ΜΕΤΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

74η ΔΕΘ – Μια ιστορία γραφειοκρατίας και μικροπολιτικής

Μια πονεμένη ιστορία που διαρκεί εδώ και περισσότερα από δέκα χρόνια είναι η μετεγκατάσταση της ΔΕΘ. Ολα ξεκίνησαν το 1998, όταν ο τότε υπουργός κ. Ευ. Βενιζέλος πρότεινε στον τότε πρωθυπουργό κ. Κ. Σημίτη να διεκδικήσει η Θεσσαλονίκη την Εxpo 2008. Το βασικότερο επιχείρημα, όπως παραδέχθηκε αργότερα ο κ. Βενιζέλος, ήταν η αντιστάθμιση της αναπτυξιακής δυναμικής που πυροδότησαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα με ένα εγχείρημα διεθνούς εμβέλειας στη Θεσσαλονίκη, όπως η «μεγάλη» Εxpo- γιατί υπάρχει και η «μικρή».

Μια πονεμένη ιστορία που διαρκεί εδώ και περισσότερα από δέκα χρόνια είναι η μετεγκατάσταση της ΔΕΘ. Ολα ξεκίνησαν το 1998, όταν ο τότε υπουργός κ. Ευ. Βενιζέλος πρότεινε στον τότε πρωθυπουργό κ. Κ. Σημίτη να διεκδικήσει η Θεσσαλονίκη την Εxpo 2008. Το βασικότερο επιχείρημα, όπως παραδέχθηκε αργότερα ο κ. Βενιζέλος, ήταν η αντιστάθμιση της αναπτυξιακής δυναμικής που πυροδότησαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα με ένα εγχείρημα διεθνούς εμβέλειας στη Θεσσαλονίκη, όπως η «μεγάλη» Εxpo- γιατί υπάρχει και η «μικρή».

Την επόμενη χρονιά ο κ. Σημίτης ανέθεσε στον τότε υπουργό Μακεδονίας- Θράκης κ. Γ. Πασχαλίδη να «τρέξει» το εγχείρημα. Τα γραφεία μελετών έπιασαν δουλειά και υπέδειξαν 10 πιθανές τοποθεσίες χωροθέτησης της νέας ΔΕΘ, ανατολικά και δυτικά της Θεσσαλονίκης. Οι αρμόδιοι επέλεξαν ως αρτιότερη τοποθεσία αυτήν του ΤΕΙ της Σίνδου, με το σκεπτικό ότι, ελλείψει χρόνου, θα ήταν δυνατόν με δύο υπογραφές (των υπουργών Παιδείας και Οικονομικών) να μετεγκατασταθεί εκεί η νέα ΔΕΘ. Το σχετικό πρότζεκτ προέβλεπε ότι θα δημιουργούνταν ένα εκτεταμένο εκθεσιακό κέντρο, με σημαντικές συνοδές εγκαταστάσεις, οι οποίες μετά το πέρας της διοργάνωσης θα κληροδοτούνταν στο ΤΕΙ. Ωστόσο υπήρχαν (και εξακολουθούν να υπάρχουν) δύο «αγκάθια»: το πρώτο ήταν ότι το ΤΕΙ ουδέποτε ρωτήθηκε αν επιθυμεί αυτή τη «συμβίωση», ενώ το δεύτερο ήταν ότι η περιοχή στερούνταν αρκετών υποδομών κοινής ωφελείας, για τη δημιουργία των οποίων απαιτούνταν (όπως έδειξαν και οι μελέτες) δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.

Λάθη στρατηγικής
Η ελληνική στρατηγική για τη διεκδίκηση της Εxpo 2008 είχε κάποια λάθη, όπως έδειξαν τα γεγονότα. Η Θεσσαλονίκη πήγε «καρφωτή» και κατέθεσε την πρώτη υποψηφιότητα για τη διοργάνωση, ρυθμίζοντας τον πήχη στα δικά της μέτρα και σταθμά. Ωστόσο στην ιστορία του θεσμού της Εxpo το ήμισυ του παντός θεωρείται η διπλωματία και ήδη οι κυβερνήσεις του ΠαΣοΚ είχαν δαπανήσει διπλωματικό κεφάλαιο για να πάρει η συμπρωτεύουσα τον Οργανισμό για την Ανασυγκρότηση των Βαλκανίων και το CΕDΕFΟΡ. Την ίδια στιγμή άλλες πόλεις, όπως η Σαραγόσα, βλέποντας ότι υπερτερούν σε υποδομές έναντι της συμπρωτεύουσας τα έριξαν όλα στη «μάχη».

Η αλλαγή της κυβέρνησης το 2004 δεν σταμάτησε τις προσπάθειες της Θεσσαλονίκης για την Εxpo, τα πράγματα όμως είχαν καταστεί λιγότερο ευνοϊκά για την ελληνική πλευρά και τελικώς η Σαραγόσα κέρδισε το παιχνίδι.

Την αρχική απογοήτευση για την απώλεια της διοργάνωσης διαδέχθηκαν οι προσπάθειες της ΔΕΘ για βελτίωση των υπαρχουσών εγκαταστάσεών της. Επενδυτικό πλάνο του Γραφείου Δοξιάδη, το οποίο προέβλεπε ευρύτατες αλλαγές στην Εκθεση, πήρε την πρώτη θέση στη λίστα των ΣΔΙΤ, όμως αντιμετωπίστηκε αρνητικά από τους τοπικούς φορείς και τελικώς «πάγωσε». Στη συνέχεια ήρθε η εντυπωσιακή πρόταση του ισπανού αρχιτέκτονα Σαντιάγκο Καλατράβα, η οποία απορρίφθηκε πομπωδώς από τους φορείς της πόλεις ( «Ποιος Καλατράβα, ρε;» φέρεται να είχε πει χαρακτηριστικά γνωστός παράγοντας της πόλης).

Μετά τη ματαίωση και αυτού του σχεδίου, ουδεμία κουβέντα ξανάγινε για το ζήτημα της ΔΕΘ, ως τον Σεπτέμβριο του 2008, όταν ο πρωθυπουργός κ. Κ. Καραμανλής ανακοίνωσε τη μετεγκατάστασή της, χωρίς να διευκρινιστούν περισσότερα. Τότε άνοιξαν σκονισμένες μελέτες, κινητοποιήθηκε η Αυτοδιοίκηση, ενεργοποιήθηκαν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και έλαβε πρωτοβουλίες ο τεχνικός κόσμος, διαμορφώνοντας ένα νέο πεδίο σύγκρουσης, με «λάφυρο» τη νέα ΔΕΘ. Ο κεντρικός δήμος ζήτησε να χωροθετηθεί η ΔΕΘ στην προβληματική περιοχή των Λαχανόκηπων, οι υπόλοιποι δήμοι της Δυτικής Θεσσαλονίκης στην περιοχή της Σίνδου, ενώ αυτοί της Ανατολικής κοντά στο αεροδρόμιο. Ακόμη, το ΤΕΕ/ΤΚΜ «ψήφισε» υπέρ της Σίνδου, ενώ το άμεσα ενδιαφερόμενο ΤΕΙ απέρριψε την πρόταση, ζητώντας μάλιστα χώρους μέσα στο κέντρο της πόλης. Είναι ενδεικτικό ότι μέσα στο αλαλούμ των προτάσεων, ως και τα Ιαματικά Λουτρά της Θέρμης ζήτησαν τη χωροθέτηση της ΔΕΘ κοντά τους, ενώ μία ακόμη πρόταση προσέλκυσε αρκετούς υποστηρικτές: αυτή του ημιαγροτικού Λαγκαδά. Την ίδια στιγμή ο Δήμος Μίκρας «κατέβαζε» στο παιχνίδι των διεκδικήσεων πρόταση να μετεγκατασταθεί η ΔΕΘ σε αγρόκτημα που βρίσκεται δίπλα στο αεροδρόμιο, το οποίο ανήκει στον Δήμο και στην ΚΕΔ- η οποία μάλιστα την είχε παραχωρήσει στη Μονή Βατοπαιδίου, για να την πάρει πίσω αργότερα.

Η εμφανής κωλυσιεργία ανάγκασε τον υπουργό ΜακεδονίαςΘράκης κ. Στ. Καλαφάτη να ηγηθεί γνωμοδοτικής επιτροπής που θα καθόριζε το πού θα χωροθετηθεί η νέα ΔΕΘ και έβαλε τους φορείς της πόλης να συναντώνται κάθε εβδομάδα για να προχωρήσει το θέμα. Σε μία από τις τελευταίες συναντήσεις, όταν όλα έδειχναν ότι η ΔΕΘ θα πάει δυτικά, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης προχώρησε σε μια εξαιρετική πρόταση που προέβλεπε ανταλλαγή της ΔΕΘ με τμήμα του αγροκτήματός του που βρίσκεται δίπλα στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» και συνοδευόταν με πλήρη πρόταση τόσο για τη νέα ΔΕΘ όσο και για τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις, κτίρια των οποίων θα «περνούσαν» στο ΑΠΘ (το σχέδιο είχε παρουσιάσει πρώτο «Το Βήμα»).

Αν και επρόκειτο για μία από τις ρεαλιστικότερες εισηγήσεις που έχουν γίνει, με σαφή πλεονεκτήματα και για τις δύο πλευρές (ένα υπερσύγχρονο εκθεσιακό κέντρο δίπλα στο αεροδρόμιο, όπως συμβαίνει στο εξωτερικό, και νέα κτίρια που θα στέγαζαν τα «ορφανά» τμήματα του ΑΠΘ, μαζί με χώρο πρασίνου για τους Θεσσαλονικείς), οι φορείς της πόλης την απέρριψαν και προέκριναν δύο τοποθεσίες: τη Σίνδο και τον Λαγκαδά.

Το σκεπτικό ήταν ότι πρέπει να διαφυλαχθούν οι ισορροπίες της πόλης και να κρατήσει η Ανατολική Θεσσαλονίκη τη Ζώνη Καινοτομίας και η Δυτική τη ΔΕΘ. Επρόκειτο δηλαδή για πολιτικό και όχι για τεχνοκρατικό κριτήριο. Αυτής της εξέλιξης είχε προηγηθεί μια εντονότατη αντίδραση των δημάρχων της Δυτικής Θεσσαλονίκης κατά της πρότασης του ΑΠΘ, οι οποίοι μάλιστα έβαλαν «μπροστάρη» ακόμη και τον Μητροπολίτη Νεαπόλεως κ. Βαρνάβα!

«Βόρεια ή δυτικά»
Ωστόσο, παρά την επιλογή «βόρεια ή δυτικά», οι δήμαρχοι της Ανατολικής Θεσσαλονίκης (και ορισμένοι της Χαλκιδικής) κινητοποιήθηκαν, εκδίδοντας ψήφισμα με το οποίο τάχθηκαν υπέρ της πρότασης του Δήμου Μίκρας και επέκριναν την επιλογή της γνωμοδοτικής επιτροπής. Μάλιστα, οι δήμαρχοι πρότειναν «ανταλλαγή» της Ζώνης Καινοτομίας με τη ΔΕΘ, προκειμένου η πρώτη να βρίσκεται κοντά σε συναφή αντικείμενα, όπως η Βιομηχανική Ζώνη και το ΤΕΙ. Πλέον, το ζήτημα είναι στα χέρια του Πρωθυπουργού, από τα χείλη του οποίου αναμένονται και οι σχετικές ανακοινώσεις. Αξίζει να σημειωθεί όμως ότι αν επιλεγεί η χωροθέτηση της ΔΕΘ στον Λαγκαδά, συμβολικά τουλάχιστον θα εγκαινιαστεί ένα πολεοδομικό και οικιστικό άνοιγμα της πόλης προς Βορρά, θυμίζοντας την αντίστοιχη επέκταση των Αθηνών τις προηγούμενες δεκαετίες.

Ωστόσο δεν πρέπει να λησμονείται ότι, μεταξύ άλλων, η Αθήνα, η Στουτγάρδη, το Λονδίνο, το Χονγκ Κονγκ, η Μαδρίτη, το Παρίσι, το Μόναχο, η Λισαβόνα, η Λειψία και το Μονπελιέ έχουν τα εκθεσιακά τους κέντρα δίπλα σε αεροδρόμιο.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk