ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Ενα ρομάντζο στη Βομβάη

Ποιος είναι ο 47χρονος Βίκας Σουάραπ που περιλήφθηκε ξαφνικά στο πάνθεον των διάσημων εκατομμυριούχων συγγραφέων της εποχής μας; Ινδός διπλωμάτης στο υπουργείο Εξωτερικών της χώρας του, σύμβουλος της Υπάτης Αρμοστίας της Ινδίας στο Λονδίνο πριν από πέντε χρόνια, αναπληρωτής ύπατος αρμοστής της Ινδίας στη Νότια Αφρική το τελευταίο διάστημα έκανε την «έκπληξη της χρονιάς» για το 2009 με το πρώτο του μυθιστόρημα «Σλάμντονγκ μίλιονερ», μια γλυκόξινη κωμωδία με πολλή δράση και αίμα, το οποίο είχε κυκλοφορήσει το 2005 και πρόσφατα γυρίστηκε σε ταινία.

Ποιος είναι ο 47χρονος Βίκας Σουάραπ που περιλήφθηκε ξαφνικά στο πάνθεον των διάσημων εκατομμυριούχων συγγραφέων της εποχής μας; Ινδός διπλωμάτης στο υπουργείο Εξωτερικών της χώρας του, σύμβουλος της Υπάτης Αρμοστίας της Ινδίας στο Λονδίνο πριν από πέντε χρόνια, αναπληρωτής ύπατος αρμοστής της Ινδίας στη Νότια Αφρική το τελευταίο διάστημα έκανε την «έκπληξη της χρονιάς» για το 2009 με το πρώτο του μυθιστόρημα «Σλάμντονγκ μίλιονερ», μια γλυκόξινη κωμωδία με πολλή δράση και αίμα, το οποίο είχε κυκλοφορήσει το 2005 και πρόσφατα γυρίστηκε σε ταινία. Αρχικά ο τίτλος του ήταν Q & Α. και, παρ΄ ότι δεν του αναγνωρίστηκε κάποια ιδιαίτερη λογοτεχνική αξία, θεωρήθηκε αξιοθαύμαστο. Μεταφράστηκε σε πάνω από 30 γλώσσες, έλαβε διακρίσεις σε ευρύ φάσμα της υφηλίου, ανάμεσά τους το South Αfrican Βoeke Ρrize 2006, το Βραβείο Κοινού στο Salon du Livre 2007 και το Βenjamin Franklin Αward for Εxcellence 2006. «Ο,τι χάνει σε εμβάθυνση, το κερδίζει σε ποικιλομορφία και σε μελόδραμα» είχε γράψει για το μυθιστόρημα ο Ρον Τσαρλς στην «Washington Ρost» το 2005. «Η πρόζα του Σουάραπ είναι πεζή. Οταν γίνει η ταινία που θέλει να είναι, θα είναι σκέτη απόλαυση» είχε προφητεύσει η Ελσα Ντίξλερ στους «Νew Υork Τimes» την ίδια χρονιά. Και πράγματι το 2008 το βιβλίο μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη από τον βρετανό σκηνοθέτη Ντάνι Μπόιλ («Τrainspotting») και απέκτησε τον νέο τίτλο που σε λίγο θα ξέρουμε όλοι. Η ταινία γνωρίζει μεγάλη επιτυχία στο κοινό αλλά και αναγνώριση από τους κριτικούς, έχοντας κερδίσει ως τώρα μεταξύ άλλων τέσσερις (4) Χρυσές Σφαίρες, και το Βραβείο του Κοινού στο Φεστιβάλ του Τορόντο 2008, ενώ είναι υποψήφια για 10 Βραβεία Οσκαρ. Το δε βιβλίο διαγράφει νέα τροχιά δόξας. Στην Ελλάδα θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Μίνωας στις αρχές Μαρτίου, την ίδια περίοδο δηλαδή που θα κάνει πρεμιέρα και η ομότιτλη ταινία στους κινηματογράφους.

Αγάπη και ενηλικίωση
Ο τίτλος, ο οποίος θα παραμείνει αμετάφραστος, μοιάζει να σημαίνει «Ενας εκατομμυριούχος από την παραγκούπολη».

Είναι ουσιαστικά μια ιστορία αγάπης και ενηλικίωσης, ένα ρομάντζο που χτίστηκε πάνω στις φτωχογειτονιές της Βομβάης όπου μεγάλωσε ο έφηβος ήρωας αλλά και στα λαμπερά περίχωρα της έπαυλης του πρέσβη όπου έκανε θελήματα. Η δράση είναι ασταμάτητη. Ούτε στα μυθιστορήματα του Τσαρλς Ντίκενς δεν βρίσκουμε τόσες προσωπικές καταστροφές και διαδοχικές ανατροπές μαζεμένες, σχολιάστηκε στην ηλεκτρονική εφημερίδα «Complete Reviews». Γινόμαστε αυτόπτες μάρτυρες εγκλημάτων και βιαιοπραγιών σε μια πόλη όπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν στοιβαχθεί σε ένα τρίγωνο βαλτώδους ακαλλιέργητης έκτασης, οι δρόμοι πνίγονται στα βοθρολύματα και στις ακαθαρσίες, τα χαμόσπιτα κατακλύζονται από μαμούνια, οι ορδές των εξαθλιωμένων ζητιάνων ταλανίζονται από τη λύσσα, και το χειρότερο από όλα είναι ότι ο ήρωας του έργου βρίσκεται ήδη κλεισμένος σε ένα κελί της φυλακής. Το λάθος του είναι ότι συμμετέσχε στο γνωστό τηλεπαιχνίδι «Ποιος θέλει να γίνει εκατομμυριούχος;», απάντησε σωστά σε όλες τις ερωτήσεις και έφτασε στην τελευταία που θα του χάριζε 20 εκατ. ρουπίες (κάπου 23 εκατομμύρια δολάρια), οπότε η εκπομπή τελείωσε, για να συνεχιστεί την επομένη. Μετά το τέλος της όμως ο Τζαμάλ συνελήφθη με την υποψία της απάτης: πώς μπορεί ένα αμόρφωτο φτωχόπαιδο να γνωρίζει τόσα; Ο παρουσιαστής του προγράμματος αποκαλύπτει στο σημείο αυτό ότι οι παραγωγοί δεν διέθεταν στην πραγματικότητα 1 δισ. ρουπίες. Η εκπομπή ήταν κανονισμένη με νικητές και ηττημένους προσεκτικά προετοιμασμένους ώστε να αυξηθούν η τηλεθέαση και τα έσοδα από τις διαφημίσεις σε 35 χώρες. Η απρόβλεπτη επίδοση του Τζαμάλ απειλεί να τους οδηγήσει στη χρεοκοπία, εκτός αν αποδείξουν ότι τους εξαπάτησε. Ολονύκτια συζήτηση
Καθώς ο ανακριτής του Τζαμάλ τον βασανίζει αλύπητα για να ομολογήσει, μια μυστηριώδης νεαρή συνήγορος υπεράσπισης εμφανίζεται στο κελί και ζητεί ιδιαίτερη συνάντηση με τον πελάτη της. Η ολονύκτια συζήτησή τους αποτελεί τον καμβά του μυθιστορήματος, αφού ο Ραμ και η δικηγόρος του μελετούν σε βίντεο το τηλεπαιχνίδι και συγχρόνως εκείνος περιγράφει τις εμπειρίες ζωής που τον οδήγησαν να ξέρει κάθε φορά τη σωστή απάντηση. Από έναν μεθύστακα αστρονόμο που έδερνε την αγαπημένη του είχε μάθει ποιος είναι ο μικρότερος πλανήτης του ηλιακού συστήματος: ο Πλούτωνας. Από κάποιον που είχε παντρευτεί μια ιέρεια Βουντού είχε μάθει ποια είναι η πρωτεύουσα της Παπούας Νέας Γουινέας. Από κάποιον βετεράνο πολέμου που συνάντησε σε ένα αντι-καταδρομικό καταφύγιο έμαθε ποια είναι η ανώτατη διάκριση ανδρείας στις ινδικές ένοπλες δυνάμεις. Από διάσημο αστέρα του Μπόλιγουντ που συνάντησε μια φορά σε τοπικό κινηματογράφο ήξερε να απαντήσει στην ερώτηση για το ινδικό σινεμά. Το αποτέλεσμα αυτής της διερεύνησης των γνώσεών του είναι ένα καταιγιστικό μυθιστόρημα δράσης, με δολοφονίες, ληστείες, βιασμούς και άγριους καβγάδες, μέσα από το στόμα ενός φτωχόπαιδου που θέλει απλώς να κερδίσει τη ζωή του. Ωστόσο μια ερώτηση παραμένει αναπάντητη: Τι δουλειά έχει στο τηλεπαιχνίδι ένας νέος που δεν φαίνεται να τον ενδιαφέρουν τα πλούτη; Αυτό είναι κάτι που θα μάθουν τόσο ο επιθεωρητής όσο και τα 60 εκατ. θεατών την επόμενη ημέρα, οπότε ο Τζαμάλ επιστρέφει στο παιχνίδι για να απαντήσει στην τελευταία ερώτηση…

Πέρα από τα στερεότυπα
Πώς προέκυψε στον Σουάραπ η ιδέα να γράψει ένα μελόδραμα βασισμένο σε παιχνίδι γνώσεων; «Ολα ξεκίνησαν από ένα ρεπορτάζ σε εφημερίδα όπου διάβασα για παιδιά που ζούσαν στους μαχαλάδες και χρησιμοποιούσαν κινητά τηλέφωνα και Ιnternet. Αυτό ήταν σημαντική αποκάλυψη για μένα. Εδειξε ότι οι φραγμοί της παλιάς ταξικής κοινωνίας διαλύονταν και ο καθένας μπορεί να επιτύχει οτιδήποτε». Πράγματι το «Σλάμντογκ Μίλιονερ» κατάφερε να καταρρίψει στερεότυπα γύρω από τη γενιά, τη φήμη, τις επιχειρήσεις. Είναι το καινούργιο παραμύθι του «αουτσάιντερ που κατέρριψε τα προγνωστικά και κέρδισε την κούρσα», αλλά και συστατικό μιας καινούργιας διεθνούς περιέργειας για την Ινδία. «Ο Σουάραπ είναι αγαπητός στο υπουργείο. Υπάρχει μια αίσθηση υπερηφάνειας για το κατόρθωμά του» δήλωσε στον ηλεκτρονικό Τύπο της Νότιας Ασίας συνάδελφός του διπλωμάτης ο οποίος θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του. Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας Λαλίτ Μανσίνγκ είδε την επιτυχία του Σουάραπ ως αναπόσπαστο κομμάτι στην ιστορία ανόδου που διαγράφει η Ινδία. «Αν το είχε γράψει πριν από 15 χρόνια, λίγοι θα έδιναν σημασία. Αλλά αποτελεί ένα κομμάτι της ιστορίας ανόδου που διαγράφει η Ινδία και δείχνει την ολοένα διογκούμενη αναγνώριση των ποικίλων δυνάμεων της χώρας σε διαφορετικά πεδία, και στη λογοτεχνία. Είναι μέρος της ήρεμης δύναμής μας» τόνισε. Ο ίδιος ο Σουάραπ έδωσε μια πιο ανθρωπιστική εξήγηση στο φαινόμενο: «Ο λόγος για την παγκόσμια αποδοχή του μυθιστορήματος είναι, υποθέτω, ότι παρ΄ ότι εκτυλίσσεται στην Ινδία πραγματεύεται θέματα όπως ο έρωτας, η απώλεια, η φιλία και η ανθρωπιά, που βρίσκουν ανταπόκριση σε κάθε πολιτισμό και κοινότητα». Προσφέρει το βιβλίο κάποια νέα πρόταση για αυτά τα θέματα; «Εμείς οι Ινδοί έχουμε την εξαίσια ικανότητα να βλέπουμε τον πόνο και τη δυστυχία γύρω μας και παρ΄ όλα αυτά να παραμένουμε απρόσβλητοι από αυτήν. Οπότε… κλείσε τα μάτια σου, κλείσε τα αφτιά σου, κλείσε το στόμα σου, και θα είσαι ευτυχισμένος σαν εμένα» ακούμε να λέει κάποια στιγμή στον Τζαμάλ ο σπιτονοικοκύρης του. «Με έναν ειρωνικό τρόπο το μυθιστόρημα αποπνέει έναν συντηρητισμό» σχολίασε ο Ρον Τσαρλς στην «Washington Ρost». «Ο ήρωάς του δεν υπαινίσσεται καθόλου ότι η λύση θα έρθει από μια διαφορετική πολιτική διευθέτηση, ή την πιο δίκαιη κατανομή του πλούτου ή την κοινωνική επανάσταση. Το πρωταρχικό ερώτημα που τίθεται είναι αν οι άνθρωποι μπορούν να επιλέξουν να φέρονται μεταξύ τους με περισσότερη ανθρωπιά και λιγότερο εγωισμό. Ας επιλέξει ο καθένας την απάντηση».

Η ταινία του Ντάνι Μπόιλ «Slumdog Μillionaire» θα προβάλλεται στις αίθουσες από την Πέμπτη 5 Μαρτίου

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Βιβλία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk