Ο υπουργός και οι φυλακές

Για τις φυλακές ο κ. Ν. Δένδιας είχε δύο επιλογές: να κτίσει καινούργιες και να αραιώσει τις υπάρχουσες. Με το νομοσχέδιο που καταθέτει, ο υπουργός Δικαιοσύνης δίνει έμφαση στη δεύτερη επιλογή που είναι πιο συμφερτική και συνάδει προς τον σωφρονιστικό πολιτισμό της Ευρώπης. Βέβαια δεν τον ευνοούν οι συγκυρίες. Αν ήταν πιο έμπειρος στα ανώτερα αξιώματα, θα είχε απομονώσει τα των σωφρονιστικών ιδρυμάτων από το ιδιώνυμο της κουκούλας. Επίσης θα ανέμιζε μια σημαία με το σηματάκι της ινδικής κάνναβης, καθώς είναι αρκούντως τολμηρή η πρόθεση να διπλασιάσει τις ποσότητες που αφορούν την προσωπική χρήση και όχι την εμπορία.

Για τις φυλακές ο κ. Ν. Δένδιας είχε δύο επιλογές: να κτίσει καινούργιες και να αραιώσει τις υπάρχουσες. Με το νομοσχέδιο που καταθέτει, ο υπουργός Δικαιοσύνης δίνει έμφαση στη δεύτερη επιλογή που είναι πιο συμφερτική και συνάδει προς τον σωφρονιστικό πολιτισμό της Ευρώπης. Βέβαια δεν τον ευνοούν οι συγκυρίες. Αν ήταν πιο έμπειρος στα ανώτερα αξιώματα, θα είχε απομονώσει τα των σωφρονιστικών ιδρυμάτων από το ιδιώνυμο της κουκούλας. Επίσης θα ανέμιζε μια σημαία με το σηματάκι της ινδικής κάνναβης, καθώς είναι αρκούντως τολμηρή η πρόθεση να διπλασιάσει τις ποσότητες που αφορούν την προσωπική χρήση και όχι την εμπορία. Ετσι όπως τα παρουσίασε όλα μαζί, δεν κατάφερε να «περάσει» το μήνυμα, ότι δηλαδή βλέπει πιο μπροστά από το δάχτυλό του. Το πνεύμα του νόμου για τις συνθήκες κράτησης είναι προοδευτικό και οι προτάσεις εφαρμόσιμες, κάτι που δεν είναι ευπρόσληπτο τέτοιες ημέρες, με τη δημόσια εικόνα του μάλλον τσαλακωμένη.

Το κυβερνητικό φρεσκαρούδι επιχειρεί να κάνει πιο ανθρώπινες τις συνθήκες κράτησης με προτάσεις που υλοποιούνται αυθωρεί. Σημειώνει κάπου στο νομοσχέδιο ότι «οι διευθυντές των σωφρονιστικών καταστημάτων υποβάλλουν, μέσα σε πέντε ημέρες από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, στον εισαγγελέα του τόπου έκτισης της ποινής τους φακέλους των καταδίκων οι οποίοι πληρούν τις προϋποθέσεις του παρόντος νόμου». Πέντε ημέρες στην πόλη όπου κρατείται, σημαίνει συνοπτικές διαδικασίες. Υπάρχει βέβαια κάπου πίσω στο μέρος του μυαλού μας μια φωνούλα που λέει «κράτα και μικρό καλάθι, τα ίδια είχε υποσχεθεί και ο Χατζηγάκης». Ο προηγούμενος υπουργός προώθησε μέτρα τον Νοέμβριο του 2008, σύμφωνα με τα οποία ως σήμερα, τον μήνα Μάρτιο, θα αποφυλακίζονταν 5.500 κρατούμενοι. Ελεγε μάλιστα ότι 3.720 από αυτούς θα γλίτωναν άμεσα. Ως σήμερα, σύμφωνα με καταγγελία της Πρωτοβουλίας για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων, έχουν αποφυλακιστεί 800.

Αυτή τη στιγμή κρατούνται περισσότερα από 12.000 άτομα, ενώ «οι δυνατότητες των σωφρονιστικών καταστημάτων της χώρας είναι για 8.243

κρατουμένους» (υπουργείο Δικαιοσύνης 20.11.2008). Αυτή τη φορά το νομοσχέδιο δεν κάνει προβλέψεις για αριθμούς. Υπάρχουν ευνοϊκά μέτρα για τους κρατουμένους οι οποίοι έχουν καταδικαστεί για πλημμελήματα και η ποινή τους έχει μετατραπεί σε χρηματική αλλά δεν έχουν να πληρώσουν. Πάντως περισσότερο μυαλό θα βάλει ένας κατάδικος αν τον αφήσουν να βγει υπό τον όρο να μην κάνει αταξίες για δύο χρόνια παρά αν συναγελάζεται τους διδάκτορες του εγκλήματος, στριμωγμένοι όλοι τους σε κελιά-«ποντικότρυπες». Επίσης θα πρέπει να δούμε θετικά και την απόφαση να απελευθερωθούν όσοι δεν έχουν χρήματα για εγγύηση. Η φυλακή, όπως είναι σήμερα, μόνο κακό κάνει σε εκείνους οι οποίοι εκτίουν ποινές για μικροπαραβάσεις. Τους μπάζει σε κυκλώματα.

Και άλλα καλά. Θα περιοριστεί στο απολύτως αναγκαίο η προσωρινή κράτηση. Το 30% των κρατουμένων είναι υπόδικοι, ποσοστό διπλάσιο και τριπλάσιο μέσα στην Ευρώπη. Επιπλέον δίνεται η δυνατότητα σε μητέρες ανηλίκων να παράσχουν κοινωνική εργασία (εκτός αν είναι φόνισσες ή αν έχουν διαπράξει κάτι βαρύ και ασυγχώρητο). Υπάρχουν, από την άλλη πλευρά, προβλέψεις στην κατηγορία της επιστημονικής φαντασίας: ηλεκτρονικό «πόθεν έσχες» για τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους. Στους δημοσιογράφους πάντως η αντίστοιχη ρύθμιση του «πόθεν» αντιμετωπίζεται με μια στάση «βρε, έσχον εγώ και μην το πολυψάχνετε». Ας μην υποτιμούμε τους δεσμοφύλακες: μόλις εφαρμοστεί το μέτρο, θα πάρουν με τη σειρά τους τα μέτρα τους. Για τα κινητά τους, ας μην τρελαινόμαστε, δεν ευθύνονται αυτά για την αύξηση της εγκληματικότητας ούτε είναι τόσο καθοριστικά για τις αποδράσεις (ο Παλαιοκώστας θα έφευγε ακόμη και από το μπουντρούμι του Κολοκοτρώνη στο Παλαμήδι). Κάτι ακόμη. Περιορίζονται οι μεταγωγές, κάτι που δεν είναι κακό αλλά γίνεται για λάθος λόγο: οι αποδράσεις δεν είναι ούτε ο κανόνας ούτε στην καθημερινότητα. Οι άγριοι, οι βαρυποινίτες, είναι μειονότητα και μάλλον θα απομονωθούν. Αυτό είναι το νόημα της κατασκευής χώρου «υψίστης ασφαλείας».

Πρέπει να έχουμε κατά νου ότι οι μισοί είναι μέσα για μικροπράγματα, κυρίως εκείνοι που δεν έχουν δυνατότητα υπεράσπισης της προκοπής ή εξαγοράς της ποινής.

Ανάμεσα στους κρατουμένους το 44% είναι παραβάτες του νόμου περί ναρκωτικών (μελέτη Τόνιας Τζαννετάκη, 2006). Καλός ο ελιγμός του κ. Ν. Δένδια να ανεβάσει την ποσότητα για ιδία χρήση στα 5 γραμμάρια κατεργασμένης κάνναβης και στα 50 ακατέργαστης. Είναι μια πρόταση-«σταθμός» η οποία μπορεί να επινοήθηκε για την αποσυμφόρηση των φυλακών, έχει όμως ισχυρό κοινωνικό αντίκτυπο. Ποιος είναι λοιπόν ο κ. Δένδιας; Ο συντηρητικός τιμωρός της κουκούλας ή ο προοδευτικός νομοθέτης των καταστημάτων κράτησης; Υπάρχει, αλήθεια, ιδιώνυμο της μάσκας;

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk