NONΡΑΡΕR

Ο επενδυτικός οδηγός της κρίσης

Καθώς η απώλεια πλούτου στα διάφορα επενδυτικά χαρτοφυλάκια ξεπερνά κατά την παρούσα κρίση το παγκόσμιο ΑΕΠ (56 τρισ. δολ.), «Το Βήμα» παρουσιάζει τις νέες συγκλίνουσες εκτιμήσεις οικονομολόγων και αναλυτών που σκιαγραφούν το επενδυτικό τοπίο, εντοπίζοντας τις ευκαιρίες αλλά και τις παγίδες για το υπόλοιπο του 2009, το οποίο εξάλλου δεν άρχισε και με τους καλύτερους οιωνούς. Οι αγορές διαβλέπουν τώρα δύο πιθανά σενάρια: το επικρατέστερο προβλέπει μια δειλή ανάκαμψη της οικονομίας το 2010, η οποία θα τροφοδοτηθεί από την άνευ προηγουμένου δημοσιονομική και νομισματική στήριξη.

Καθώς η απώλεια πλούτου στα διάφορα επενδυτικά χαρτοφυλάκια ξεπερνά κατά την παρούσα κρίση το παγκόσμιο ΑΕΠ (56 τρισ. δολ.), «Το Βήμα» παρουσιάζει τις νέες συγκλίνουσες εκτιμήσεις οικονομολόγων και αναλυτών που σκιαγραφούν το επενδυτικό τοπίο, εντοπίζοντας τις ευκαιρίες αλλά και τις παγίδες για το υπόλοιπο του 2009, το οποίο εξάλλου δεν άρχισε και με τους καλύτερους οιωνούς.

Οι αγορές διαβλέπουν τώρα δύο πιθανά σενάρια: το επικρατέστερο προβλέπει μια δειλή ανάκαμψη της οικονομίας το 2010, η οποία θα τροφοδοτηθεί από την άνευ προηγουμένου δημοσιονομική και νομισματική στήριξη. Με βάση αυτό το σενάριο οι πιο ριψοκίνδυνες αξίες θα αρχίσουν να ανακάμπτουν ουσιαστικά προς τα τέλη του 2009, αρχές 2010. Το δεύτερο σενάριο ενσωματώνει μια πολύ πιο δυσμενή συγκυρία, καθώς υπονοεί ότι η επίδραση της περιστολής του χρέους απαιτεί αρκετά χρόνια προτού συντελεστεί. Τα οφέλη της στήριξης της οικονομίας θα αντισταθμισθούν από την περικοπή παροχής δανείων εκ μέρους των τραπεζών και από την περιστολή της κατανάλωσης εκ μέρους των μεμονωμένων ατόμων, δεδομένης της εργασιακής ανασφάλειας.

Για τις επιμέρους επενδύσεις οι προσδοκίες των αναλυτών έχουν ως εξής:

Μετοχές: Καθώς για τους επενδυτές σημασία έχουν όχι οι ανακοινώσεις των Αρχών αλλά η υλοποίηση και τα αποτελέσματα των μέτρων στην οικονομία, η μεταβλητότητα αναμένεται να συνεχιστεί. Θα υπάρξουν ανοδικές κινήσεις, ωστόσο θεωρείται ότι είναι πολύ νωρίς για μια παρατεταμένη ανοδική περίοδο. Το τέλος του bear market (πτωτική αγορά) είναι απίθανο να ολοκληρωθεί σύντομα, αλλά καθώς οι απώλειες έχουν λάβει ιστορικές διαστάσεις αναμένονται μεσοπρόθεσμα κάποιες ανοδικές κινήσεις (bear market rallies). Η τριπλή λήξη των παραγώγων, το κλείσιμο του πρώτου τριμήνου για τους θεσμικούς και οι αισιόδοξες εκτιμήσεις για την εταιρική εικόνα του 2009 από τις διοικήσεις των ΒoΑ, JΡ Μorgan Chase και Citigroup, έδωσαν το έναυσμα για μια κίνηση των μετοχικών αγορών τις τελευταίες ημέρες.

Οι μεγάλες καταστροφές
Η ιστορία διδάσκει εξάλλου πως ακόμη και στις μεγάλες καταστροφές οι μετοχές σημειώνουν και ανοδικές αντιδράσεις. Ο περίφημος δείκτης Dow Jones, π.χ., την περίοδο της «Μεγάλης Υφεσης» σημείωσε έξι ανοδικές κινήσεις με κέρδη 30% σε μέσα επίπεδα, ενώ και κατά τη «χαμένη ιαπωνική δεκαετία» του ΄90 σε συνολικά έξι bear market rallies σημειώθηκε μέση άνοδος 33%. Το θέμα βέβαια με τα bear market rallies είναι το ποιος θα μαντέψει σωστά τη χρονική στιγμή της εισόδου στην αγορά, το εύρος της ανοδικής κίνησης, αλλά κυρίως τη χρονική στιγμή εξόδου από τις μετοχές, καθώς σε τέτοιες κινήσεις τα χρήματα όσο εύκολα κερδίζονται άλλο τόσο εύκολα χάνονται.

Ελληνικό Χρηματιστήριο: Οι ελληνικές μετοχές, όπως και η ελληνική οικονομία, περνούν τη δική τους στενωπό, καθώς μια διετής ύφεση προεξοφλείται πλέον από την πλειονότητα των ξένων επενδυτών. Τα αποτελέσματα του 2008 που ανακοινώνονται αυτό το διάστημα εμφανίζονται επί το πλείστον αδύναμα και επιβεβαιώνουν τις εκτιμήσεις για συντριπτική υποχώρηση των κερδών (και καταγραφή ζημιών σε αρκετές περιπτώσεις) στο τέταρτο τρίμηνο του προηγούμενου έτους. Το σκηνικό αυτό αναμένεται να είναι πολύ χειρότερο εφέτος, με τις προβλέψεις για το τελικό αποτέλεσμα να θεωρούνται σχεδόν αδύνατες.

Ετσι στο ΧΑ οι ξένοι θεσμικοί επενδυτές μείωσαν τις ημερήσιες αγοραπωλησίες τίτλων στο 40% από το 70% πριν από λίγο καιρό (πουλώντας και ελληνικές μετοχές αξίας άνω των 5 δισ. ευρώ από τις αρχές του 2008), ενώ οι «εγχώριες δυνάμεις» αύξησαν το ειδικό τους βάρος στα εγχώρια χρηματιστηριακά δρώμενα. Καθώς όμως οι ξένοι παραμένουν εν δυνάμει πωλητές, είναι δύσκολο το ΧΑ να δει καλύτερες ημέρες για μεγάλο διάστημα χωρίς προηγουμένως να βελτιωθεί διεθνώς το επενδυτικό κλίμα.

Περί ομολόγων
Κρατικά: Συνολικά οι επενδυτές διατηρούν μειωμένες θέσεις στα κρατικά ομόλογα- που επωφελήθηκαν σημαντικά από τη φυγή κεφαλαίων από τις επενδύσεις υψηλού ρίσκου κατά το 2008-, δίδοντας έμφαση στις πιο ασφαλείς χώρες. Αν και η αυξανόμενη εκδοτική δραστηριότητα θα μπορούσε να πιέσει τις τιμές, εντούτοις σημαντικές πωλήσεις ομολόγων δεν θα πρέπει να αναμένονται έως ότου οι προσδοκίες για υψηλότερο πληθωρισμό και ανοδικά επιτόκια επανέλθουν δυναμικά στο προσκήνιο.

Τα ελληνικά κρατικά ομόλογα βρίσκονται σήμερα στο περιθώριο και σίγουρα δεν αποτελούν την πρώτη επιλογή των επενδυτών, αλλά ορισμένοι υποστηρίζουν ότι στις τρέχουσες τιμές προεξοφλείται σε μεγάλο βαθμό η σημαντική επιδείνωση της δημοσιονομικής εικόνας της χώρας και συνεπώς οι ελληνικές εκδόσεις είναι ελκυστικές σε μεσοπρόθεσμη βάση, ιδίως αν υπάρξει σχετική σταθεροποίηση των διεθνών οικονομικών συνθηκών.

Εταιρικά ομολόγα: Η ρευστότητα στην αγορά των εταιρικών ομολόγων αυξάνεται, ενώ οι νέες εκδόσεις απορροφήθηκαν σχετικά εύκολα. Οι αποτιμήσεις των ομολόγων high yield (ομόλογα εταιρειών με χαμηλή πιστοληπτική αξιολόγηση) διαμορφώνουν ελκυστικές επενδυτικές ευκαιρίες σε έναν μακρύ χρονικό ορίζοντα. Η αγορά ομολόγων που έχουν εκδοθεί από εταιρείες με ισχυρή πιστοληπτική ικανότητα, στις τρέχουσες αποτιμήσεις, προεξοφλεί ότι το 35% των εκδοτών θα υποβαθμισθούν σε χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα κατά τα επόμενα τρία έτη.

Ετσι, φαντάζει δύσκολο τα ομόλογα αυτού του τύπου να έχουν μεγάλες απώλειες, κυρίως γιατί οι κυβερνήσεις φαίνεται να έχουν αποφασίσει να μην επιτρέψουν την κατάρρευση άλλων μεγάλων τραπεζών, μετά την εμπειρία με τη Lehman Βrothers (ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών καταλαμβάνει σχεδόν το 50% αυτής της κατηγορίας ομολόγων).

Ακίνητα: Οι αγορές ακινήτων σε πολλές χώρες, ιδίως της Ευρώπης, θεωρούνται με βάση τα μοντέλα του ΔΝΤ υπερτιμημένες και αναμένεται να πιεστούν. Ο βαθμός υπερτίμησης στην Ελλάδα ξεπερνά αντιστοίχως το 10%, αλλά η εγχώρια αγορά έχει να αντιμετωπίσει επίσης τόσο την επιβράδυνση της στεγαστικής πίστης όσο και το στοκ των αδιάθετων κατοικιών, τη στιγμή που οι αγοραπωλησίες συμβολαίων περιορίζονται δραματικά και η οικονομική ύφεση εντείνεται. Παράλληλα η κακή ψυχολογία των υποψήφιων αγοραστών ενισχύει τη γενικότερη αίσθηση ότι ενδεχομένως αργότερα να υπάρξουν καλύτερες τιμές στην εγχώρια αγορά. Περί εμπορευμάτων
Αν οι παρεμβάσεις των Αρχών μπορέσουν τελικά να αντιστρέψουν τις τάσεις ύφεσης και αποπληθωρισμού, το αρνητικό σκηνικό μπορεί να αλλάξει για τα εμπορεύματα, αλλά προς το παρόν κάτι τέτοιο μοιάζει να βρίσκεται αρκετά μακριά.

Ετσι, η μέση τιμή του πετρελαίου το 2009 εκτιμάται στα 40-45 δολ. /βαρέλι, αν και ο «μαύρος χρυσός» έχει τα περιθώρια ανόδου όταν οι οικονομίες ανακάμψουν, καθώς παρατηρείται και περιστολή των επενδύσεων για την παραγωγή και την εξόρυξη. Η βιομηχανία χάλυβα απειλείται με τη μεγαλύτερη πτώση παραγωγής των τελευταίων 60 ετών, ενώ οι τιμές των βιομηχανικών μετάλλων αποθαρρύνουν την παραγωγή και τις επενδύσεις.

Ως «ασφαλή καταφύγια» τα πολύτιμα μέταλλα βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή, με το ασήμι, το παλλάδιο και την πλατίνα να επιτυγχάνουν καλύτερες αποδόσεις από τον δημοφιλή σε περιόδους ύφεσης χρυσό (ο οποίος αναμένεται να παρουσιάσει καλύτερη εικόνα το β΄ εξάμηνο), ενώ διεθνώς παρατηρείται «έκρηξη» επενδύσεων σε ΕΤFs (διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια) πολύτιμων μετάλλων.

Νομίσματα: Η ανησυχία για βαθύτερη και μεγαλύτερη διάρκεια της αρχικά εκτιμώμενης ύφεσης της οικονομίας της ευρωζώνης πλήττει το ευρώ, αλλά η ισοτιμία του ως προς το δολάριο εκτιμάται ότι σε μέσα επίπεδα το 2009 θα κυμανθεί στο 1,30. Τα επίσης ευνοημένα νομίσματα της κρίσης- το γεν και το ελβετικό φράγκο- θα κινούνται χαμηλότερα, ενώ η στερλίνα παραμένει δέσμια των πιέσεων στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και στην αγορά ακινήτων της Βρετανίας. Τα νομίσματα των αναδυομένων οικονομιών με περιορισμένα συναλλαγματικά διαθέσιμα θα συνεχίσουν μάλλον να πιέζονται.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk