Σκοτεινός Βιζυηνός στο Ωδείο

Τι διαδρομή κι αυτή: Από το Ωδείο Αθηνών ως το Δρομοκαΐτειο. Και από τη συγγραφή συγκροτημένων λογοτεχνημάτων σε παραληρηματικά ποιήματα. Τι μεσολάβησε; Ποια ήταν η αφορμή για να κοπεί αυτό το εισιτήριο χωρίς επιστροφή; Ο ανεκπλήρωτος έρωτάς του με την έφηβη μαθήτρια πιάνου και αργότερα καθηγήτρια του Ωδείου, Μπεττίνα Φραβασίλη. Εκείνη ήταν η «αιτία της τρέλας του» όπως είχε πει και ο ίδιος- και μετά από εκείνον όσοι αρέσκονται να αποδίδουν σε ένα μοιραίο πάθος όλες τις συμφορές που βρίσκουν έναν χαρισματικό, πλην όμως σκοτεινό, άνθρωπο.

Σκοτεινός  Βιζυηνός  στο Ωδείο | tovima.gr

Τι διαδρομή κι αυτή: Από το Ωδείο Αθηνών ως το Δρομοκαΐτειο. Και από τη συγγραφή συγκροτημένων λογοτεχνημάτων σε παραληρηματικά ποιήματα. Τι μεσολάβησε; Ποια ήταν η αφορμή για να κοπεί αυτό το εισιτήριο χωρίς επιστροφή; Ο ανεκπλήρωτος έρωτάς του με την έφηβη μαθήτρια πιάνου και αργότερα καθηγήτρια του Ωδείου, Μπεττίνα Φραβασίλη. Εκείνη ήταν η «αιτία της τρέλας του» όπως είχε πει και ο ίδιος- και μετά από εκείνον όσοι αρέσκονται να αποδίδουν σε ένα μοιραίο πάθος όλες τις συμφορές που βρίσκουν έναν χαρισματικό, πλην όμως σκοτεινό, άνθρωπο. Για την ομάδα «Οχι παίζουμε» τα πράγματα δεν είναι τόσο ξεκάθαρα. Εχοντας στο παρελθόν ανεβάσει παραστάσεις σε χώρους σχεδόν στοιχειωμένους από προσωπικότητες όπως ο Ναπολέων Λαπαθιώτης και ο Πλάτωνας Ροδοκανάκης, αυτήν την εποχή ετοιμάζονται πυρετωδώς για την πρεμιέρα του έργου «Μοσκώβ-Σελήμ Μid-». Ο τόπος: το Ωδείο Αθηνών, εκεί όπου ο Βιζυηνός δίδαξε πρώτος δραματολογία (1890-1892). Ο χρόνος: 15 Απριλίου, η ημερομηνία αποχώρησής του από το Ωδείο με προορισμό το Δρομοκαΐτειο, καθώς και του θανάτου του μέσα σε αυτό, λίγα χρόνια αργότερα. Ο Γιώργος Σαχίνης υπογράφει λοιπόν τη σκηνοθεσία μιας παράστασης που συνδυάζει τις τέχνες του θεάτρου, της μουσικής, των εικαστικών, αλλά και της μεταφυσικής. «Το μαγικό με τον Βιζυηνό είναι ότι ενώ τα κείμενά του μοιάζουν να είναι αυτοβιογραφικά, ποτέ δεν ξέρεις… Είχε το ταλέντο να φτιάχνει ένα υπέροχο σύμπαν, αφήνοντας τον παθιασμένο αναγνώστη του να αναρωτιέται τι απ΄ όλα αυτά ήταν αλήθεια και τι ψέμα» σημειώνει ο σκηνοθέτης. Η προσθήκη του «Μid-» στον τίτλο του έργου υπονοεί το μεταβατικό στάδιο στο οποίο μονίμως βρισκόταν ο Βιζυηνός. Ηταν ένας αιώνιος ταξιδιώτης, ένας άπατρις. Βρισκόταν σε μια διαρκή διαδρομή από κάτι σε κάτι άλλο. Και κάπως έτσι πατρίδα του έγινε το ίδιο το ταξίδι. Ο ίδιος δεν τόλμησε να δημοσιεύσει το συγκεκριμένο έργο. Εν αγνοία του, όσο βρισκόταν έγκλειστος στο ψυχιατρείο, δημοσιεύθηκε ατελώς, σε συνέχειες, στην εφημερίδα «Εστία». Αφιερωμένο στον Μοσκώβ-Σελήμ, έναν Τούρκο που ο Βιζυηνός συνάντησε και συμπάθησε κεραυνοβόλα στη ρημαγμένη από τους Τούρκους πατρίδα του, τη Βιζύη, και γραμμένο σε μια εποχή κατά την οποία η Ελλάδα πάσχιζε να επαναπροσδιορίσει την ταυτότητά της, ήταν φυσικό να μην αποτελεί το δημοφιλέστερο θέμα λογοτεχνικού έργου. Και κάπως έτσι, ο Βιζυηνός περιθωριοποιήθηκε από τις κλίκες και τα σαλόνια της εποχής του για να δικαιωθεί- ω! τι πρωτότυπο- μετά θάνατον.

«Πρόκειται για το πιο ακραία αυτοβιογραφικό έργο του Βιζυηνού. Και όσο πιο κοντά στην αλήθεια βρίσκεται κάτι τόσο πιο πολύ διστάζεις να το βγάλεις στην επιφάνεια» τονίζει ο σκηνοθέτης. Σκάνδαλο μεγάλο και τρανό για εκείνη την εποχή και εκείνη την Ελλάδα να βγει ένας Ελληνας και να πει ότι νιώθει φίλος και ίσως εραστής με έναν Τούρκο. Οι «Οχι παίζουμε» δείχνουν λοιπόν να έχουν πάρει πολύ στα σοβαρά την αποκατάσταση του alter ego του Βιζυηνού. Οπως είναι (μετα)φυσικό, κάθε ανεξήγητος ήχος κατά τη διάρκεια των εντατικών προβών παραπέμπει τους συντελεστές στο ανήσυχο πνεύμα του συγγραφέα-ταξιδιώτη, που ίσως επέστρεψε στον γνώριμο χώρο του Ωδείου όχι πια ως καθηγητής δραματολογίας αλλά ως δεύτερος σκηνοθέτης. Οσο για τον… επίσημο, τι θα ρωτούσε άραγε τον Βιζυηνό αν είχε την ευκαιρία; «Θα τον ρωτούσα αν αυτά που έζησε, τα έγραψε πρώτα και μετά τα βίωσε. Είχε αυτή τη δύναμη, να σχηματίζει πρώτα τη ζωή του σαν σενάριο και μετά να τη ζει όπως ακριβώς την είχε γράψει. Αυτό είναι κατάρα και ευλογία. Γιατί ξέρεις πάντα πώς τελειώνει κάτι. Και κάπως έτσι έζησε. Για να πιστοποιήσει τα γραφόμενά του».

Πρεμιέρα στις 15/4.Ωδείο Αθηνών,Ρηγίλλης και Βασ.Γεωργίου Β΄ 17-19,τηλ.κρατήσεων: 6947 247 218.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
  • Κινήσεις κρυφές Είναι πλέον αποφασισμένος να σταματήσει να... κρύβει τα πούρα του μέσα στα ροζ ρόλεϊ της Τίτι Βανίλι. ΣΙΒΥΛΛΑ |
Helios Kiosk