74η ΔΕΘ – Η κρίση χτυπάει και τις ελληνικές επενδύσεις στη Νοτιοανατολική Ευρώπη

Η παγκόσμια οικονομική κρίση έχει αγγίξει για τα καλά τις αναπτυσσόμενες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης όπου έχουν μεγάλη παρουσία ελληνικές επιχειρήσεις καθώς έχουν επενδύσει περισσότερα από 15 δισ. ευρώ και έχουν δημιουργήσει άνω των 200.000 θέσεων εργασίας τα τελευταία 10 χρόνια. Οι κλάδοι των κατασκευών και του real estate, της ένδυσης και των μετάλλων έχουν πληγεί από την ύφεση και πολλές ελληνικές- και όχι μόνο- εταιρείες παγώνουν ή ματαιώνουν κάποιες προγραμματισμένες επενδύσεις αναμένοντας να ξεκαθαρίσει το τοπίο.

Η παγκόσμια οικονομική κρίση έχει αγγίξει για τα καλά τις αναπτυσσόμενες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης όπου έχουν μεγάλη παρουσία ελληνικές επιχειρήσεις καθώς έχουν επενδύσει περισσότερα από 15 δισ. ευρώ και έχουν δημιουργήσει άνω των 200.000 θέσεων εργασίας τα τελευταία 10 χρόνια. Οι κλάδοι των κατασκευών και του real estate, της ένδυσης και των μετάλλων έχουν πληγεί από την ύφεση και πολλές ελληνικές- και όχι μόνο- εταιρείες παγώνουν ή ματαιώνουν κάποιες προγραμματισμένες επενδύσεις αναμένοντας να ξεκαθαρίσει το τοπίο.

Επιβράδυνση 1,5% εκτιμάται ότι θα εμφανίσουν οι οικονομικοί ρυθμοί ανάπτυξης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα, έναντι ανάπτυξης 7,3% κατά το 2008, κάτι που αν επιβεβαιωθεί θα επηρεάσει ακόμη περισσότερο τους έλληνες επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται εκεί. Ειδικά στον χώρο των κατασκευών, οι ελληνικές τεχνικές εταιρείες έχουν επενδύσει μεγάλα κεφάλαια σε Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία, Αλβανία και πΓΔΜ αποσκοπώντας στην αύξηση των μεγεθών τους από αυτές τις χώρες καθώς τα έργα στην Ελλάδα δεν επαρκούν. Σημειώνεται ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις συγκαταλέγονται μεταξύ των μεγαλυτέρων ξένων επενδυτών στις ανωτέρω αγορές, ωστόσο καταγράφοντας μειωμένους ρυθμούς ανάπτυξης έχουν προβεί σε μειώσεις προσωπικού και περιμένουν να σταθεροποιηθεί η κατάσταση για να αποφασίσουν την επόμενη κίνησή τους.

Στην Αλβανία
Η Ελλάδα κατέχει άνω του 40% των άμεσων ξένων επενδύσεων στην Αλβανία, φτάνοντας τα 550 εκατ. ευρώ. Οι περίπου 270 ελληνικές και ελληνικών συμφερόντων επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται κυρίως στους τομείς των τηλεπικοινωνιών, εμπορικών τραπεζών, εργοληψίας και κατασκευών, εμπορίας καπνού, εμπορίας και διακίνησης πετρελαίου και πετρελαιοειδών, κλωστοϋφαντουργίας, τροφίμων και ειδών ένδυσης- υπόδησης. Οι κατασκευές στην Αλβανία έχουν επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από την κρίση, ως εκ τούτου και οι ελληνικές τεχνικές εταιρείες. Ο ρυθμός ανάπτυξης της Αλβανίας ήταν 6% το 2008, ενώ για το 2009 προβλέπεται επιβράδυνση της τάξεως του 3,5%-4%, όπως και μείωση των εξαγωγών και επενδύσεων.

Μεταξύ των ελληνικών επιχειρήσεων στην Αλβανία αναφέρονται οι τράπεζες Εθνική, Εμπορική, η θυγατρική της Πειραιώς Τirana Βank και η Αlpha, οι εταιρείες κινητής τηλεφωνίας Αlbanian Μobile Communications (συμφερόντων Cosmote) και Vodafone (συμφερόντων Vodafone Ελλάδος), οι πετρελαϊκές εταιρείες (αδειοδοτημένες για εισαγωγή και εμπορία καυσίμων) ΕΛΛΠΕ- Global ΑΕ, Μamidakis Οil και Αvin ΑΕ (συμφερόντων Αvinoil- Μotoroil), οι εταιρείες βιομηχανικού εξοπλισμού Μailis και Αlumil, εταιρείες του τομέα τροφίμων με σημαντικότερη την αλευροβιομηχανία Λούλης, η εταιρεία πληροφορικής Quest Αlbania (θυγατρική της Ιnfoquest), η ασφαλιστική εταιρεία Ασπίς Πρόνοια κ.ά.

Οι ελληνικές τράπεζες, όπως π.χ. η Αlpha Βank, η Εθνική και η Εμπορική, κατέχουν υψηλά ποσοστά στην τραπεζική αγορά, ενώ στον κατασκευαστικό τομέα, όπου οι ελληνικές εταιρείες κατέχουν ποσοστό 30%-40% της εγχώριας αγοράς, δραστηριοποιούνται οι ΔΙΕΚΑΤ ΑΕ, ΓΕΚ Τέρνα, Ατέρμον, Αlpha Delta ΕΠΕ, ΜΤ Constructions ΕΠΕ, Εγνατία, ΜΤ Fidias ΕΠΕ κ.ά. Στη Βουλγαρία
Υπερβαίνουν τα 2,2 δισ. ευρώ οι ελληνικές επενδύσεις στη Βουλγαρία, με αποτέλεσμα οι Ελληνες να βρίσκονται στην 3η θέση της κατάταξης των ξένων επενδυτών σε αυτή τη χώρα. Ειδικότερα οι ελληνικές τράπεζες κατέχουν το 26% των συνολικών τραπεζικών κεφαλαίων. Το real estate και η βιομηχανία της χώρας επηρεάστηκαν από την κρίση, έτσι οι έλληνες κατασκευαστές και βιομήχανοι έχουν προβεί σε απολύσεις και μείωση παραγωγής. Ο ρυθμός ανάπτυξης της χώρας κυμάνθηκε γύρω στο 6% το 2008, ενώ για το τρέχον έτος εκτιμάται ότι θα σημειωθεί επιβράδυνση περίπου 2%.

Οι ελληνικές επιχειρήσεις στη Βουλγαρία ανέρχονται σε 1.500 περίπου (οι εγγεγραμμένες συνολικά είναι άνω των 3.000) και δραστηριοποιούνται κυρίως στους τομείς των υπηρεσιών (τράπεζες), υποδομών, βιομηχανίας τροφίμων- ποτών, μεταλλευμάτων, εμπορίου και δικτύων διανομής και παραγωγής ενδυμάτων.

Μεταξύ των σημαντικότερων ελληνικών επιχειρήσεων συγκαταλέγονται: πέντε ελληνικές τράπεζες (Εθνική, Εμπορική, Πειραιώς, Αlpha και ΕFG Εurobank), ΟΤΕGlobul, 3Ε Coca-Cola, όμιλος Δασκαλαντωνάκη, Vivartia, Μηχανική, Φλώρινα, Παπαστράτος, ΣΕΚΑΠ, όμιλος Βιοχάλκο (Steelmet, SofiaΜed & Stomana Ιnd.), Τιτάν, Χαρτοποιία Θράκης, υαλουργία Γιούλα, Jumbo, ΕΚΟ- ΕΛΔΑ, ΜΤ ΑΤΕ, Ερμον ΑΕ, Δομοκάτ ΑΕ, Τέρνα ΑΕ.

Στην πΓΔΜ
Η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση μεταξύ των ξένων επενδυτών στην πΓΔΜ την περίοδο των τελευταίων ετών. Οι συνολικές ελληνικές επενδύσεις που έχουν υλοποιηθεί ή βρίσκονται στο στάδιο της υλοποίησης ανέρχονται περίπου σε 950 εκατ. ευρώ. Βέβαια παράγοντες της χώρας εκτιμούν ότι το 2009 θα είναι μια δύσκολη χρονιά καθώς η κρίση έχει αφήσει τα σημάδια της στον κλάδο της κλωστοϋφαντουργίας και των μετάλλων.

Οι ελληνικές επενδύσεις αφορούν κυρίως τους ακόλουθους τομείς: τρόφιμα- αναψυκτικά (είδη αρτοποιίας, παγωτά, μπίρα, μη αλκοολούχα ποτά), ενέργεια- πετρέλαιο, βιομηχανία τσιμέντου, ορυχεία, μάρμαρα, τράπεζες, καπνοβιομηχανία, έτοιμο ένδυμα και αξεσουάρ (παραγωγή φασόν), κατασκευές, σύσταση εμπορικών εταιρειών και αντιπροσωπειών.

Αναλυτικά, μεταξύ των κυριοτέρων ελληνικών επενδύσεων που έχουν πραγματοποιηθεί στην πΓΔΜ είναι:

* Αγορά πλειοψηφικού πακέτου των διυλιστηρίων ΟΚΤΑ από την Ελληνικά Πετρέλαια (1999) και κατασκευή του πετρελαιαγωγού Θεσσαλονίκης- Σκοπίων. Τον Ιούλιο του 2003 εγκαινιάστηκε η λειτουργία του ανωτέρω πετρελαιαγωγού, μήκους 210 χλμ. (τα ΕΛΛΠΕ κατέχουν το 80% της εταιρείας διαχείρισής του). Ακόμη τον Νοέμβριο 2003 εγκαινιάστηκε η μονάδα υδρο-αποθείωσης πετρελαίου στο διυλιστήριο της ΟΚΤΑ. Η εν λόγω επένδυση των ΕΛΛΠΕ παρέχει στην ΟΚΤΑ τη δυνατότητα να καλύπτει τις ανάγκες της τοπικής αγοράς σε αμόλυβδη βενζίνη.

* Εξαγορά της Stopanska Βanka (η μεγαλύτερη τράπεζα της πΓΔΜ) από την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος. Επίσης, επιτυχής χαρακτηρίζεται και η παρουσία της ελληνικής Αlpha Βank. Γενικά θα πρέπει να σημειωθεί ότι η παρουσία του ελληνικού τραπεζικού τομέα στην πΓΔΜ είναι ιδιαιτέρως ισχυρή, δεδομένου ότι κατέχει σημαντικό μερίδιο της εγχώριας αγοράς.

* Αγορά από τον ΟΤΕ της 2ης άδειας κινητής τηλεφωνίας (Cosmofon). Επιπλέον ο ΟΤΕ πούλησε στη θυγατρική του Cosmote το 100% της εταιρείας κινητής τηλεφωνίας Cosmofon στην πΓΔΜ.

* Εξαγορά της πλειονότητας των μετοχών του τηλεοπτικού σταθμού ΤV Skopje από τον τηλεοπτικό σταθμό Αlpha.

* Επένδυση επέκτασης, τον Μάιο 2003, της Ζυθοποιίας Σκοπίων (Αθηναϊκή Ζυθοποιία και 3Ε).

* Εξαγορά της χαλυβουργίας Ιscra από την ελληνικών συμφερόντων χαλυβουργία DS Steel τον Οκτώβριο 2004, με υποχρέωση υλοποίησης περαιτέρω επενδύσεων.

Ακόμη σημαντικές επενδύσεις έχουν πραγματοποιήσει οι Αlpha Βank (Κreditna Βanka), Τitan (USJΕ Cemenentarnika), Βalkanbrew, Μιχαηλίδης ΑΕ (Κocani Τabak), Lazaridis G. και Drama Μarmor ΑG (Larin ΑD), Κυριακίδης ΑΕ (Μermeren Κombinat Ρrilep), Ηellenic Βiscuit Co SΑ (Ζitolux), Νikas, Veropoulos Βros SΑ (VΕRΟ), Κri- Κri DΟΟ κ.ά. Επίσης, η ελληνική αλυσίδα τροφίμων Βερόπουλος προέβη στην εξαγορά οικοπέδου στα Σκόπια για την κατασκευή εμπορικού κέντρου.

Στη Ρουμανία
Ο κλάδος των κατασκευών αλλά και όσοι συνδέονται με αυτόν, όπως τα μάρμαρα και το αλουμίνιο, έχουν δείξει σημάδια πτώσης αυτή τη χρονιά. Ωστόσο οι ελληνικές επιχειρήσεις που έχουν παρουσία δείχνουν να αντέχουν στην κρίση. Ο ρυθμός ανάπτυξης της Ρουμανίας κυμάνθηκε γύρω στο 7,9% το 2008, αλλά για το τρέχον έτος οι εκτιμήσεις αναφέρονται σε ρυθμό ανάπτυξης 2%.

Η Ελλάδα κατατάσσεται μεταξύ των τριών πρώτων ξένων επενδυτών (οι μεγαλύτερες ελληνικές επενδύσεις στα Βαλκάνια έχουν γίνει στη Ρουμανία) με 4.500 εταιρείες ελληνικών συμφερόντων και συνολικό ελληνικό επενδεδυμένο κεφάλαιο που υπολογίζεται σε άνω των 3 δισ. ευρώ, λαμβανομένης υπόψη της αύξησης κεφαλαίων από τον ΟΤΕ- Romtelecom, της εξαγοράς από τη Εurobank μετοχών της Βank Ρost και της εξαγοράς πλειοψηφίας μετοχών της Βanka Romaneska από την Εθνική Τράπεζα. Ο ελληνικός τραπεζικός τομέας κατέχει το 15% του συγκεκριμένου κλάδου της Ρουμανίας.

Εξετάζοντας το σύνολο των ελληνικών επενδύσεων, παρατηρείται ότι η ελληνική δραστηριότητα εκτείνεται σε ευρύ φάσμα: τράπεζες, τηλεπικοινωνίες, συμβουλευτικές και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, κατασκευές, τρόφιμα ποτά, ναυτιλιακά, κλωστοϋφαντουργικά, πληροφορική, ασφάλειες, είδη συσκευασίας, πλαστικά, φαρμακευτικά και καλλυντικά. Μεταξύ των σημαντικότερων λοιπών ελληνικών εταιρειών συγκαταλέγονται: Ιntralot, 3Ε Coca-Cola, Βrenac, Υφαντής, Βest Foods, Λούλης, Γερμανός, Μαρινόπουλος, Star Foods, La Dorna & Τyrom, Μυτιληναίος, Αlumil, Βιοχάλκο, Βιβεχρώμ, Μαΐλλης, Druckfarben Ηellas, Cyclon Ηellas SΑ (όμιλος Βαρδινογιάννη) κ.ά., καθώς και οι ελληνικές τράπεζες Αlpha, Πειραιώς, Εμπορική, Εγνατία, Εθνική, Αγροτική, Εurobank. Ακόμη, μεγάλα έργα υποδομών αναλήφθηκαν από τις ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες Τέρνα, Αθηνά, Ακτωρ, ΔΙΕΚΑΤ, Lamda Ιnvestments, Εδραση- Ψαλλίδας ΑΤΕ (συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας Ρedra Construct Group) και από τις εταιρείες πληροφορικής Ιntracom, Αltec- Sysware κ.ά.

Ελληνικές επενδύσεις στη Σερβία
Τον πρώτο ξένο επενδυτή στη Σερβία αποτελεί η χώρα μας. Οι ελληνικές επενδύσεις ανέρχονται σε 2,5 δισ. ευρώ. Σημειώνεται η παρουσία 150 μεικτών ελληνο-γιουγκοσλαβικών εταιρειών, καθώς και 120 περίπου αμιγώς ελληνικών. Η ανάπτυξη της οικονομίας της χώρας το 2009 εκτιμάται ότι θα καταγράψει άνοδο ως 1% από 5,5% που ήταν το 2008.

Η κρίση φαίνεται ότι έχει επηρεάσει περισσότερο τους τομείς της λιανικής και της ένδυσης, αλλά και τα εμπορεύματα, ωστόσο όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς το κλίμα είναι αρνητικό.

Μεταξύ των κυριοτέρων ελληνικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στη Σερβία αναφέρονται ενδεικτικά οι εταιρείες τηλεπικοινωνιών ΟΤΕ, Ιntracom, οι τράπεζες Εθνική, Αlpha, Εurobank, Πειραιώς, τα ΕΛΛΠΕ, οι βιομηχανίες τροφίμων Δέλτα, 3Ε CocaCola, Αθηναϊκή Ζυθοποιία, Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης, Βερόπουλος, οι βιομηχανίες Τιτάν, ΑlumilΜυλωνάς, Uni- Conti Steel, ο όμιλος Στασινόπουλος – Βiohalco, οι εταιρείες πληροφορικής Ιντραλότ, Unisoft κ.ά.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk