γνώμη

Πέραν του νόμου και της τάξης

«Στη συνείδηση ενός προοδευτικού» ο Πολ Κρούγκμαν αναφέρεται σε ένα περιβόητο άρθρο που έγραψε τον Οκτώβριο του 1967 ο Ρίτσαρντ Νίξον, με τη βοήθεια του ακραίου Πατ Μπιουκάναν. Σε εκείνο το άρθρο, που έφερε τον τίτλο «Τι έχει συμβεί στην Αμερική», οι Νίξον και Μπιουκάναν απέδιδαν την έκρηξη της εγκληματικότητας στις ΗΠΑ στην ανεκτικότητα των προοδευτικών και στην επιείκεια με την οποία το δικαστικό σύστημα αντιμετώπιζε το έγκλημα. Αποτέλεσμα όλων αυτών, κατά τους συντηρητικούς, ήταν η μείωση του σεβασμού των πολιτών απέναντι στον νόμο και στην τάξη και η επικράτηση συνθηκών αταξίας και εγκληματικότητας.

«Στη συνείδηση ενός προοδευτικού» ο Πολ Κρούγκμαν αναφέρεται σε ένα περιβόητο άρθρο που έγραψε τον Οκτώβριο του 1967 ο Ρίτσαρντ Νίξον, με τη βοήθεια του ακραίου Πατ Μπιουκάναν. Σε εκείνο το άρθρο, που έφερε τον τίτλο «Τι έχει συμβεί στην Αμερική», οι Νίξον και Μπιουκάναν απέδιδαν την έκρηξη της εγκληματικότητας στις ΗΠΑ στην ανεκτικότητα των προοδευτικών και στην επιείκεια με την οποία το δικαστικό σύστημα αντιμετώπιζε το έγκλημα. Αποτέλεσμα όλων αυτών, κατά τους συντηρητικούς, ήταν η μείωση του σεβασμού των πολιτών απέναντι στον νόμο και στην τάξη και η επικράτηση συνθηκών αταξίας και εγκληματικότητας. Στη βάση των παραπάνω αντιλήψεων κήρυξαν την επιστροφή στις παλαιές αξίες του νόμου και της τάξης, όπως και στις παραδόσεις της αμερικανικής οικογενειακής ζωής.

Η ιστορία απέδειξε ότι επρόκειτο για εφεύρημα. Η εγκληματικότητα, που τότε υπερπροβλήθηκε για να οικοδομηθεί το νικηφόρο στη συνέχεια νεοσυντηρητικό δόγμα, κατέρρευσε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, χωρίς να σημειωθεί επιστροφή της αμερικανικής κοινωνίας στις παλαιές αρχές και οικογενειακές αξίες.

Οι σύγχρονοι κοινωνικοί επιστήμονες απέδωσαν την έκρηξη της εγκληματικότητας των δεκαετιών του 1960 και του 1970 σε καθαρά δημογραφικούς λόγους και σε ειδικές οικονομικές συνθήκες που επικράτησαν στα κέντρα των αμερικανικών μεγαλουπόλεων. Η μαζική μετανάστευση Αφροαμερικανών, αμέσως μετά τον πόλεμο, από τις ρατσιστικές πολιτείες του Νότου στις μεγαλουπόλεις των ακτών και του Βορρά άλλαξε τα δημογραφικά τους στοιχεία. Τα κέντρα των αμερικανικών μεγαλουπόλεων κατελήφθησαν από τους μετανάστες, σε καιρούς που οι θέσεις εργασίας μετακόμιζαν στην περιφέρεια, έξω από τα αστικά κέντρα.

Στην ωρίμανση αυτού του εσωτερικού μεταναστευτικού κύματος εγκλωβίστηκαν πολλοί νέοι φτωχοί άνδρες, σε μια ζώνη που είχε προ πολλού παύσει να προσφέρει αρκετές θέσεις εργασίας, με αποτέλεσμα η έκρηξη της εγκληματικότητας να έλθει σχεδόν νομοτελειακά. Και να καταρρεύσει σχεδόν αυτόματα όταν αργότερα ομαλοποιήθηκαν οι δημογραφικές συνθήκες και επήλθε η απογκετοποίηση των περιοχών πρώτης εγκατάστασης των εσωτερικών μεταναστών.

Ευθεία μεταφορά του αμερικανικού υποδείγματος στην ελληνική εκδοχή της εγκληματικής έξαρσης δεν μπορεί να γίνει. Ωστόσο υπάρχουν αναλογίες. Τα πολλά μεταναστευτικά κύματα που έφθασαν τις τελευταίες δύο δεκαετίες στην Ελλάδα βρήκαν στέγη στα αστικά κέντρα. Ειδικά στην Αθήνα κατέλυσαν στο κέντρο. Σήμερα συνωθούνται σε παλαιά διαμερίσματα κυκλικά της Ομονοίας, πέριξ της πλατείας Βικτωρίας, του Αγίου Παντελεήμονα, της πλατείας Αμερικής, της Κυψέλης, της Κολιάτσου και διαχέονται στην ευρύτερη ζώνη ως τη Ριζούπολη. Κατά σύμπτωση δε, όλη η ζώνη του κέντρου της Αθήνας δεν προσφέρει πια τις θέσεις εργασίας που προσέφερε το 1990, όταν άρχισε να εξελίσσεται το μεταναστευτικό κύμα. Με άλλα λόγια, υπάρχουν και άλλες εξηγήσεις πέρα από τις υστερίες των ανασφαλών της Τηλεόρασης, που δεν κάνουν τίποτε άλλο από το να θρέφουν το ελληνικό νεοσυντηρητικό δόγμα και να επιτρέπουν στους ακροδεξιούς να φαντασιώνονται αναβίωση της «Χ» και άλλων παρακρατικών ομάδων. Το ζήτημα της εγκληματικότητας δεν είναι μόνο ζήτημα νόμου και τάξης.

Χρειάζεται κατανόηση των συνθηκών και επέμβαση οργανωμένη στις πηγές, στις εστίες γέννησής της. Πράγμα που απαιτεί μέθοδο, νηφαλιότητα και συστηματική προσπάθεια, όπως ακριβώς συνέβη μεταξύ 2000 και 2004.

akarakousis@dolnet.gr

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk