ΕΝΑΝ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ

Η μοιραία Κυριακή τής Lehman Βrothers

Η 11η Σεπτεμβρίου του 2001 απομυθοποίησε τη στρατιωτική ηγεμονία των ΗΠΑ. Ας μην ξεχνάμε την κατάληξη που είχε η πτήση 77 της Αmerican Αirlines στο αμερικανικό Πεντάγωνο την αποφράδα εκείνη ημέρα. Δεν ήταν μόνο οι Δίδυμοι Πύργοι στόχος των τρομοκρατών της Αλ Κάιντα. Η 15η Σεπτεμβρίου του 2008, ημέρα κατάρρευσης της Lehman Βrothers, απομυθοποίησε την οικονομική ηγεμονία των ΗΠΑ. Και, ακόμη περισσότερο, κλόνισε τις βεβαιότητες του καπιταλιστικού μοντέλου. Αναπόφευκτα ορισμένες ημερομηνίες είναι συμβολικές.

Η 11η Σεπτεμβρίου του 2001 απομυθοποίησε τη στρατιωτική ηγεμονία των ΗΠΑ. Ας μην ξεχνάμε την κατάληξη που είχε η πτήση 77 της Αmerican Αirlines στο αμερικανικό Πεντάγωνο την αποφράδα εκείνη ημέρα. Δεν ήταν μόνο οι Δίδυμοι Πύργοι στόχος των τρομοκρατών της Αλ Κάιντα. Η 15η Σεπτεμβρίου του 2008, ημέρα κατάρρευσης της Lehman Βrothers, απομυθοποίησε την οικονομική ηγεμονία των ΗΠΑ. Και, ακόμη περισσότερο, κλόνισε τις βεβαιότητες του καπιταλιστικού μοντέλου. Αναπόφευκτα ορισμένες ημερομηνίες είναι συμβολικές. Το πρώτο ετήσιο μνημόσυνο της άλλοτε κραταιάς επενδυτικής τράπεζας βρίσκει τη διεθνή κοινότητα να αναζητεί (εν όψει της επερχόμενης Συνόδου Κορυφής του G20) ασφαλιστικές δικλίδες για να μην επαναληφθούν γεγονότα όπως αυτά που περυσινού φθινοπώρου. Σε πολιτικό επίπεδο, ο πανικός που επικράτησε στις αγορές όλου του κόσμου και το κύμα ανασφάλειας εντός των ΗΠΑ έδωσαν αέρα νίκης στον Ομπάμα και συνέβαλαν καθοριστικά στην πολιτική αλλαγή της 4ης Νοεμβρίου.

«Δελτίο Τύπου. Για άμεση δημοσίευση. 15 Σεπτεμβρίου 2008. Η Lehman Βrothers Ηoldings Ιnc. (LΒΗΙ) ανακοινώνει ότι σκοπεύει να υποβάλει αίτημα για υπαγωγή στο Αρθρο 11 του Πτωχευτικού Δικαίου των ΗΠΑ». Αυτή είναι η πρώτη φράση στο «αγγελτήριο θανάτου» της τέταρτης μεγαλύτερης τράπεζας της Γουόλ Στριτ τη Δευτέρα 15 Σεπτεμβρίου. Το Σαββατοκύριακο, 13 και 14 Σεπτεμβρίου του 2008, ξετυλίχθηκε στην καρδιά του Μανχάταν η τελευταία πράξη του δράματος της Lehman Βrothers, 158 χρόνια μετά την ίδρυσή της.

«Ο άνθρωπος που έσωσε τη Lehman»

Ηιστορική επενδυτική τράπεζα βρισκόταν στην εντατική, χτυπημένη από απώλειες 60 δισ. δολαρίων, κυρίως από «τοξικά» επενδυτικά προϊόντα. Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος Ντικ Φουλντ προσπαθούσε μάταια να πείσει τους μετόχους ότι διατηρούσε τον έλεγχο. Χαρακτήριζε «αστειότητες» τις πληροφορίες ότι η τράπεζά του βούλιαζε ημέρα με την ημέρα και κατηγορούσε τους ανταγωνιστές για διασπορά φημών. Τον συνόδευε άλλωστε ο μύθος του θαυματοποιού. Λίγους μήνες νωρίτερα, στο τέλος Απριλίου του 2008, ο έγκυρος «Εconomist» τού είχε αφιερώσει πρωτοσέλιδο άρθρο με τίτλο «Ο άνθρωπος που έσωσε τη Lehman»! Το κείμενο ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι έμαθε «από τα λάθη του παρελθόντος» και τελικά «απομάκρυνε τη Lehman από το χείλος του γκρεμού». Ο συντάκτης ολοκλήρωνε διθυραμβικά το άρθρο του: «Είχε ειπωθεί κάποτε ότι η Lehman υπό τον Φουλντ ήταν μια γάτα με 19 ζωές. Δεν έχουν τελειώσει ακόμη»… Σύμφωνα με μαρτυρίες, το ηθικό των υπαλλήλων της τράπεζας παρέμενε υψηλό ως την τελευταία στιγμή. Η Lehman έμελλε να βυθιστεί σαν τον «Τιτανικό», με την ορχήστρα να παιανίζει.

Οι διαβουλεύσεις στο Μανχάταν

Το Σάββατο 14 του μηνός οι λιμουζίνες έξω από την κεντρική τράπεζα της Πολιτείας της Νέας Υόρκης στο Μανχάταν ήταν όσες και οι κορυφαίοι παράγοντες που βρίσκονταν μέσα και κρατούσαν στα χέρια τους την τύχη της Lehman Βrothers. Ανάμεσά τους ο πρώην υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Χένρι Πόλσον, ο πρόεδρος της αμερικανικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (SΕC) Κρίστοφερ Κοξ και βέβαια ο διοικητής της Fed της Νέας Υόρκης Τίμοθι Γκάιτνερ, ο σημερινός υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησης Ομπάμα. Οι τρεις άνδρες βρίσκονταν σε συνεχή τηλεφωνική επαφή με τον επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) Μπεν Μπερνάνκι. Βολιδοσκοπούσαν τις μεγαλύτερες τράπεζες του πλανήτη για να διερευνήσουν ποια από αυτές θα μπορούσε να στηρίξει τη Lehman με 35 δισ. δολάρια. Οι προσπάθειες του Σαββάτου έληξαν χωρίς αποτέλεσμα. Την Κυριακή τέθηκε σε εφαρμογή σχέδιο τεμαχισμού της τράπεζας και επιχειρήθηκε η πώληση των ελκυστικών περιουσιακών της στοιχείων. Πρόσωπο που βρισκόταν πολύ κοντά σε έναν από τους υποψήφιους αγοραστές διηγήθηκε τα παρακάτω στους «Τimes» του Λονδίνου: «Ο κ. Πόλσον φοβόταν ότι αν μια συμφωνίαή ένα σύνολο επί μέρους ενεργειών δεν είχε εξασφαλιστεί ως την Κυριακή το απόγευμα, η αβεβαιότητα για την τύχη της Lehman, τους πελάτες και τους πιστωτές τηςθα έσπερνε πανικό στους ιάπωνες χρηματιστές που την ίδια ώρα θα πήγαιναν για δουλειά στο χρηματιστήριο του Τόκιο» . Τραπεζίτης που παρακολουθούσε τις δραματικές τελευταίες συνομιλίες μέσα στο κτίριο της κεντρικής τράπεζας της Πολιτείας της Νέας Υόρκης ανέφερε: «Υπήρχε ένα πολύ μικρό παράθυρο ευκαιρίας. Ο Πόλσον είχε στόχο να τελειώσουν όλα ως την Κυριακή το βράδυ. Αλλά ήταν πολύ δύσκολο να επιτευχθεί. Χρειαζόταν τεράστια προσπάθεια σε πολύ περιορισμένο χρονικό διάστημα για να εξασφαλίσεις μια υπογραφή σε ένα συμβόλαιο». Η κίνηση της τελευταίας στιγμής δεν έγινε ποτέ, ίσως διότι όσοι εκλήθησαν να στηρίξουν την τράπεζα παίρνοντας στα χέρια τους το υγιές της κομμάτι, αντιμετώπισαν τη σταθερή άρνηση τόσο της Fed όσο και του υπουργείου Οικονομικών να ξοδέψουν χρήματα των φορολογουμένων. Οι αγορές «ξύπνησαν» τη Δευτέρα με τα νέα της πτώχευσης της Lehman Βrothers. Αφέθηκε να καταρρεύσει
«Η πτώχευση της Lehman Βrothers ήταν ένααπό αυτά τα γεγονότα που αλλάζουν το παιχνίδι. Οι συνέπειες ήταν καταστρεπτικές. Τα ασφάλιστρα αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου (CDS) εκτινάχθηκαν και η ΑΙG, η οποία ήταν εκτεθειμένη σε αυτά, αντιμετώπισε άμεσο κίνδυνο διαγραφής αξιών. Την επόμενη ημέρα ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Χένρι Πόλσον αναγκάστηκε να κάνει αναστροφή πορείας για να διασώσει την ΑΙG». Κάπως έτσι περιγράφει ο Τζορτζ Σόρος τα γεγονότα των ημερών σε άρθρο του στο «Βήμα» (28 Ιανουαρίου 2009) με τίτλο «Το κραχ του 2008». Ο αμερικανός μεγαλοεπενδυτής είναι πεπεισμένος ότι «το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ δεν ανέμενε τις επιπτώσεις που είχε η απόφασή του να επιτρέψει την κατάρρευση του επενδυτικού κολοσσού Lehman Βrothers»… Μέσα σε λίγες ημέρες το σύνολο του χρηματοπιστωτικού συστήματος υπέστη το αντίστοιχο της καρδιακής ανακοπής και χρειάστηκε να τεθεί σε μηχανική υποστήριξη. Οι επιπτώσεις για την παγκόσμια οικονομία ήταν ανάλογες της κατάρρευσης του τραπεζικού συστήματος κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Υφεσης.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk