό περιθώριο περικοπών, αν υπάρξει καλύτερος έλεγχος από έναν ισχυρό υπουργό Οικονομικών. Αντιθέτως οι αυξήσεις στους μισθούς και στις συντάξεις δεν είναι τόσο μεγάλο ποσό ώστε η περικοπή τους να προσφέρει σημαντικές εξοικονομήσεις στον προϋπολογισμό. Αν υποθέσουμε ότι η κυβέρνηση έδινε γενναίες αυξήσεις της τάξεως του 5%, το σύνολο των αυξήσεων θα κόστιζε 950 εκατ. ευρώ. Αυτό είναι το αποτέλεσμα του παγώματος, το οποίο είναι πολύ μικρό σε σχέση με το μέγεθος του προβλήματος, αλλά και σε σχέση με τις επιπτώσεις που έχει αυτό το μέτρο.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις; Πρώτον, το πάγωμα των μισθών μειώνει την κατανάλωση σε μια περίοδο όπου λόγω της κρίσης χρειάζεται επιτάχυνσή της. Δεύτερον, φέρνει σε δύσκολη θέση για την αποπληρωμή των δανείων τους τούς δημοσίους υπαλλήλους και αυξάνει τις πιθανότητες επισφαλειών στις τράπεζες. Τρίτον, είναι άδικο μέτρο διότι δεν είναι όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι αναποτελεσματικοί ούτε διεφθαρμένοι. Και ως συνήθως τιμωρεί τους τίμιους και τους αποτελεσματικούς, διότι οι άλλοι ούτως ή άλλως θα συνεχίσουν μέσω των καναλιών της διαφθοράς να ζουν πλουσιοπάροχα, παίρνοντας την αύξηση που τους στερεί ο Πρωθυπουργός από τα… λαδώματα.

? Οι διοικητικές ρυθμίσεις
* Στο θέμα των υπερωριών, ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι θα καταργήσει τις πλασματικές υπερωρίες και θα περικόψει τις υπόλοιπες κατά 30%. Ως προς το πρώτο, δηλαδή την κατάργηση των πλασματικών υπερωριών, ουδείς έχει αντίρρηση. Θα έπρεπε να είχε γίνει εδώ και χρόνια. Ωστόσο η περικοπή των πραγματικών υπερωριών κατά 30% είναι ιδιαίτερα δύσκολη υπόθεση. Και γίνεται ακόμη δυσκολότερη αν παγώσει τις προσλήψεις. Και εδώ λοιπόν έχουμε μια υπερβολή, η οποία ενδεχομένως να μην είναι και εφαρμόσιμη.

* Η περικοπή των δαπανών για μετακινήσεις των δημοσίων υπαλλήλων, την οποία επίσης ανακοίνωσε ο κ. Καραμανλής, κατά 30% σχετίζεται με την αναγκαιότητά τους. Αν υπάρχει σπατάλη και άσκοπες μετακινήσεις (πράγμα που μπορούμε να θεωρούμε βέβαιον), καλώς τις κόβει.

* Μίλησε ο Πρωθυπουργός για αναδιάρθρωση των δαπανών του προϋπολογισμού, με κατεύθυνση τους τομείς που προάγουν μεσοπρόθεσμα την οικονομική ανάπτυξη (παιδεία, έρευνα, επενδύσεις υποδομής, «πράσινη ενέργεια»). Πολύ σωστή τοποθέτηση, η οποία όμως επί πέντε χρόνια έχει παραμείνει ευχολόγιο. Και εδώ μπαίνει το αναπάντητο ερώτημα: Πού θα βρει τα χρήματα για να ενισχύσει αυτούς τους τομείς, αφού έως σήμερα το «ψαλίδι» έπεφτε πάντα σε αυτές ακριβώς τις δράσεις του προϋπολογισμού και όχι στις σπατάλες;

* Εφαρμογή από την 1η του έτους της εξαγγελίας για τη δημιουργία Ενιαίας Αρχής αρμόδιας για την καταβολή των αποδοχών όλων των υπηρετούντων στο Δημόσιο.

? Το νέο μισθολόγιο
* Καθιέρωση νέου μισθολογίου για τους νεοεισερχομένους στο Δημόσιο, έτσι ώστε οι εργαζόμενοι με τα ίδια προσόντα και την ίδια προϋπηρεσία να έχουν τις ίδιες αποδοχές, σε όποιο υπουργείο, σε όποια υπηρεσία και αν εργάζονται. Αυτό το μέτρο είναι σωστό, αλλά βεβαίως θα ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων από τους προνομιούχους γραφειοκράτες. Και οι αντιδράσεις δεν θα είναι απαραίτητα στους δρόμους με πέτρες και μολότοφ, αλλά εντός των υπηρεσιών του Δημοσίου με εγκυκλίους και υπουργικές αποφάσεις που αντιμετωπίζονται πολύ πιο δύσκολα. Ο υπουργός που θα προσπαθήσει να εφαρμόσει αυτό το μέτρο θα βρεθεί αντιμέτωπος με την πανίσχυρη γραφειοκρατία των υπουργείων, η οποία διαθέτει και την τεχνογνωσία και τη δύναμη να αντισταθεί. Παρ΄ όλα αυτά είναι ένα σοβαρό μέτρο, το οποίο καλό είναι να εφαρμοστεί από τη νέα κυβέρνηση, όποια και αν είναι αυτή. * Καθιέρωση ρητών αρχών και διαδικασιών που θα διέπουν την προετοιμασία, την κατάρτιση και την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

Σωστό μέτρο. Απορίας άξιον είναι γιατί δεν υπάρχουν έως σήμερα αυτές οι αρχές.

* Κατάρτιση τριετών προϋπολογισμών.

* Επιτάχυνση της εφαρμογής προϋπολογισμών προγραμμάτων.

* Υποχρεωτική κατάρτιση λεπτομερών ετήσιων ισολογισμών από κάθε φορέα και οργανισμό του Δημοσίου.

Σωστό μέτρο, το οποίο έχει προαναγγελθεί χιλιάδες φορές και ποτέ δεν έχει εφαρμοστεί. Το ίδιο και η καθιέρωση ρητών αριθμητικών δημοσιονομικών κανόνων κατά κατηγορία δαπάνης για το απόλυτο ύψος ή το ύψος σε σχέση με το ΑΕΠ. Τα τεκμήρια και οι προμήθειες

Προαναγγέλλει ο Πρωθυπουργός καθιέρωση τεκμηρίων διαβίωσης, έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί η φοροδιαφυγή εκείνων των οποίων τα δηλούμενα εισοδήματα είναι δυσανάλογα χαμηλά σε σχέση με τον τρόπο που ζουν.

Εδώ το ζήτημα σηκώνει μεγάλη κουβέντα. Ασφαλώς τα τεκμήρια διαβίωσης είναι ένας τρόπος εντοπισμού της φοροδιαφυγής, αλλά δεν είναι τρόπος αντιμετώπισής της. Το μέτρο που είναι δίκαιο και ισχύει στο εξωτερικό, αλλά δεν το πρότεινε ο Πρωθυπουργός, είναι η άρση του απορρήτου για τις περιπτώσεις που οι φορολογικές αρχές έχουν βάσιμα στοιχεία ότι υπάρχει φοροδιαφυγή. Με λίγα λόγια, τα τεκμήρια είναι παλαιού τύπου φορολογικά μέτρα. Σήμερα όμως η νομοθεσία και η τεχνολογία προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες ελέγχου και εκεί πρέπει να επικεντρωθεί η φορολογική πολιτική.

* Ο Πρωθυπουργός επανέλαβε τα όσα κατά καιρούς έχει πει για θέσπιση νέου συστήματος προμηθειών στην Υγεία και στη δημόσια διοίκηση, ευέλικτη τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση με 350 δήμους, διαχωρισμό του κλάδου Υγείας από τον κλάδο ασφάλισης στο ΙΚΑ, καταπολέμηση της γραφειοκρατίας όσον αφορά την επιχειρηματικότητα και άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, αν όλα αυτά σχεδιαστούν και εφαρμοστούν σωστά, είναι μέτρα προς τη σωστή κατεύθυνση. Το ζήτημα είναι ότι για να μην έχουν εφαρμοστεί ως τώρα προφανώς υπάρχουν αντιδράσεις από τη γραφειοκρατία, τις οποίες η κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει να αντιμετωπίσει.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk