Η παγκόσμια οικονομική κρίση

ΚΑΤΑ ΚΑΙΡΟΥΣ στην ιστορία της ανθρωπότητας συμβαίνουν γεγονότα σεισμικής σημασίας, όπου μια ορθοδοξία ανατρέπεται και μια άλλη παίρνει τη θέση της. Σήμερα το εύρος της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης απαιτεί την επαναξιολόγηση της οικονομικής πολιτικής και φιλοσοφίας που μας έφεραν στο σημείο αυτό. Ο Τζορτζ Σόρος είπε ότι «το διακριτικό γνώρισμα της τρέχουσας οικονομικής κρίσης είναι ότι δεν προκλήθηκε από κάποιον εξωτερικό κλυδωνισμό… Η κρίση παράχθηκε από το ίδιο το σύστημα».

ΚΑΤΑ ΚΑΙΡΟΥΣ στην ιστορία της ανθρωπότητας συμβαίνουν γεγονότα σεισμικής σημασίας, όπου μια ορθοδοξία ανατρέπεται και μια άλλη παίρνει τη θέση της. Σήμερα το εύρος της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης απαιτεί την επαναξιολόγηση της οικονομικής πολιτικής και φιλοσοφίας που μας έφεραν στο σημείο αυτό.

Ο Τζορτζ Σόρος είπε ότι «το διακριτικό γνώρισμα της τρέχουσας οικονομικής κρίσης είναι ότι δεν προκλήθηκε από κάποιον εξωτερικό κλυδωνισμό… Η κρίση παράχθηκε από το ίδιο το σύστημα». Ο Σόρος έχει δίκιο. Η τρέχουσα κρίση είναι η αποκορύφωση της τριακονταετούς κυριαρχίας μιας οικονομικής πολιτικής η οποία βασίζεται στην ιδεολογία της ελεύθερης αγοράς, αποκαλούμενη και νεοφιλελευθερισμός, οικονομικός φιλελευθερισμός ή οικονομικός φονταμενταλισμός. Η βασική αρχή της ιδεολογίας αυτής είναι ότι η κυβερνητική δραστηριότητα πρέπει να περιοριστεί και εν τέλει να αντικατασταθεί από τις δυνάμεις της αγοράς. Το τελευταίο χρόνο είδαμε πώς οι ανεξέλεγκτες δυνάμεις της αγοράς έχουν οδηγήσει τον καπιταλισμό στο χείλος του γκρεμού. Αντί να διασπείρει τους κινδύνους ανά τον κόσμο, το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα τούς αύξησε.

Ακριβώς όπως εκλήθη ο Φράνκλιν Ρούζβελτ να ανοικοδομήσει τον αμερικανικό καπιταλισμό μετά το Κραχ του 1929 και οι αμερικανοί Δημοκράτες, επηρεασμένοι έντονα από τον Τζον Μέιναρντ Κέινς, εκλήθησαν να ανοικοδομήσουν την μεταπολεμική εγχώρια ζήτηση, να εκπονήσουν το Σχέδιο Μάρσαλ για την ανοικοδόμηση της Ευρώπης και να θέσουν σε εφαρμογή τη συμφωνία «Μπρέτον Γουντς» η οποία καθόρισε το πλαίσιο του διεθνούς οικονομικού συστήματος, έτσι καλείται μια νέα γενιά να αναλογιστεί και να ανοικοδομήσει τα εθνικά και διεθνή οικονομικά συστήματα.

Αν έγκειται στις κεντρώες κυβερνήσεις να σώσουν τον καπιταλισμό, πρέπει να αντιμετωπίσουν τρεις προκλήσεις. Πρώτον, να χρησιμοποιήσουν το κράτος ως φορέα για την ανασυγκρότηση σωστά ρυθμιζόμενων αγορών και την ανοικοδόμηση της εγχώριας και παγκόσμιας ζήτησης. Με την κατάλυση του νεοφιλελευθερισμού, ο ρόλος του κράτους αναγνωρίστηκε μία ακόμη φορά ως θεμελιώδης.

Η δεύτερη πρόκληση για τους σοσιαλδημοκράτες είναι «να μην κάψουν τα χλωρά μαζί με τα ξερά φύλλα». Καθώς η παγκόσμια οικονομική κρίση ξεδιπλώνεται και ο σκληρός αντίκτυπος στην απασχόληση γίνεται αισθητός από τις οικογένειες σε όλον τον κόσμο, η πίεση θα είναι μεγάλη για την οπισθοδρόμηση σε κάποιο μοντέλο όπου το κράτος παρέχει τα πάντα και η αρχή των ανοικτών, ανταγωνιστικών αγορών εγκαταλείπεται. Ο προστατευτισμός είναι ένας σίγουρος τρόπος για να μετατραπεί η ύφεση σε οικονομική κρίση, καθώς επιδεινώνει την πτώση της παγκόσμιας ζήτησης.

Μια άλλη πρόκληση για τις κυβερνήσεις στην αντιμετώπιση της τρέχουσας κρίσης είναι οι σχεδόν πρωτοφανείς παγκόσμιες διαστάσεις της. Οι κυβερνήσεις πρέπει να σοφιστούν συνεκτικούς παγκόσμιους οικονομικούς κανονισμούς για να αποτρέψουν μια κούρσα στον πάτο, όπου το κεφάλαιο θα διαρρέει στις περιοχές της παγκόσμιας οικονομίας με τους λιγότερους κανονισμούς. Πρέπει να εγκαθιδρύσουμε ισχυρότερα παγκόσμια πρότυπα δημοσιοποίησης για τους συστημικώς σημαντικούς οικονομικούς θεσμούς. Πρέπει επίσης να αναπτύξουμε ένα ισχυρότερο εποπτικό πλαίσιο που να παρέχει κίνητρα για μια πιο υπεύθυνη εταιρική συμπεριφορά, συμπεριλαμβανομένης της αμοιβής των στελεχών.

Ο κόσμος έχει στραφεί προς μια συντονισμένη κυ βερνητική δράση μέσω του G20 που θα συνδράμει στην παροχή άμεσης ρευστότητας στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα, θα συντονίσει την παροχή επαρκών δημοσιονομικών κίνητρων για την αντιμετώπιση του αναπτυξιακού χάσματος που προκύπτει από την παγκόσμια ύφεση, θα επανασχεδιάσει τους παγκόσμιους ρυθμιστικούς κανόνες για το μέλλον, θα ανασυγκροτήσει τους υφιστάμενους παγκόσμιους οργανισμούς- ειδικότερα το Παγκόσμιο Νομισματικό Ταμείο (ΠΝΤ)- έτσι ώστε να παράσχουν αρμοδιότητες και πόρους αναγκαίους στην αντιμετώπιση των απαιτήσεων του 21ου αιώνα.

Η μακροπρόθεσμη πρόκληση των κυβερνήσεων είναι να αντιμετωπίσουν τις ανισορροπίες οι οποίες συνετέλεσαν στην αποσταθεροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας την περασμένη δεκαετία: ειδικότερα τις ανισορροπίες μεταξύ των μεγάλων πλεονασματικών οικονομιών όπως της Κίνας, της Ιαπωνίας και των εξαγωγικών πετρελαιοπαραγωγών χωρών και των μεγάλων χρεωστριών χωρών όπως της Αμερικής.

Για τις κυβερνήσεις είναι πολύ σημαντικό να πετύχουμε- όχι μόνο για να σώσουμε το σύστημα των ανοικτών αγορών από την αυτοκαταστροφή, αλλά επίσης για να επανακτήσουμε την εμπιστοσύνη σε σωστά ρυθμιζόμενες αγορές, έτσι ώστε να αποτρέψουμε την εδραίωση ακραίων ακροαριστερών ή ακροδεξιών αντιδράσεων.

Οι κυβερνήσεις πρέπει να πετύχουν διότι το τίμημα είναι μεγάλο: το οικονομικό και κοινωνικό κόστος από τη μακροχρόνια ανεργία, η φτώχεια που ακόμη μία φορά εξαπλώνεται στον αναπτυσσόμενο κόσμο και η επίπτωση στις μακροχρόνιες δομές εξουσίας εντός της υφιστάμενης διεθνούς πολιτικής και στρατηγικής τάξης. Η επιτυχία αποτελεί τη μόνη επιλογή. Πάρα πολλά τώρα βασίζονται στην ικανότητά μας να επικρατήσουμε.

Ο κ. Κevin Rudd είναι πρωθυπουργός της Αυστραλίας.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk