Ο γρίφος της αυτοδυναμίας και τα σενάρια

Η αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος αποτελεί το μεγάλο ζητούμενο στον δρόμο προς τις κάλπες που άνοιξε χθες με την απόφαση για πρόωρη διάλυση της Βουλής. Σύμφωνα με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο που ψηφίστηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση («νόμος Σκανδαλίδη»), για να εξασφαλιστεί αυτοδύναμη μονοκομματική κοινοβουλευτική πλειοψηφία απαιτείται το πρώτο κόμμα να αποσπάσει εκλογικό ποσοστό μεταξύ 39% και 41,5%, προκειμένου να διαθέτει στην επόμενη Βουλή απόλυτη πλειοψηφία 151 εδρών.

Ο γρίφος της αυτοδυναμίας και τα σενάρια | tovima.gr

Η αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος αποτελεί το μεγάλο ζητούμενο στον δρόμο προς τις κάλπες που άνοιξε χθες με την απόφαση για πρόωρη διάλυση της Βουλής.

Σύμφωνα με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο που ψηφίστηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση («νόμος Σκανδαλίδη»), για να εξασφαλιστεί αυτοδύναμη μονοκομματική κοινοβουλευτική πλειοψηφία απαιτείται το πρώτο κόμμα να αποσπάσει εκλογικό ποσοστό μεταξύ 39% και 41,5%, προκειμένου να διαθέτει στην επόμενη Βουλή απόλυτη πλειοψηφία 151 εδρών.

Μοναδικός αποφασιστικός παράγοντας για τη διακύμανση αυτή είναι το αθροιστικό ποσοστό που θα λάβουν τα κόμματα που θα μείνουν εκτός Βουλής. Δηλαδή, όσο υψηλότερες θα είναι οι επιδόσεις των σχηματισμών οι οποίοι δεν θα καταφέρουν να ξεπεράσουν στο σύνολο της εκλογικής επικράτειας το όριο του 3% για να εκλέξουν βουλευτές τόσο χαμηλότερα θα βρεθεί ο λεγόμενος «πήχης της αυτοδυναμίας».

Αντιθέτως, δεν έχει καμία απολύτως σημασία η απόσταση που θα χωρίζει τα δύο πρώτα σε δύναμη κόμματα, καθώς ακόμη και στο θεωρητικό ενδεχόμενο που έχουν διαφορά μιας ψήφου, το κόμμα που θα «κόψει το νήμα» θα λάβει το «μπόνους» των 40 εδρών που προβλέπεται από τον εκλογικό νόμο, ενώ οι υπόλοιπες 260 έδρες θα μοιραστούν κατά απόλυτο αναλογικό τρόπο στα κόμματα που θα ξεπεράσουν το 3%.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι, αν τα κόμματα που θα μείνουν εκτός Βουλής συγκεντρώσουν αθροιστικά ποσοστό περί το 2,5%, τότε για την αυτοδύναμη πλειοψηφία το πρώτο κόμμα θα πρέπει να καταγράψει εκλογική δύναμη που να υπερβαίνει πανελλαδικά το 41,5%, όριο που μπορεί να υποχωρήσει και πλησίον του 39%, εφόσον ξεπεράσει το 8% το εκλογικό ποσοστό των κομμάτων που δεν θα δικαιούνται να εκλέξουν βουλευτές.

Στην περίπτωση που κανένα κόμμα δεν έχει αποσπάσει αυτοδυναμία ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναθέτει διερευνητικές εντολές στους αρχηγούς των τριών πρώτων κομμάτων. Κάθε αρχηγός έχει στη διάθεσή του τρεις ημέρες για να κάνει τις απαραίτητες διαβουλεύσεις προκειμένου να εξασφαλίσει ότι η κυβέρνηση που θα σχηματίσει θα λάβει ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή.

Αν, κατά το Σύνταγμα, «δεν τελεσφορήσουν οι διερευνητικές εντολές», τότε συγκαλείται από τον Πρόεδρο σύσκεψη με τους αρχηγούς κομμάτων αρχικώς για να διαπιστωθεί το ενδεχόμενο σχηματισμού από όλα τα κόμματα (η αποκαλούμενη «οικουμενική») και ακολούθως υπηρεσιακής, ώστε με τη συμμετοχή όλων να γίνουν νέες εκλογές. Εφόσον και πάλι δεν υπάρξει διακομματική συμφωνία, ο ανώτατος άρχων σχηματίζει «εκλογική» κυβέρνηση ορίζοντας πρωθυπουργό έναν από τους προέδρους των ανώτατων δικαστηρίων (Συμβούλιο της Επικρατείας, Αρειος Πάγος ή Ελεγκτικό Συνέδριο) και διαλύοντας τη Βουλή.

Σε μια τέτοια περίπτωση οι επαναληπτικές εκλογές θα διεξαχθούν πιθανότατα στις 8 ή στις 15 Νοεμβρίου, αλλά πλέον με τον εκλογικό νόμο που ψήφισε η απερχόμενη κυβέρνηση («νόμος Παυλόπουλου») που αυξάνει το «μπόνους» υπέρ του πρώτου κόμματος σε 50 έδρες. Με τη ρύθμιση αυτή ο «πήχης της αυτοδυναμίας» χαμηλώνει σχεδόν κατά δύο εκατοστιαίες μονάδες, άρα για μονοκομματική πλειοψηφία του πρώτου κόμματος θα αρκεί- οριακά- ίσως ένα ποσοστό της τάξεως του 37,5%-39,5%.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk