O πως φαίνεται, το παιχνίδι το οποίο προέκυψε μετά την κατάρρευση του περίφημου «αντιπάλου δέους» άρχισε να χάνεται πολύ νωρίς. Η εποχή της παγκοσμιοποίησης, την οποία εισήγαγαν οι ΗΠΑ μετά την κατάρρευση της πρώην ΕΣΣΔ, απελευθέρωσε δυνάμεις οικονομικές και γεωπολιτικές τις οποίες δεν μπόρεσε να προβλέψει η «Νέα Ρώμη». Ενέταξε στην παγκόσμια παραγωγική διαδικασία τον μισό πληθυσμό του πλανήτη. Το βιοτικό επίπεδο των δισεκατομμυρίων Ασιατών, και δη των Κινέζων και των Ινδών, βελτιώθηκε θεαματικά. Αυτή είναι μια θετική και σε κάθε περίπτωση «δίκαιη» επίπτωση της παγκοσμιοποίησης. Η διαδικασία όμως αυτή οδηγεί σε μια υποβάθμιση της ζωής των χαμηλότερων εισοδηματικών στρωμάτων στη Δύση. Διευρύνει τις κοινωνικές και εισοδηματικές ανισότητες. Τη διαδικασία την εξηγεί προσφυώς ο αναλυτής των «Financial Τimes» Κρις Τζάιλς: «Φανταστείτε τη λειτουργία των ταξί λίγο μετά από τα ιστορικά γεγονότα της 9ης Νοεμβρίου 1989 και την ενοποίηση της πόλης. Οι ταξιτζήδες του ανατολικού τμήματος μπορούσαν πλέον να εργάζονται στο δυτικό και οι ταξιτζήδες του δυτικού τμήματος στο ανατολικό. Τα κόμιστρα άρχισαν να εξισώνονται.Οι δυτικοβερολινέζοι καταναλωτές επωφελήθηκαν, αλλά οι ανατολικοβερολινέζοι βγήκαν χαμένοι. Οι εισοδηματικές ανισότητες στο ενοποιημένο Βερολίνο αμβλύνθηκαν.Αλλά για τους δυτικοβερολινέζους ταξιτζήδες οξύνθηκαν»!

Η παγκοσμιοποίηση καταλύει τους εμπορικούς και οικονομικούς φραγμούς προς όφελος των ανειδίκευτων εργαζομένων της Ανατολής αλλά εις βάρος των ανειδίκευτων ή τέλος πάντων των χαμηλής εκπαίδευσης εργαζομένων στη Δύση. Το κεφαλαιώδες ζήτημα της εκπαίδευσης δεν έχει αντιμετωπιστεί επαρκώς στη Δύση. Και η διασφάλιση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών αποτελεί τη μεγάλη πρόκληση των κυβερνήσεων στις δυτικές, οικονομικά ανεπτυγμένες, χώρες. Το παραδέχθηκε σε πρόσφατη έκθεσή του- επίσης καθυστερημένα…- και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η λύση ασφαλώς δεν είναι να… «φύγουν οι ξένοι». Ο αμερικανός καθηγητής του Πανεπιστημίου του Πρίνσετον Πολ Κρούγκμαν τόνισε πρόσφατα ότι το πρόβλημα δεν λύνεται αν επιστρέψουμε στον προστατευτισμό, αλλά «αν συνειδητοποιήσουν οι οπαδοί του ελευθέρου εμπορίου ότι οφείλουν να δώσουν καλύτερες απαντήσεις στις αγωνίες των απόκληρων της παγκοσμιοποίησης».

Πέρα από τις ανεξέλεγκτες κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης, υπάρχουν και οι γεωπολιτικές. Και αν η σημερινή νεοφιλελεύθερη ελίτ της Ουάσιγκτον «νομιμοποιείται», τρόπος ειπείν, να υποτιμά τις πρώτες- και κατά την οκταετία Κλίντον μάλλον υποτιμημένες ήταν…-, μοιάζει «τρελό» να μην έχει προβλέψει τις δεύτερες. Ας πάρουμε για παράδειγμα τις γεωπολιτικές επιπτώσεις από την κούρσα των τιμών του πετρελαίου. Ο τριπλασιασμός της τιμής του «μαύρου χρυσού» από το καλοκαίρι του 2003 και την αμερικανική κατοχή στο Ιράκ ανέδειξε ορισμένους εξόχως επικίνδυνους για τις ΗΠΑ «παίκτες» στην παγκόσμια πολιτική σκακιέρα: τη Ρωσία του απρόβλεπτου και κρυψίνους Βλαντίμιρ Πούτιν. Τη Βενεζουέλα του… φίλου του Κάστρο Ούγκο Τσάβες. Ακόμη και το «υποθάλπον την τρομοκρατία» Ιράν! Τόση φαντασία χρειαζόταν για να προβλέψουν μια παρόμοια εξέλιξη οι φωστήρες της Ουάσιγκτον για να θέσουν τέρμα στην κωμωδία του πετρελαίου;

Μοιάζει τρελό να φθάνουμε στον Ιανουάριο του 2007 για να κωδικοποιηθούν στο Νταβός οι τέσσερις παράμετροι οι οποίες επιφέρουν τις «αλλαγές στον συσχετισμό των δυνάμεων»: τις αναδυόμενες οικονομικές δυνάμεις (αναφέρθηκαν η Ασία, η Λατινική Αμερική και η Ρωσία), τους γεωπολιτικούς κινδύνους (αναφέρθηκε η Μέση Ανατολή, η πυρηνική ενέργεια και το πετρέλαιο), την τεχνολογία (αναφέρθηκε η ανατροπή των κλασικών κοινωνικών συσχετισμών) και το ευμετάβλητο επιχειρηματικό περιβάλλον (αναφέρθηκε ακόμη και η απειλή καταστροφής του πλανήτη). Ενα plan Β επειγόντως! Ενα plan Β για να μην τρελαθούμε εντελώς…