Η απόφαση για το ιστορικό Ορφανοτροφείο της Πριγκίπου ανοίγει τον δρόμο και για άλλες επιστροφές ελληνικών περιουσιών

Η Ευρώπη ομόφωνα υπέρ του Πατριαρχείου

Επειτα από δεκαετίες σιωπής και εγκατάλειψης, από τις ρωγμές του ιστορικού- σπάνιου και από αρχιτεκτονικής άποψης, καθώς πρόκειται για το μεγαλύτερο, τουλάχιστον στην Ευρώπη, ξύλινο κτίριο- Ορφανοτροφείου της Πριγκίπου ξαναβγαίνει μια αχτίδα φωτός. Στους διαδρόμους του μπορεί να μην ξανατρέξουν παιδιά, το ετοιμόρροπο κτίριο ίσως συνεχίσει να ακροβατεί για χρόνια μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, αλλά μια δικαστική απόφαση ανοίγει τον δρόμο για τη σωτηρία και τη διαφύλαξή του. Και, όπως φαίνεται, είναι μόνον η αρχή. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία πέτυχε την καταδίκη της Τουρκίας για την καταπάτηση της ακίνητης περιουσίας του, που άρχισε να συντελείται από τη δεκαετία του 1930. Το Ευρωπαϊκό Δι καστήριο, εξετάζοντας την πρώτη από σειρά προσφυγών που έχει καταθέσει το Πατριαρχείο διεκδικώντας τα δικαιώματά του επί του κατασχεθέντος οικήματος του παλαιού Ορφανοτροφείου της Πριγκίπου, καταδίκασε ομοφώνως την Τουρκία και επιφυλάχθηκε να καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο θα αποκατασταθούν τα δικαιώματα του Πατριαρχείου.

Η Ευρώπη ομόφωνα υπέρ του Πατριαρχείου | tovima.gr

Επειτα από δεκαετίες σιωπής και εγκατάλειψης, από τις ρωγμές του ιστορικού- σπάνιου και από αρχιτεκτονικής άποψης, καθώς πρόκειται για το μεγαλύτερο, τουλάχιστον στην Ευρώπη, ξύλινο κτίριο- Ορφανοτροφείου της Πριγκίπου ξαναβγαίνει μια αχτίδα φωτός. Στους διαδρόμους του μπορεί να μην ξανατρέξουν παιδιά, το ετοιμόρροπο κτίριο ίσως συνεχίσει να ακροβατεί για χρόνια
μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, αλλά μια δικαστική απόφαση ανοίγει τον δρόμο για τη σωτηρία και τη διαφύλαξή του. Και, όπως φαίνεται, είναι μόνον η αρχή. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία πέτυχε την καταδίκη της Τουρκίας για την καταπάτηση της ακίνητης περιουσίας του, που άρχισε να συντελείται από τη δεκαετία του 1930. Το Ευρωπαϊκό Δι
καστήριο, εξετάζοντας την πρώτη από σειρά προσφυγών που έχει καταθέσει το Πατριαρχείο διεκδικώντας τα δικαιώματά του επί του κατασχεθέντος οικήματος του παλαιού Ορφανοτροφείου της Πριγκίπου, καταδίκασε ομοφώνως την Τουρκία και επιφυλάχθηκε να καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο θα αποκατασταθούν τα δικαιώματα του Πατριαρχείου.

Α πόφαση-σταθμό χαρακτήρισε χθες ο καθηγητής κ. Ν.Αλιβιζάτος, επικεφαλής της ομάδας νομικής υποστήριξης του Οικουμενικού Πατριαρχείου, την ομόφωνη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ). Η συγκεκριμένη απόφαση εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει στην αναγνώριση της νομικής προσωπικότητας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, την οποία δεν αποδέχεται η Αγκυρα, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο και για άλλες επιστροφές ελληνικών περιουσιών που έχουν δημευθεί από τις τουρκικές αρχές.

Διπλωματικές πηγές σχολιάζοντας την απόφαση αυτή σημείωναν ότι «δείχνει τον δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει η Τουρκία όσον αφορά τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει στο πλαίσιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της με την Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ)». Αλλοι κύκλοι σημείωναν πάντως ότι απαιτείται ψυχραιμία διότι «η απόφαση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη φάση για την Τουρκία, η οποία βιώνει μια σοβαρή πολιτική κρίση με την αντιπαράθεση κεμαλιστών- ισλαμιστών, που εκδηλώνεται τόσο με την αναμενόμενη απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου για την απαγόρευση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) του πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όσο και με τις διώξεις εναντίον αποστράτων αξιωματικών και άλλων μελών της “κοσμικής” ελίτ που εμπλέκονται στην υπόθεση Εργκενεκόν» .

Σημαντική απόφαση για δύο λόγους
Ο κ. Αλιβιζάτος τόνισε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου χθες στα γραφεία του Πατριαρχείου στην Αθήνα ότι «δύο στοιχεία καθιστούν την απόφαση του ΕΔΑΔ ιδιαίτερα σημαντική. Πρώτον, αναγνωρίζεται ανεπιφύλακτα ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο όχι απλώς μπορεί να έχει ιδιοκτησία – κινητή και ακίνητη- στην Τουρκία αλλά και ότι τα δικαιώματά του προστατεύονται από το διεθνές δίκαιο καισυγκεκριμένα από την ΕΣΔΑ».

«Δεύτερον» προσέθεσε «το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο επαναλαμβάνει με ιδιαίτερη έμφαση τις επιφυλάξεις του για τον περίφημο βακουφικό νόμο της Τουρκίας του 1935,τον οποίοτα τελευταία χρόνια η τουρκική κυβέρνηση επικαλείται συστηματικά για την καταπάτηση ρωμαίικων και άλλων μειονοτικών ακινήτων στην Τουρκία» . Είναι χαρακτηριστικό ότι ο νέος βακουφικός νόμος που πέρασε στην Τουρκία το 2007 δεν ισχύει αναδρομικά και δεν ασχολείται με τις περιπτώσεις περιουσιών οι οποίες επωλήθησαν ή δημεύθηκαν πριν από την ψήφισή του.

Σύμφωνα με τον κ. Αλιβιζάτο, η Τουρκία θα πρέπει εντός του προσεχούς τριμήνου να εφεσιβάλει κατά της απόφασης, προσφεύγοντας στην Ολομέλεια του ΕΔΑΔ, αν και, όπως επεσήμανε η ομόφωνη απόφαση των επτά δικαστών, μεταξύ των οποίων και ο Τούρκος, δεν αφήνει ουσιαστικά περιθώρια για αλλαγή της απόφασης.

Το ΕΔΑΔ κάλεσε και τα δύο μέρη να καταθέσουν γραπτώς μέσα σε ένα εξάμηνο τις παρατηρήσεις τους αναφορικά με το θέμα της δίκαιης ικανοποίησης (επιστροφής ή αποζημίωσης). Με δεδομένο ότι η έκδοση της απόφασης έλαβε χώρα στις 8 Ιουλίου 2008 και συνυπολογιζομένου του τριμήνου εντός του οποίου η Τουρκία μπορεί να καταθέσει έφεση, τα σχετικά υπομνήματα θα πρέπει να κατατεθούν ως τις 8 Μαΐου 2009. Ωστόσο ο κ. Αλιβιζάτος τόνισε ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος ζήτησε συγκεκριμένα την επιστροφή του Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου στην ιδιοκτησία του Φαναρίου. Ερωτηθείς πάντως για το αν η συγκεκριμένη απόφαση οδηγεί στην έστω έμμεση αναγνώριση της νομικής προσωπικότητας του Οικουμενικού Πατριαρχείου ο κ. Αλιβιζάτος υπήρξε προσεκτικός στις δηλώσεις του. «Το ζήτημα παραμένει εκκρεμές» απάντησε χαρακτηριστικά.

Οι συνέπειες για την Τουρκία
Τη δεκαετία του 1970 τα τουρκικά δικαστήρια διέταξαν την ακύρωση των τίτλων ιδιοκτησίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου οι οποίοι ίσχυαν βάσει οθωμανικών τίτλων (φιρμανιών) που μετά την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας μετατράπηκαν σε τίτλους ιδιοκτησίας που εξέδωσε το κράτος. Το επιχείρημα ήταν ότι το Πατριαρχείο δεν έχει «νομική προσωπικότητα».

Η απόφαση του ΕΔΑΔ, που υπερψηφίστηκε μάλιστα και από τον τούρκο δικαστή κ. Ριζά Τουρμέν, έχει ιδιαίτερη σημασία, λένε νομικοί και πολιτικοί κύκλοι στην Κωνσταντινούπολη και στην Αγκυρα, καθώς είναι η πρώτη απόφαση της ευρωπαϊκής εννόμου τάξεως που αφορά το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ιδιαίτερα το σκεπτικό της απόφασης περιγράφει ως παράνομες τις μεθόδους με τις οποίες η τουρκική διοίκηση επί δεκαετίες περιόριζε τα δικαιώματα του Πατριαρχείου και τη δραστηριότητά του.

Η νέα κατάσταση πραγμάτων που δημιουργείται τα τελευταία χρόνια με την όλο και μεγαλύτερη ενσωμάτωση της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση έχει οδηγήσει σε αλλαγές της τουρκικής νομοθεσίας που αίρουν το μεγαλύτερο μέρος των αδικιών οι οποίες είχαν συντελεσθεί στο παρελθόν. Η διοίκηση και πολλά δικαστήρια δίνουν ωστόσο μάχη οπισθοφυλακών εμποδίζοντας την εφαρμογή του νέου πνεύματος. Το σκεπτικό της ομόφωνης απόφασης του ΕΔΑΔ διασκεδάζει όποιες αμφιβολίες θα μπορούσαν να υπάρχουν στην Τουρκία και ενισχύει εκείνους που θέλουν να αποκολληθούν από τις πρακτικές του παρόντος και να δημιουργήσουν μια ευρωπαϊκή, δημοκρατική και ευνομούμενη Τουρκία.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
  • Ibiza, Mykonos και .... Πλάκα Το δημοφιλέστατο νησί της Ισπανίας με τους κορυφαίους DJ μοιάζει τόσο μακρινό αυτή τη δύσκολη λόγω COVID-19 εποχή. Ακόμα... ΣΙΒΥΛΛΑ |
Helios Kiosk