ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Γέμισε ο τόπος φίδια…

Ερπουν ανάμεσα σε θημωνιές, βράχια και θάμνους. Οταν βρεθούν μπροστά στα μάτια ανθρώπων η κραυγή είναι συνήθης και συνοδεύεται από ανάλογες χειρονομίες αποστροφής. «Φίδι! Φίδι!». Ο «γενναίος» της παρέας θα αναλάβει να το φονεύσει είτε με ένα αιχμηρό εργαλείο είτε με ένα καλάμι, όπως συστήνουν οι γηραιότεροι, «κατευθείαν στο κεφάλι». Αν το φίδι έχει την… ατυχία να περνάει το οδόστρωμα, το πιθανότερο είναι οι διερχόμενοι οδηγοί να κάνουν τον πλέον κατάλληλο ελιγμό για να το λιώσουν κάτω από τις ρόδες τους.

Ερπουν ανάμεσα σε θημωνιές, βράχια και θάμνους. Οταν βρεθούν μπροστά στα μάτια ανθρώπων η κραυγή είναι συνήθης και συνοδεύεται από ανάλογες χειρονομίες αποστροφής. «Φίδι! Φίδι!». Ο «γενναίος» της παρέας θα αναλάβει να το φονεύσει είτε με ένα αιχμηρό εργαλείο είτε με ένα καλάμι, όπως συστήνουν οι γηραιότεροι, «κατευθείαν στο κεφάλι». Αν το φίδι έχει την… ατυχία να περνάει το οδόστρωμα, το πιθανότερο είναι οι διερχόμενοι οδηγοί να κάνουν τον πλέον κατάλληλο ελιγμό για να το λιώσουν κάτω από τις ρόδες τους. Τελευταία, μάλιστα, ο «μύθος», ιδιαίτερα διαδεδομένος και πολυπρισματικός, κυρίως στην επαρχία, θέλει τα φίδια και γενικώς τα διάφορα είδη ερπετών να έχουν αυξηθεί αφύσικα πολύ, απειλώντας όσους διαβιούν στην ύπαιθρο χώρα. Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Τα ερπετά στην Ελλάδα, και ιδίως τα διάφορα είδη φιδιών, απειλούνται από τον άνθρωπο, την καταστροφή του φυσικού τους περιβάλλοντος και τις διαταραχές που επιφυλάσσονται ακόμη και σε προστατευόμενες περιοχές, καταστάσεις που αλλοιώνουν τη φυσιογνωμία των οικοσυστημάτων και διαταράσσουν την ισορροπία στην πανίδα. Και ακριβώς επειδή χάνουν τους βιοτόπους τους, όλο και πιο συχνά αναζητώντας νερό και τροφή εμφανίζονται στα πόδια των ανθρώπων, δημιουργώντας σε όσους ασυνήθιστους βγαίνουν στην ύπαιθρο από τα αστικά κέντρα ότι εσχάτως έχουν πολλαπλασιαστεί.

Πρώτο πρίσμα του κυρίαρχου αρνητικού «μύθου» είναι η υψηλή επικινδυνότητα των φιδιών λόγω του δηλητηρίου. Στην πραγματικότητα τα μόνα επικίνδυνα ερπετά για τον άνθρωπο, στην Ελλάδα, είναι τα διάφορα είδη οχιάς (οθωμανική, Μήλου, κοινή, αστρίτης), το αγιόφιδο και ο σαπίτης. Τα δύο τελευταία, μάλιστα, μάλλον από σύμπτωση μπορούν να προκαλέσουν πρόβλημα, καθώς το δηλητήριό τους είναι πολύ ασθενές, ενώ βρίσκεται στα πίσω δόντια τα οποία δύσκολα αγγίζουν τη λεία του φιδιού στο πρώτο δάγκωμα. Στη βάση αυτή διατίθενται πλήθος τοξικών ουσιών για την καταπολέμησή τους, οι οποίες «εγκυμονούν περισσότερους κινδύνους» όπως τονίζει η κυρία Παναγιώτα Μαραγκού, μέλος της WWF Ελλάδος και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ερπετολογικής Εταιρείας «για άλλες μικρές μορφές ζωής ή τα μικρά παιδιά που παίζουν στο ύπαιθρο». Οι διάφορες «εκστρατείες» θανάτωσης φιδιών, μάλιστα, συνήθως έχουν αρνητικά αποτελέσματα για τις καλλιέργειες και τα τοπικά οικοσυστήματα και βιοτόπους. « Η εξόντωση ή η σταδιακή εξαφάνιση φιδιών από περιοχές που παλαιότερα ήταν αγροτικές ή περιαστικές και τώρα διαμορφώνονται σε μικρά αστικά κέντρα οδηγούν στην εκτίναξη των πληθυσμών ειδών όπως οι ποντικοί και οι αρουραίοι,γεγονός διόλου ευχάριστο για τους κατοίκους που πλειοδοτούσαν στον αφανισμό των φιδιών » σημειώνει η κυρία Μαραγκού.

Την ίδια στιγμή αγρότες, εποχούμενοι στο ύπαιθρο και εκδρομείς στις παραλίες, ειδικά τους πρώτους θερινούς μήνες, επιμένουν ότι «τα φίδια είναι παντού». Τα επιστημονικά τεκμήρια δεν συνηγορούν σε ένα τέτοιο συμπέρασμα. «Το ζήτημα σε μια περιοχή να υπάρχουν περισσότερα ερπετά εφέτος απ΄ ό,τι πέρυσιείναι δύσκολο να εξαχθεί από μια απλή παρατήρηση» σημειώνει η βιολόγος στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή και πρόεδρος της Ερπετολογικής Εταιρείας κυρία Μαρία Δημάκη. Υπάρχουν, όμως, εξηγήσεις για τη σποραδική παρουσία περισσότερων ερπετών σε έναν βιότοπο, η οποία οφείλεται συνήθως σε πολλούς παράγοντες ταυτόχρονα, όπως η αύξηση των θηραμάτων (μικρών ζώων, ποντικών), η περίοδος του ζευγαρώματος των ερπετών, στο τέλος της άνοιξης και η ύπαρξη πηγών νερού όπου τα ερπετά καταφεύγουν για να ξεδιψάσουν. Ειδικά στις γεωγραφικές περιοχές που επλήγησαν από τις περυσινές καταστρεπτικές πυρκαϊές (Πελοπόννησο, Γράμμο, Πήλιο, Πάρνηθα) η κυρία Δημάκη θεωρεί «απολύτως λογικό και πολύ πιθανό» να έχουν μετακινηθεί οι πληθυσμοί όσων ερπετών γλίτωσαν «στα οικοσυστήματα που δεν έφθασαν οι φλόγεςκαι έτσι να υφίστανται πλέον πιο συμπαγείς πληθυσμιακές ομάδες ερπετών σε αυτές τις περιοχές».

Υπάρχει και η άλλη όψη. Ποιος έχει σκεφτεί ότι τα φίδια που μας… κατακλύζουν ή και άλλα ερπετά μπορούν να αποτελέσουν πόλο έλξης για φυσιοδίφες και περιηγητές και μοχλό τουριστικής προβολής μιας περιοχής; Μάλλον δύσκολα συζητεί κανείς στην Ελλάδα αυτό το ενδεχόμενο. Στο εξωτερικό έχουν διαφορετική άποψη. Στην Ισπανία και συγκεκριμένα στις Βαλεαρίδες Νήσους ένα ενδημικό είδος σαύρας, το podarcis lilfordi ή sargantana, στην τοπική διάλεκτο, εμφανίζεται συνεχώς στα κεραμικά, στα μπλουζάκια και στις εσπαντρίγες που κατασκευάζονται στα νησιά αυτά και γενικά ως μοτίβο σε πολλά τουριστικά είδη. Η τοπική κυβέρνηση, μάλιστα, χρηματοδοτεί προγράμματα διαχείρισης και προστασίας του είδους.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κοινωνία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk