Αυτές τις μέρες το Πανεπιστήμιο του Γέιλ (ΗΠΑ) διοργανώνει ένα συνέδριο το οποίο συζητεί για τις μεταρρυθμίσεις και, μεταξύ άλλων, αναρωτιέται «γιατί δεν γίνονται μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα». Ομολογώ πως δεν είχα αντιληφθεί ότι η αδυναμία της ελληνικής κοινωνίας να μεταρρυθμιστεί αποτελεί πλέον διεθνές επιστημονικό αντικείμενο.

Δεν ξέρω σε τι συμπεράσματα θα οδηγηθούν οι «σοφοί» του Γέιλ. Με ενδιαφέρον όμως άκουσα προ ημερών τη Σεγκολέν Ρουαγιάλ, περαστική από την Αθήνα, να υπόσχεται στο ακροατήριό της «μια διακυβέρνηση που θα εγγυάται δίκαιες μεταρρυθμίσεις». Δεν ξέρω αν η Σεγκολέν καταφέρει ποτέ να γίνει κάτι στη Γαλλία, αλλά αν δεν το καταφέρει, μικρό το κακό: η Ελλάδα είναι η χώρα της. Την περιμένουμε με ανοιχτές αγκαλιές.

Ω ς τώρα πίστευα ότι μόνο έλληνες πολιτικοί μπορούν να εκστομίζουν βαρύγδουπες κενολογίες. Τώρα βλέπω ότι τους έχω αδικήσει. Διότι τι πάει να πει «δίκαιες μεταρρυθμίσεις»; Δίκαιες για ποιους και άδικες για ποιους άλλους; Και ποιανού το δίκιο θα υπερτερεί τελικώς για να κρίνουμε αν η μεταρρύθμιση είναι δίκαιη ή άδικη;

Το σημειώνω διότι πολύ φοβούμαι ότι η αντίληψη της Σεγκολέν προεκτείνει την αντίληψη περί μεταρρυθμίσεων που λανσάρισε κάποτε ο Καραμανλής:ότι η μεταρρύθμιση είναι ένα είδος σχολικής εκδρομής στην οποία όλοι μετέχουν ευχαριστημένοι.

Λάθος! Η μεταρρύθμιση θίγει, ενοχλεί, ξεβολεύει, στενοχωρεί, πικραίνει, κοστίζει, ακόμη και αδικεί, στο όνομα ενός υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος. Το οποίο αναλαμβάνει να υπερασπιστεί αυτός που κάνει τη μεταρρύθμιση. Και το αναλαμβάνει όχι επειδή η μεταρρύθμιση είναι δίκαιη ή άδικη, αλλά επειδή είναι χρήσιμη για την κοινωνία.

Ο λοι, ας πούμε, συμφωνούμε ότι στην Ελλάδα χρειάζεται μια ριζική μεταρρύθμιση του κράτους. Αμφιβάλλει κανείς ότι μια τέτοια μεταρρύθμιση θα ξεβολέψει και θα στενοχωρήσει όλους τους βολεψάκηδες, τους κομματάρχες, τους συνδικαλιστές, τα λαμόγια, τους άσχετους και τους άχρηστους του δημοσίου τομέα; Οχι. Παρ΄ όλα αυτά η μεταρρύθμιση πρέπει να γίνει. Ακόμη κι αν πολυάριθμες ομάδες συμπολιτών μας θεωρήσουν δικαίως ότι θίγονται από το νέο καθεστώς που θα εγκαθιδρυθεί. Δεν θα πολλαπλασιάσω τα παραδείγματα. Θα σημειώσω απλώς ότι το δίλημμα μεταξύ άδικων και δίκαιων μεταρρυθμίσεων σε μια χώρα που τη μελετά το Γέιλ επειδή δεν γίνεται καμία μεταρρύθμιση είναι σχεδόν δίλημμα πολυτελείας.

Και γι΄ αυτό, υπομονή. Ακόμη κι αν δεν έχουμε τι να ψηφίσουμε στις ευρωεκλογές, όλο και κάποια Σεγκολέν θα μας ξεπέσει στη συνέχεια, να την ψηφίσουμε με την ψυχή μας.

jpretenteris@dolnet.gr