Πώς θα επιτευχθεί η εκλογή βιώσιμης κυβέρνησης μετά την αναμέτρηση της 4ης Οκτωβρίου

Ο δρόμος προς τις 150+1 έδρες

Κούρσα για έναν δρομέα που τρέχει αντιμέτωπος μόνο με το χρονόμετρο θα είναι, σύμφωνα με το ισχύον εκλογικό σύστημα, η αναμέτρηση της 4ης Οκτωβρίου, καθώς το μεγάλο ζητούμενο αυτής της κάλπης δεν θα είναι παρά η επίτευξη αυτοδύναμης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας από το κόμμα που θα καταλάβει την πρώτη θέση στο σύνολο της εκλογικής επικράτειας. Η επικείμενη εκλογική αναμέτρηση είναι η δεύτερη- και τελευταία- η οποία θα διεξαχθεί με τον εκλογικό νόμο που ψηφίστηκε από την προηγούμενη …

Κούρσα για έναν δρομέα που τρέχει αντιμέτωπος μόνο με το χρονόμετρο θα είναι, σύμφωνα με το ισχύον εκλογικό σύστημα, η αναμέτρηση της 4ης Οκτωβρίου, καθώς το μεγάλο ζητούμενο αυτής της κάλπης δεν θα είναι παρά η επίτευξη αυτοδύναμης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας από το κόμμα που θα καταλάβει την πρώτη θέση στο σύνολο της εκλογικής επικράτειας.

Η επικείμενη εκλογική αναμέτρηση είναι η δεύτερη- και τελευταία- η οποία θα διεξαχθεί με τον εκλογικό νόμο που ψηφίστηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση («νόμος Σκανδαλίδη») και στον οποίο προβλέπεται «μπόνους» 40 εδρών υπέρ του πρώτου κόμματος, ενώ οι υπόλοιπες 260 έδρες μοιράζονται κατά απόλυτα αναλογικό τρόπο σε όλα τα κόμματα που ξεπερνούν το 3%, το οποίο συνιστά το όριο για την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση των σχηματισμών που συμμετέχουν στις εκλογές.

Οι ρυθμίσεις αυτές οδηγούν στο ασφαλές συμπέρασμα ότι το κόμμα που καταλαμβάνει την πρώτη θέση στην πανελλαδική κατάταξη εξασφαλίζει, έστω οριακά, την πολυπόθητη πλειοψηφία των 151 εδρών που απαιτείται για τον σχηματισμό μονοκομματικής κυβέρνησης εφόσον αποσπάσει στην κάλπη εκλογικό ποσοστό της τάξεως του 41,5%.

Το ποσοστό αυτό, ωστόσο, το οποίο συνιστά τον αποκαλούμενο «πήχη της αυτοδυναμίας», μπορεί να υποχωρήσει ως και στο 39% εφόσον μεγάλος αριθμός εκλογέων επιλέξει τους μικρότερους σχηματισμούς που θα συμμετάσχουν στην αναμέτρηση και δεν θα καταφέρουν να εξασφαλίσουν το εισιτήριο για την είσοδο στη Βουλή.

Οι «χαμένες» αυτές ψήφοι αποτελούν τον μοναδικό αποφασιστικό παράγοντα για τη διακύμανση του «πήχη αυτοδυναμίας», ο οποίος χαμηλώνει όσο αυξάνονται αθροιστικά οι επιδόσεις των «εξωκοινοβουλευτικών» σχηματισμών. Αντιθέτως στον αγώνα δρόμου προς την εξασφάλιση της απόλυτης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας που δίνει το πρώτο κόμμα, δεν διαδραματίζει κανέναν απολύτως ρόλο η απόσταση που θα το χωρίζει από το δεύτερο, ακόμη και στο θεωρητικό ενδεχόμενο που η διαφορά τους κυμανθεί στη μία ψήφο!

Ετσι, αν τα κόμματα που μείνουν εκτός Βουλής συγκεντρώσουν αθροιστικά ποσοστό περί το 2,5%, τότε για να επιτευχθεί ο στόχος της αυτοδυναμίας το πρώτο κόμμα θα πρέπει να καταγράψει εκλογική δύναμη που να υπερβαίνει πανελλαδικά το 41,5%, όπως συνέβη με την απερχόμενη πλειοψηφία, η οποία στις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2007 εξέλεξε 152 βουλευτές με ποσοστό 41,84%.

Στην περίπτωση όμως που η αθροιστική δύναμη την οποία θα καταγράψουν τα μικρότερα κόμματα εμφανιστεί σε υψηλότερα επίπεδα, ο «πήχης της αυτοδυναμίας» μπορεί να υποχωρήσει δύο και πλέον εκατοστιαίες μονάδες, όπως καταδεικνύεται από την αναγωγή των ποσοστών που κατεγράφησαν στις ευρωεκλογές του περασμένου Σεπτεμβρίου.

Παρά το γεγονός ότι το αποτέλεσμα της συγκεκριμένης ευρωαναμέτρησης οδήγησε σε εξακομματική κοινοβουλευτική σύνθεση, αφού ξεπέρασαν το 3% και οι Οικολόγοι- Πράσινοι, το ιδιαιτέρως υψηλό ποσοστό (7,38%) των πολιτών που επέλεξαν τους λοιπούς σχηματισμούς (Πανελλήνιο Μακεδονικό Μέτωπο, «Κυνηγοί», Δράση, Οικολόγοι Ελλάδος κ.ά.), αν ίσχυε σε συνθήκες εθνικών εκλογών θα υποβίβαζε το όριο για την επίτευξη αυτοδυναμίας 151 εδρών κοντά στο 39,5%.

Υπό αυτές τις συνθήκες και εφόσον επιβεβαιωθούν οι τάσεις των τελευταίων δημοσκοπήσεων, η διαφαινόμενη «πρωτιά» του ΠαΣοΚ στην επικείμενη αναμέτρηση για να «μεταφραστεί» σε σχηματισμό αυτοδύναμης πλειοψηφίας θα εξαρτηθεί πρωτίστως από το δικό του ποσοστό και δευτερευόντως, εφόσον μείνει κάτω από το 42%, από τη δύναμη που θα συγκεντρώσουν οι μικρότεροι σχηματισμοί.

Η είσοδος ή μη στη Βουλή, επί παραδείγματι, των ΟικολόγωνΠρασίνων, που στην ευρωκάλπη του Ιουνίου έφθασαν το 3,49%, ίσως αποδειχθεί καθοριστική για την αυτοδυναμία, καθώς μπορεί να αφαιρέσει ή να προσθέσει, αναλόγως, τρεις ή τέσσερις έδρες στο πρώτο κόμμα.

Οι επαναληπτικές και οι αναγωγές με τον νόμο Παυλόπουλου
Ακόμη πιο ευοίωνες είναι οι προοπτικές για την επίτευξη αυτοδυναμίας εφόσον χρειαστεί να γίνουν επαναληπτικές εκλογές, καθώς σε αυτή την αναμέτρηση θα εφαρμοστεί η τροποποίηση του εκλογικού συστήματος την οποία ψήφισε η απερχόμενη κυβέρνηση («νόμος Παυλόπουλου»). Η μόνη ουσιώδης διαφορά του με τον ισχύοντα νόμο είναι η αύξηση από 40 σε 50 των εδρών που δίδονται ως «μπόνους» υπέρ του σχηματισμού που θα καταταγεί πρώτος (αρκεί, όπως ορίστηκε με επαναφορά ρύθμισης του ισχύοντος ως το 2004 «νόμου Κούβελα», να είναι αυτοτελές κόμμα και όχι συνασπισμός κομμάτων).

Με την αλλαγή αυτή το πρώτο κόμμα εξασφαλίζει με το ίδιο ακριβώς ποσοστό επιπλέον πέντε ή έξι έδρες, οι οποίες αφαιρούνται από τα υπόλοιπα κόμματα και κυρίως από το δεύτερο στην κατάταξη που αποδυναμώνεται έτι περαιτέρω, όπως δείχνουν οι αναγωγές των αποτελεσμάτων των τριών τελευταίων εκλογικών αναμετρήσεων που δημοσιεύονται στους παρακείμενους πίνακες. Ειδικότερα:

* Στις βουλευτικές εκλογές του Μαρτίου 2004 που διεξήχθησαν με τον «νόμο Κούβελα» η ΝΔ, που εξασφάλισε άνετη πλειοψηφία 166 βουλευτών με ποσοστό 45,36%, θα είχε 164 έδρες αν ίσχυε ο «νόμος Σκανδαλίδη», οι οποίες θα γίνονταν 169 με τον «νόμο Παυλόπουλου». Αντιστοίχως το ΠαΣοΚ, που με 40,55% είχε 116 έδρες, θα έβλεπε την κοινοβουλευτική του εκπροσώπηση να υποχωρεί στους 111 βουλευτές με τον νόμο που θα ισχύσει στην επικείμενη αναμέτρηση και στους 107 με εκείνον της μεθεπόμενης εκλογής.

* Στις βουλευτικές εκλογές του 2007, οπότε εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το ισχύον σύστημα, η ΝΔ που εξασφάλισε οριακή αυτοδυναμία 152 βουλευτών, με το ίδιο ποσοστό θα αύξανε τις έδρες της σε 158 αν είχε ισχύσει ο «νόμος Παυλόπουλου», με τον οποίο εξάλλου οι βουλευτές του ΠαΣοΚ από 102 που ήταν στη Βουλή που διαλύεται τώρα, θα μειώνονταν σε 98.

* Στις ευρωεκλογές του περασμένου Ιουνίου, τέλος, το πρώτο στην κατάταξη ΠαΣοΚ με το 36,64% της ποσοστιαίας του δύναμης θα εξασφάλιζε 143 έδρες κατ΄ εφαρμογήν του «νόμου Σκανδαλίδη», ενώ θα έχανε οριακά την αυτοδυναμία, εκλέγοντας 149 βουλευτές, με βάση τις πρόνοιες του «νόμου Παυλόπουλου». Αναλόγως το 32,29% στο οποίο υποχώρησε η δύναμη της ΝΔ θα μείωνε την κοινοβουλευτική της δύναμη σε 91 βουλευτές στην πρώτη περίπτωση και σε 88 στη δεύτερη.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk