γνώμη

Η δύναμη των προσδοκιών

Η διεθνής οικονομική κρίση ήλθε ως αποτέλεσμα της υποεκτίμησης των πιστωτικών κινδύνων και της υπερτίμησης των αξιών. Στην παρούσα συγκυρία, έπειτα από πολλούς μήνες αποκάλυψης της «φούσκας» του υπερδανεισμού και της επικράτησης κλίματος γενικευμένης απαξίωσης, φθάσαμε στο άλλο άκρο, της υπερτίμησης των πιστωτικών κινδύνων και της απόλυτης υποεκτίμησης των αξιών. Εξαιτίας αυτής ακριβώς της διπλής αρνητικής σχέσης οι μεν τράπεζες αντιμετώπιζαν με πρωτοφανή δυσπιστία ακόμη και τις υγιέστερες των επιχειρήσεων, οι δε επενδυτές απείχαν των αγορών, αναγνωρίζοντας κινδύνους και εκεί όπου δεν υπήρχαν.

Η διεθνής οικονομική κρίση ήλθε ως αποτέλεσμα της υποεκτίμησης των πιστωτικών κινδύνων και της υπερτίμησης των αξιών.

Στην παρούσα συγκυρία, έπειτα από πολλούς μήνες αποκάλυψης της «φούσκας» του υπερδανεισμού και της επικράτησης κλίματος γενικευμένης απαξίωσης, φθάσαμε στο άλλο άκρο, της υπερτίμησης των πιστωτικών κινδύνων και της απόλυτης υποεκτίμησης των αξιών. Εξαιτίας αυτής ακριβώς της διπλής αρνητικής σχέσης οι μεν τράπεζες αντιμετώπιζαν με πρωτοφανή δυσπιστία ακόμη και τις υγιέστερες των επιχειρήσεων, οι δε επενδυτές απείχαν των αγορών, αναγνωρίζοντας κινδύνους και εκεί όπου δεν υπήρχαν.

Πολλοί αναλυτές και παρατηρητές των αγορών επεσήμαιναν τις προηγούμενες ημέρες ότι αυτή η διπλή αρνητική σχέση της υπερτίμησης των πιστωτικών κινδύνων και της υποεκτίμησης των αξιών θα διαμορφώσει μεσοπρόθεσμα και τις συνθήκες αναγέννησης των προσδοκιών.

Χθες ήρκεσε ένα εσωτερικό σημείωμα του διευθύνοντος συμβούλου της Citigroup, με αναφορές στην οργανική κερδοφορία του αμερικανικού τραπεζικού κολοσσού τους δύο πρώτους μήνες του 2009, για να αναγεννήσει τις προσδοκίες και να πυροδοτήσει αγορές μετοχών παντού στον κόσμο.

Oυδείς μπορεί να προβλέψει αν το χθεσινό άλμα των αγορών θα έχει διάρκεια. Ούτε να προεξοφλήσει ότι αποτελεί την αρχή του τέλους της κρίσης. Καταδεικνύει όμως το χθεσινό άλμα διαθέσεις, δυνατότητες και, κυρίως, επιθυμίες. Το διεθνές οικονομικό σύστημα είναι αλήθεια ότι υπέστη κλονισμό μέγα όλους τους προηγούμενους μήνες, αλλά χωρίς αμφιβολία διατήρησε ενεργές πολλές από τις δυνάμεις του και ιδιαίτερα το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Και επιπλέον δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε τη δύναμη των προσδοκιών. Στα μεταπολεμικά χρόνια οι προηγμένες κοινωνίες έπειτα από κάθε περίοδο κρίσης, αναταραχής και αμφισβήτησης κατακτούσαν ολοένα υψηλότερα πεδία προόδου και ευημερίας. Ηταν και παραμένει τόσο ισχυρή η ανάμνηση των καλών ημερών ώστε τελικώς επικρατεί και είναι αυτή που ορίζει τα επερχόμενα. Το αυτό, κατά τα φαινόμενα, θα συμβεί και με την παρούσα κρίση.

Tο ερώτημα που τίθεται στην πολιτική ηγεσία του τόπου είναι πώς σε τέτοιες περιόδους κρίσης μπορεί να κινηθεί πέραν των ενστίκτων και να οργανώσει, διά των παρεμβάσεών της, τη μετάβαση στην επόμενη φάση της ανάκαμψης με τους καλύτερους δυνατούς όρους. Και σε αυτό το πεδίο δυστυχώς η ελληνική πολιτική δεν έχει να επιδείξει πολλά πράγματα. Συνήθως άγεται και φέρεται άλλοτε από τα κύματα της κάμψης και άλλοτε από εκείνα της ανάκαμψης, χωρίς πρόνοιες και βεβαιότητες.

akarakousis@dolnet.gr

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
  • Κινήσεις κρυφές Είναι πλέον αποφασισμένος να σταματήσει να... κρύβει τα πούρα του μέσα στα ροζ ρόλεϊ της Τίτι Βανίλι. ΣΙΒΥΛΛΑ |
Helios Kiosk