Οχι απλή διδασκαλία, αλλά Παιδείας μέθεξη

Ενας νόμος, και πολύ περισσότερο ένας νόμος πλαίσιο, έχει πάντοτε τη μορφή προτύπου, ακριβέστερα ενός μαθηματικού προτύπου, όπως φοβούνται να το πουν πολλοί. Οι επιμέρους νόμοι είναι αξιώματα στα οποία στηρίζεται ο νόμος πλαίσιο. Επομένως, από την αρχή ενός διαλόγου για τη θεσμοθέτηση ενός νόμου πλαισίου περί Παιδείας γιατί δεν ξεκινάμε με τη διατύπωση των αξιωμάτων του; Τα πρωταρχικά αξιώματα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ή να διαμορφώνονται από την αρχή. Ετσι επιτάσσει κάθε μαθηματικό μοντέλο (πρότυπο).

Ενας νόμος, και πολύ περισσότερο ένας νόμος πλαίσιο, έχει πάντοτε τη μορφή προτύπου, ακριβέστερα ενός μαθηματικού προτύπου, όπως φοβούνται να το πουν πολλοί. Οι επιμέρους νόμοι είναι αξιώματα στα οποία στηρίζεται ο νόμος πλαίσιο. Επομένως, από την αρχή ενός διαλόγου για τη θεσμοθέτηση ενός νόμου πλαισίου περί Παιδείας γιατί δεν ξεκινάμε με τη διατύπωση των αξιωμάτων του; Τα πρωταρχικά αξιώματα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ή να διαμορφώνονται από την αρχή. Ετσι επιτάσσει κάθε μαθηματικό μοντέλο (πρότυπο). Τα αξιώματα που θα τεθούν από την αρχή μπορεί να είναι «λογικά» με την πρώτη ματιά, αλλά μπορεί να είναι και «παράλογα», πάντα με την πρώτη ματιά. Η δεύτερη όμως και η τρίτη ματιά έχουν σημασία γιατί «εν βυθώ η αλήθεια», όπως έλεγε ο Δημόκριτος. Το παράλογο με την πρώτη ματιά μπορεί να είναι «επαναστατικό», αυτό δηλαδή που θα κτίσει μια νέα δομή. Θα κάνει μεταλλικά καράβια και πυραύλους, θα δημιουργήσει τη γραφή, θα ανακαλύψει το «μηδέν». Βέβαια, τόσο μεγάλες επαναστάσεις δεν γίνονται κάθε μέρα γι΄ αυτό στα καθημερινά προβλήματα ας αρκεστούμε σε μικροεπαναστάσεις μεν, όμως επαναστάσεις.

Ο λόγος περί Παιδείας, την οποία όλοι επιθυμούμε να επαναστήσουμε, άρα πρώτη πρόταση να την… επαναστατήσουμε. Αυτό θα ήθελα να προτείνω με το παρόν άρθρο.

Πρώτα πρώτα ας ξεκαθαρίσουμε, αν είναι δυνατόν, κάποιες έννοιες ή καλύτερα ζεύγη εννοιών όπως: επάγγελμα- μάθηση, κατάρτιση- επιμόρφωση, εφαρμογή- θεωρία, μηχανή- άνθρωπος, πολιτισμός- παράδοση, ανθρωπισμός- ελεημοσύνη, Παιδεία – πτυχίο κτλ. Γνωρίζουμε αν σε παρόμοια ζεύγη οι έννοιες αυτές ταυτίζονται, είναι συμπληρωματικές, αλληλοκαλύπτονται και πόσο; Γνωρίζουμε αν ιστορικά είχαν άλλη σημασία και αν προβλημάτισαν τον άνθρωπο κατά καιρούς; Γνωρίζουμε αν ο Αριστοτέλης κατέγραψε τη σοφία του από επαγγελματική ανάγκη ή για να ζει έκανε φροντιστήριο, έστω σε πλούσιους μαθητές; (sic) Γνωρίζουμε ότι στη λαμπρή μας αρχαιότητα όταν οι φτωχοί δεν είχαν χρήματα για να πάνε στο θέατρο τους χορηγούσαν δωρεάν εισιτήρια (τα ονομαζόμενα «θεωρητικά» χρήματα); Ηταν «ανθρωπιστικά» χρήματα, ήταν χρήματα για τον πολιτισμό, για την πνευματική ολοκλήρωση του ανθρώπου, για την αγωγή του, για την Παιδεία του· δηλαδή για άχρηστα στη σημερινή χρησιμοθηρική εποχή μας πράγματα.

Σήμερα, όταν διδάσκουμε τέτοια αντικείμενα, τα οποία αποβλέπουν μόνο στην πνευματική ολοκλήρωση του ανθρώπου, πάντα τίθεται το ερώτημα: Πού θα μας χρησιμεύσουν αυτά; Τέρμα, λοιπόν, σε τέτοια διλήμματα. Καμία συζήτηση για πανεπιστημιακά τμήματα με αντικείμενα ανθρωπιστικά: γλώσσα, λογοτεχνία, μαθηματικά, φιλοσοφία, παιδαγωγική, τέχνες, κτλ. Το ίδιο και για τα αντίστοιχα μεταπτυχιακά και ερευνητικά τμήματα. Χωρίς καμία σύνδεσή τους με οποιαδήποτε επαγγελματική αποκατάσταση. Συζήτηση να γίνει μόνο για πανεπιστημιακά τμήματα με αντικείμενα εφαρμοσμένα, με αντικείμενα «χρήσιμα» για τη διαβίωση, με την υλική έννοια. Η ανθρώπινη φύση δεν επιτρέπει να καταστεί ο άνθρωπος μια διφθέρα με πτυχία, δεξιότητες, βεβαιώσεις παρακολούθησης, πιστοποιήσεις και… κορνίζες. Αυτά είναι για όσους θέλουν να χρησιμοποιήσουν τον άνθρωπο, να τον θεωρήσουν ως εργαλείο, ως διεκπεραιωτή εντολών, με άλλα λόγια ως έναν κακό ηλεκτρονικό υπολογιστή. Οχι λειτουργό, αλλά μηχανή.

Επομένως, δεν μιλάμε για «διδασκαλία ή μάθηση της Παιδείας», αλλά μόνο για «μέθεξη Παιδείας». Μόνο αυτή υπάρχει.

Κάθε διάλογος για την Παιδεία μας απαιτεί την αποδοχή του παρακάτω:

Αξίωμα- πρόταση:Οι επιστήμες οι σχετικές με την Παιδεία (γλώσσα,μαθηματικά,τέχνη,πολιτισμός…) να είναι ανοιχτές και δημόσιες σε όλους τους πολίτες. Είναι δικαίωμα.

Τριετής προγραμματισμός μαθημάτων, όχι φοίτηση, είναι μια καλή αρχή.

Επομένως, ο διάλογος περί Παιδείας πρέπει να ξεκινήσει και να γίνει μόνο για τις εφαρμογές, την κατάρτιση, την επαγγελματική αποκατάσταση. Τέτοιο αντικείμενο εκπαίδευσης, η οποία βέβαια είναι εξαιρετικά σημαντική, δεν αναφέρεται στην Παιδεία αν και την αγγίζει σε μεγάλο βαθμό.

Ο κ. Θ. Βουγιουκλής είναι καθηγητής Μαθηματικών στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Αγωγής.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
  • Η Καλντέρα η επιλογή να εκδράμουν αυτές τις άκρως επικίνδυνες ημέρες, με τη μετάλλαξη Ομικρον να σαρώνει τα πάντα, στην αγαπημένη... ΣΙΒΥΛΛΑ |
Helios Kiosk