Η παχυλότατη ανταμοιβή κάποιου εργαζομένου για την επιτυχία του συνιστά μείζονα πρόκληση έναντι του κοινωνικού συνόλου

Πόλεμος για τα μάτια του κόσμου ενάντια στα μπόνους των golden boys

ΤΟ ΣΚΑΝΔΑΛΟτων μπόνους σε στελέχη εταιρειών που παίρνουν δημόσιο χρήμα για να επιβιώσουν είναι κραυγαλέο.Ωστόσο τα 165 εκατ.δολάρια των μπόνους της ΑΙG μοιάζουν ελάχιστα μπροστά στα 180 δισ. δολάρια που εισέπραξε ως αρωγή από το κράτος.Ή μπροστά στα πολλά τρισ.δολάρια που χρειάζεται να διακινήσουν οι κυβερνήσειςγια να αντιμετωπίσουν την κρίση. Η ανταμοιβή όμως- και μάλιστα παχυλότατη- κάποιου εργαζομένου για την επιτυχία του συνιστά μείζονα πρόκληση έναντι του κοινωνικού συνόλου.Γιατί η επαγγελματική αστοχία των στελεχών που πάσχιζαν να εμφανίζουν πάση θυσία κέρδη για να συνεχίσουν να παίρνουν μπόνουςέχει δραματικές επιπτώσεις όχι μόνο στους μετόχους της εταιρείας αλλά και στους φορολογουμένους (που καλούνται να πληρώσουν τα σπασμένα της επιχείρησης) και εν γένει τους πολίτες (που βλέπουν τις οικονομίες των χωρών τους να καταρρέουν και εν τέλει να υποβαθμίζεται η ζωή τους).Η αποστροφή των απλών πολιτών απέναντι στα golden boys και τις πρακτικές τους μετατρέπεται εύκολα σε οργή όταν διαπιστώνουν ότι οι άνθρωποι αυτοί όχι μόνον υπήρξαν αδίστακτοι και επικίνδυνα άπληστοι, αλλά δεν εννοούν να καταλάβουν ακόμη και τώρα την καταστροφή που έχουν φέρει.Αρνούνται να αναλάβουν την ευθύνη που τους αναλογεί- γιατί περισσότερες ευθύνες έχουν ίσως εκείνοι που τους άφησαν να δρουν ανεξέλεγκτα…- ενώ δεν δέχονται να επιστρέψουν όχι τα δεδουλευμένα αλλά τα…υφαρπαγέντα,όπως αποδεικνύεται.Τα επίχειρα που εισπράττουν οι προκλητικά αμετανόητοι δεν είναι η δυσφήμηση και η ηθική απαξία του τραπεζικού κλάδου και εν γένει των αγορών.Είναι η απειλητική συμπεριφορά που αρχίζουν να υιοθετούν εναντίον τους τα εξοργισμένα θύματά τους!

ΤΟ ΣΚΑΝΔΑΛΟτων μπόνους σε στελέχη εταιρειών που παίρνουν δημόσιο χρήμα για να επιβιώσουν είναι κραυγαλέο.Ωστόσο τα 165 εκατ.δολάρια των μπόνους της ΑΙG μοιάζουν ελάχιστα μπροστά στα 180 δισ. δολάρια που εισέπραξε ως αρωγή από το κράτος.Ή μπροστά στα πολλά τρισ.δολάρια που χρειάζεται να διακινήσουν οι κυβερνήσειςγια να αντιμετωπίσουν την κρίση. Η ανταμοιβή όμως- και μάλιστα παχυλότατη- κάποιου εργαζομένου για την επιτυχία του συνιστά μείζονα πρόκληση έναντι του κοινωνικού συνόλου.Γιατί η επαγγελματική αστοχία των στελεχών που πάσχιζαν
να εμφανίζουν πάση θυσία κέρδη για να συνεχίσουν να παίρνουν μπόνουςέχει δραματικές επιπτώσεις όχι μόνο στους μετόχους της εταιρείας αλλά και στους φορολογουμένους (που καλούνται να πληρώσουν τα σπασμένα της επιχείρησης) και εν γένει τους πολίτες (που βλέπουν τις οικονομίες των χωρών τους να καταρρέουν και εν τέλει να υποβαθμίζεται η ζωή τους).Η αποστροφή των απλών πολιτών απέναντι στα golden boys και τις πρακτικές τους μετατρέπεται εύκολα σε οργή όταν διαπιστώνουν ότι οι άνθρωποι αυτοί όχι μόνον υπήρξαν αδίστακτοι και επικίνδυνα άπληστοι,
αλλά δεν εννοούν να καταλάβουν ακόμη και τώρα την καταστροφή που έχουν φέρει.Αρνούνται να αναλάβουν την ευθύνη που τους αναλογεί- γιατί περισσότερες ευθύνες έχουν ίσως εκείνοι που τους άφησαν να δρουν ανεξέλεγκτα…- ενώ δεν δέχονται να επιστρέψουν όχι τα δεδουλευμένα αλλά τα…υφαρπαγέντα,όπως αποδεικνύεται.Τα επίχειρα που εισπράττουν οι προκλητικά αμετανόητοι δεν είναι η δυσφήμηση και η ηθική απαξία του τραπεζικού κλάδου και εν γένει των αγορών.Είναι η απειλητική συμπεριφορά που αρχίζουν να υιοθετούν εναντίον τους τα εξοργισμένα θύματά τους!

Η επίθεση στον πύργο του σερ Φρεντ Γκούντγουιν, στα περίχωρα του Εδιμβούργου, την Τετάρτη 25η Μαρτίου, έγινε από αγνώστους και δεν είχε παρά μόνο υλικές ζημιές. Μερικά τζάμια του βικτωριανού κτίσματος και ένα τζάμι μιας από τις παρκαρισμένες μαύρες Μercedes S600. Ωστόσο η μετέπειτα διεκδίκηση αυτού του «βανδαλισμού» – κατά τον Τύπο – είναι ολόκληρο πρόγραμμα. Το email που έφτασε στη σκωτσέζικη εφημερίδα «Εdinburgh Εvening Νews» υπογράφεται από μια άγνωστη ομάδα με όνομα ένα σύνθημα: «Οι μεγάλοι τραπεζίτες είναι εγκληματίες» (Βank Βosses are Criminals). Είναι αλήθεια ότι ο επικεφαλής της μεγάλης βρετανικής τράπεζας Royal Βank of Scotland αποσύρθηκε τον Οκτώβριο, ακριβώς προτού το βρετανικό κράτος αναγκαστεί να ρίξει κάπου 33 εκατομμύρια στερλίνες για να σώσει τη συγκεκριμένη τράπεζα- μαζί με τις άλλες. Ο σερ Φρεντ ζει πλέον ήρεμα στη σκωτσέζικη επαρχία με μια «απλή» σύνταξη περίπου 700.000 στερλινών ετησίως. Αλλωστε, η γραμματέας του υπουργείου Οικονομικών Υβέτ Κούπερ, ερωτηθείσα την περασμένη εβδομάδα, συμφώνησε με την «ηθική ευθύνη» των τραπεζικών στελεχών, αλλά διευκρίνισε ότι «υπάρχουν και νομικές δεσμεύσεις που δεν μπορούν να ακυρωθούν» , ούτε καν για τα συμφωνημένα μπόνους, πόσο μάλλον για τις συντάξεις.

Αντίθετα από τη Βρετανία, στην άλλη άκρη του Ατλαντικού ο θυμός κατά των μεγάλων τραπεζιτών δεν έχει μείνει καθόλου στη βάση μιας κοινωνίας που πλήττεται από την κρίση. Ο ίδιος ο νέος πλανητάρχης Μπαράκ Ομπάμα εξέφρασε ακριβώς την «οργή» του όταν έμαθε πως από τα 180 δισ. δολάρια που πήρε η ΑΙG από το αμερικανικό Δημόσιο μοίρασε κάπου 165 εκατομμύρια σε μπόνους στελεχών της για τις «επιδόσεις» τουςστη σχεδόν χρεοκοπία της. Ηταν η αρχή του ξεσηκωμού, ως και των ρεπουμπλικανών βουλευτών, που ζητούν να πάρουν πίσω όλα αυτά τα ποσά. Ηδη το Κογκρέσο ψήφισε επειγόντως μια ειδική νομοθεσία που φορολογεί κατά 90% τα μπόνους των «μισθωτών» με αμοιβές άνω των 250.000 δολαρίων ετησίως σε εταιρείες που έχουν πάρει πάνω από 5 δισ. δολάρια κρατικές ενισχύσεις.

Η Γερουσία αναμένεται να επιβεβαιώσει την κατεύθυνση αυτή, έστω και με μικρότερο συντελεστή φορολόγησης, ακόμη και να την επεκτείνει σε περισσότερες επιχειρήσεις. Η νομοθεσία αυτή άλλωστε επεκτείνεται σε όλα τα είδη των μπόνους, δηλαδή πρόσθετης αμοιβής που συνδέεται με απόδοση, έστω και αν δεν έχει διευκρινιστεί ποια μπορεί να είναι η επίπτωση για άλλα είδη «κυμαινόμενων» αμοιβών των μεγάλων στελεχών, όπως για τα stock options, για τα οποία στην Ευρώπη γίνεται πολύς λόγος τις τελευταίες ημέρες.

Η «οργή» κατά των μεγαλοτραπεζιτών και των αμοιβών τους μοιάζει τόσο ισχυρή που, ακόμη και χωρίς νομοθεσία, ένα μεγάλο τμήμα των στελεχών τής αμερικανικής ΑΙG δέχτηκαν να επιστρέψουν τα μπόνους που πήραν για πέρυσι. Σύμφωνα με τον γενικό εισαγγελέα της Νέας Υόρκης Αντριου Κουόμο, που έχει ασκήσει πιέσεις προς αυτή την κατεύθυνση, καμιά δεκαπενταριά στελέχη της ΑΙG υποσχέθηκαν και επέστρεψαν πράγματι τα μπόνους τους ως τις 15 Μαρτίου- συνολικά 80 εκατ. δολάρια. Το θέμα όμως δεν λήγει και άλλωστε το ποσό αυτό δεν είναι ούτε καν το ήμισυ των 165 εκατ. δολαρίων, ενώ υπάρχει και μια αντίστροφη κίνηση. Μόλις την Πέμπτη ο επικεφαλής της θυγατρικής στη Βρετανία του αμερικανικού κολοσσού, δηλαδή της ΑΙG Financial Ρroducts, ο Τζέραλντ Πασιούτσο, φέρεται να εξήγησε ότι «οι ομάδες του Λονδίνου εκτίμησαν κατά μεγάλη πλειοψηφία πως η απαίτηση» να επιστραφούν τα μπόνους «είναι σοκαριστική» και ότι «αποτελεί μορφή εκβιασμού.Δεν υπάρχει κανένας λόγος να επιστραφούν» τα μπόνους- ακόμη περισσότερο που, αντίθετα από τη γενικότερη πορεία της εταιρείας, τα εν λόγω στελέχη έχουν την εντύπωση ότι τα έχουν κερδίσει και τα αξίζουν, αφού πηγάζουν από τη δική τους «απόδοση».

Αντίθετα ωστόσο από τη συλλογιστική αυτή, υπάρχουν μια σειρά από άλλα μεγάλα στελέχη που μπροστά στη γενικότερη κοινωνική κατακραυγή αρχίζουν να παραιτούνται εθελοντικά από τα περσινά τους μπόνους και άλλες «κυμαινόμενες αμοιβές». Για παράδειγμα, μόλις την περασμένη Κυριακή οι επικεφαλής της γαλλικής Societe Generale, που έχει λάβει δημόσια ενίσχυση, αναγκάστηκαν να πάρουν πίσω την απόφασή τους για πληρωμή με stock options, ενώ οι επικεφαλής της ΒΝΡ Ρaribas Μισέλ Πεμπερό και Μποντουέν Προ, η οποία ετοιμάζεται να λάβει νέα ενίσχυση 5 δισ. ευρώ από το γαλλικό κράτος, αποποιήθηκαν τα stock options, χωρίς να εξαναγκαστούν.

Ιδια πορεία για την Βarclays
Προς την ίδια κατεύθυνση πάει επιδεικτικά και μια άλλη, βρετανική τράπεζα, η Βarclays, η οποία περηφανεύεται για το ότι δεν χρειάστηκε δημόσιο χρήμα (κατέφυγε στα μεσανατολικά κεφάλαια) και για το ότι ήταν κερδοφόρα το 2008 κατά 84%. Στις αρχές της εβδομάδας δήλωσε ότι μείωσε τις αμοιβές των διοικητών της το 2008 και με εγκατάλειψη όλων των μπόνους της διοίκησης για το 2008. Ο επικεφαλής του επενδυτικού της κλάδου μάλιστα, ο Μπομπ Ντάιαμοντ, γνωρίζει τη μεγαλύτερη συρρίκνωση εισοδημάτων: «μόλις» 250.000 στερλίνες το 2008 έναντι 21,13 εκατ. το 2007! Οι ανακοινώσεις αυτές όμως αποδεικνύονται στην πραγματικότητα αρκετά επιδεικτικές και λιγότερο ουσιαστικές. Ετσι, για παράδειγμα, ο κ. Ντάιαμοντ έλαβε ως αμοιβή «μόνο» 250.000 στερλίνες, όμως στις συνολικές του περσινές απολαβές θα πρέπει να προστεθούν και ένα ποσό 7,4 εκατ. στερλινών σε ρευστό, εν είδη αποδόσεων προηγούμενων ετών, και άλλο ένα ποσό 9,7 εκατ. στερλινών, επίσης προηγούμενων χρήσεων, το οποίο μετριάζει πάρα πολύ τη μείωση των, ούτως ή άλλως, τεράστιων αυτών ατομικών εισοδημάτων, δηλαδή από 21 σε 17 εκατ. στερλίνες.

Την Πέμπτη μια άλλη κερδοφόρος πολυεθνική, όχι του χρηματοπιστωτικού κλάδου και χωρίς να έχει λάβει και καμιά κρατική ενίσχυση λόγω κρίσης, επίσης ανακοίνωσε ότι αποσύρει τη διάθεσή της να αμείψει τα στελέχη της φέτος με stock options. Είναι η γαλλική GDFSuez, που σύμφωνα με πληροφορίες του Τύπου, προτίθετο να δώσει στον διευθύνοντα σύμβουλό της και στον πρόεδρό της, Ζεράρ Μεστραλέ και Ζαν Φρανσουά Σιρελί, πάνω από 10 εκατ. ευρώ σε stock options. Αν την Πέμπτη η εταιρεία έκανε πίσω, αυτό έγινε έπειτα από ένα απεργιακό κίνημα σε δώδεκα από τα εργοστάσια της εταιρείας στη Γαλλία. Οπως το εξήγησε ο Πατρίκ Ντεβετζιάν, υπουργός Ανάκαμψης, το κράτος, που κατέχει το 35,7% της εταιρείας, δεν μπορούσε να έχει αντίρρηση: «Το κράτος δεν έβαλε λεφτά.Δεν είναι δημόσιο χρήμα.Είναι μια επιχείρηση που κερδίζει λεφτά.Είναι μια επιχείρηση που προσλαμβάνει.Το να ενθαρρύνονται οι διευθυντές δεν είναι σοκαριστικό.Βέβαια πρέπει να γίνεται με λογικό μέτρο» δήλωσε στο ραδιόφωνο. Οι εργαζόμενοι όμως που κήρυξαν απεργία έθεσαν στην πραγματικότητα ένα πολύ πιο σοβαρό ζήτημα. «Οι μισθωτοί έχουν βαρεθεί να βλέπουν τα μερίσματα να πηγαίνουν στους μετόχους και οι ίδιοι να μην παίρνουν ούτε ένα μικρό μερίδιο» είπε ο Φιλίπ Λεπάζ της συνδικαλιστικής CGΤ στο Μοντουάρ ντε Μπρετάνι, εκφράζοντας τον εργατικό θυμό.

Πληθωρισμός αμοιβών
Αλλά δεν είναι ηθικό το ζήτημα. Είναι κυρίως οικονομικό, καθώς η κρίση, όπως και το 1929, θέτει και πάλι ανάλογα προβλήματα: πώς ο τεράστιος πλούτος που έχει συγκεντρωθεί στο ένα άκρο της κοινωνίας θα μπορέσει να απαλλοτριωθεί και να μεταφερθεί σε όσους έχουν ανάγκη και άρα μπορούν να προσφέρουν την πολυπόθητη ζήτηση. Οπως υποστηρίζει στο Αlternatives Εconomiques ο Τομά Πικετί, της σχολής Οικονομικών του Παρισιού, «οι προτάσεις για περιορισμό των αμοιβών των ιδρυμάτων που στηρίζονται από τους φορολογουμένους είναι αναποτελεσματικές» κυρίως «γιατί μπορούν να ξεπεραστούν πολύ εύκολα» , τουλάχιστον «όσο αυτοί που έχουν τη δυνατότητα να πάρουν τα λεφτά έχουν και το κίνητρο να το κάνουν». Η εφευρετικότητα άλλωστε στις «κυμαινόμενες αμοιβές» των στελεχών είναι ήδη πολύ μεγάλη: είναι τα μπόνους, είναι τα stock options, είναι οι δωρεάν μετοχές, οι παροχές σε είδος, καθώς και όλες οι πρόσθετες παροχές, όπως τα χρυσά αλεξίπτωτα και τα ειδικά συνταξιοδοτικά και άλλα Ταμεία.

Αντίθετα, υποστηρίζει ο καθηγητής, «η πιο φιλελεύθερη και κυρίως η πιο αποτελεσματική λύση είναι η φορολογική» . Και αντίθετα από την εικόνα μιας «απαλλοτριωτικής» φορολογίας, μας θυμίζει ότι οι συντελεστές, της τάξης του 90%, όπως αυτές που υιοθέτησε- για ελάχιστες περιπτώσεις- το αμερικανικό Κογκρέσο, ήταν για μισόν αιώνα αυτοί ακριβώς που επέτρεψαν τη χρυσή μεταπολεμική εποχή, καθώς και αυτοί που επέτρεψαν την έξοδο από την προηγούμενη Μεγάλη Κρίση.

Ευρωπαϊκή διστακτικότητα

Ειδικός στον τομέα των υαλοπινάκων τεχνικός αποκαθιστά τις ζημιές που υπέστη το σπίτι του πρώην επικεφαλής της Royal Βank of Scotland Φρεντ Γκούντγουιν. Στο πρόσωπό του είναι ζωγραφισμένη η ιερή αγανάκτηση του νομιμόφρονος φορολογουμένου για τις καταστροφές που προκάλεσαν οι βάνδαλοι

Την περασμένη Πέμπτη στη Γαλλία η κυβέρνηση αναγκάστηκε, ύστερα από εβδομάδες συζητήσεων και κριτικών, να δηλώσει ότι ετοιμάζει διάταγμα για να απαγορεύσει μπόνους και stock options στα κορυφαία στελέχη επιχειρήσεων που έχουν ενισχυθεί από το κράτος- αν και μένει να ιδωθούν οι συγκεκριμένες διευθετήσεις. Στην πραγματικότητα η γαλλική κυβέρνηση προσέκρουσε στην αντίθεση της ισχυρής γαλλικής εργοδοσίας που θεωρεί ότι ο δικός της «κώδικας καλής διακυβέρνησης» είναι επαρκής, καθώς «δίνει ήδη τις απαντήσεις στα περισσότερα ζητήματα που μας θέτετε» γράφουν σε επιστολή τους η Λοράνς Παριζό, επικεφαλής του ΜΕDΕF, και ο Ζαν-Μαρτέν Φολτς, της ΑFΕΡ (των μεγάλων εισηγμένων εταιρειών). Ωστόσο οι δύο εκπρόσωποι των εργοδοτών δήλωσαν στην επιστολή τους ότι «είναι απολύτως κατανοητό μια επιχείρηση που δέχεται μια ειδική δημόσια βοήθεια να έχει,ως αντάλλαγμα,και ορισμένες υποχρεώσεις που να ορίζονται σε διμερές πλαίσιο με τους οργανισμούς που την ενισχύουν».

Μια ανάλογη συζήτηση για τις αμοιβές των εργοδοτών ξεκίνησε και στη Γερμανία. Στις αρχές Μαρτίου μάλιστα ο κυβερνητικός συνασπισμός συζητούσε να περιορίσει τις αμοιβές των αντίστοιχων δικών του μεγάλων στελεχών από διασωζόμενες εταιρείες σε ένα εκατομμύριο ευρώ ετησίως. Το σχέδιο αυτό δεν κατέληξε και περιορίστηκε τελικά σε μια διευθέτηση για τα stock options που απλώς επέκτεινε την περίοδο υποχρεωτικής διατήρησής τους σε τέσσερα από δύο χρόνια.

Στην Ολλανδία, έδρα της πολυεθνικής ΙΝG, που χρηματοδοτήθηκε με 10 δισ. ευρώ από το ολλανδικό Δημόσιο τον Οκτώβριο και είχε δεσμευτεί να μη δώσει μπόνους για το 2008 στα μέλη του διοικητικού της συμβουλίου, η συζήτησε αναθερμάνθηκε όταν έγινε γνωστό πως θα μοιράσει παρ΄ όλα αυτά κάπου 300 εκατομμύρια ευρώ σε διάφορα στελέχη της, ακριβώς για το 2008. Ο ολ λανδός υπουργός Οικονομίας Βούτερ Μπος δήλωσε ότι επεξεργάζεται μέθοδο αυστηροποίησης των κανόνων που εφαρμόζεται στις εταιρείες που δέχονται βοήθεια από το κράτος, αλλά διευκρίνισε ότι αυτό αφορά τα μπόνους του 2009. Εν τω μεταξύ, μία ημέρα πριν, ο πρόεδρος του εποπτικού συμβουλίου της ΙΝG Γιαν Χόμεν κάλεσε τα στελέχη της εταιρείας να αποποιηθούν τα μπόνους τους του 2008. «Αυτή είναι μια ηθική έκκληση» εξήγησε ο κ. Χόμεν στην εφημερίδα «De Volkskrant», με την οποία «ζητούμε από τα 1.200 ανώτερα στελέχη μας να αποποιηθούν τα μπόνους τους». Επίσης εξήγησε ότι η εταιρεία προετοιμάζει μια «νέα πολιτική μισθών», αλλά για το 2010, που θα προβλέπει καταβολή μπόνους «μόνο αν το αποτέλεσμα του ομίλου ΙΝG στο σύνολό του είναι θετικό» – καθώς τα μπόνους ως τώρα ορίζονται ανάλογα με την «προσωπική απόδοση» , που σημαίνει ότι στελέχη μπορεί να έχουν αυξήσει την «απόδοσή» τους στον συγκεκριμένο τους τομέα, ενώ η εταιρεία στο σύνολό της να καταγράφει ακόμη και ζημιές! Ωστόσο η ολλανδική πολυεθνική ήταν η αφορμή δημόσιας συζήτησης και για μια άλλη μορφή «κυμαινόμενων αμοιβών», όταν δημοσιοποιήθηκε ότι σκοπεύει να προσφέρει στον μελλοντικό της διευθυντή χρηματοπιστωτικού, τον Πάτρικ Φλιν, που αναμένεται να εκλεγεί από τη συνέλευση των μετόχων στις 27 Απριλίου, ένα πακέτο 100.000 μετοχών, αξίας 1,3 εκατ. ευρώ. Ακόμη και ο υπουργός Οικονομίας κ. Μπος εξέφρασε τον «θυμό» του και τη «στέρησή» του, καθώς- όπως υπογράμμισε- η ΙΝG έχει λάβει τόσο μεγάλα ποσά από το Δημόσιο, ενώ εκπρόσωπος του υπουργείου του εξήγησε στο πρακτορείο ΑFΡ ότι εξετάζει τη δυνατότητα να μπλοκάρει τα μπόνους του 2008, αν αυτά ξεπερνούν τις συμβάσεις κλάδων που έχουν υπογραφεί (CΑΟ) και, πάντως, σκοπεύει να σκληρύνει τους όρους για την «πολιτική μισθών των επιχειρήσεων» που θα παίρνουν στο μέλλον δημόσια ενίσχυση.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk