ΓΝΩΜΗ

Το μεγαλεπήβολο σχέδιο του Νικολά Σαρκοζί

Την εβδομάδα που πέρασε, η Μεσόγειος είχε την τιμητική της. Η επίσημη παρουσίαση στο Παρίσι της Ενωσης για τη Μεσόγειο σηματοδότησε μια μεγάλη επιτυχία για τη νέα γαλλική διπλωματία, την ίδια στιγμή που οι σχέσεις μεταξύ των χωρών που βρίσκονται στις αντίπερα όχθες βρίσκονται σε καθοριστικό σημείο. Μια επιτυχία τόσο για την ίδια τη σύνοδο όσο και για όσα συνόδευσαν αυτή την τελετή. Στην αφετηρία αυτής της διαδικασίας, το μεσογειακό σχέδιο του Νικολά Σαρκοζί φάνταζε μάλλον μεγαλεπήβολο.

Την εβδομάδα που πέρασε, η Μεσόγειος είχε την τιμητική της. Η επίσημη παρουσίαση στο Παρίσι της Ενωσης για τη Μεσόγειο σηματοδότησε μια μεγάλη επιτυχία για τη νέα γαλλική διπλωματία, την ίδια στιγμή που οι σχέσεις μεταξύ των χωρών που βρίσκονται στις αντίπερα όχθες βρίσκονται σε καθοριστικό σημείο. Μια επιτυχία τόσο για την ίδια τη σύνοδο όσο και για όσα συνόδευσαν αυτή την τελετή.

Στην αφετηρία αυτής της διαδικασίας, το μεσογειακό σχέδιο του Νικολά Σαρκοζί φάνταζε μάλλον μεγαλεπήβολο. Υπήρξε άλλωστε η αφορμή μιας κρίσης με τη Γερμανία. Ενώ επί τριάντα χρόνια οι δύο χώρες είχαν μάθει να ζουν αρμονικά, η Γαλλία παρουσίασε ξαφνικά ένα σχέδιο που από μόνο του απειλούσε να απομονώσει, σε διπλωματικό επίπεδο, τη σύμμαχο χώρα. Χρειάστηκε να προηγηθεί μια διά ζώσης και ειλικρινής συνομιλία μεταξύ του προέδρου Σαρκοζί και της Ανγκελα Μέρκελ για να τεθεί η ιδέα σε νέο πλαίσιο και να μετονομαστεί από «Μεσογειακή Ενωση» σε «Ενωση για τη Μεσόγειο», με άλλα λόγια σε ένα στοιχείο που διευρύνει και ενισχύει τη δράση της Ευρωπαϊκής Ενωσης παρά σε μια οντότητα που θα μπορούσε να δράσει ανταγωνιστικά προς αυτήν. Αυτός ο επαναπροσδιορισμός επέτρεψε στη νέα Ενωση να στραφεί αποφασιστικά σε νέα σχέδια, με πρώτα στην ιεράρχηση την απορρύπανση της Μεσογείου (ένα κολοσσιαίο έργο) και την ανάπτυξη των υποδομών και των μεταφορών με σκοπό την επιτάχυνση της προόδου στις χώρες του μεσογειακού Νότου. Μια τέτοια πρωτοβουλία έλαβε σάρκα και οστά και εγκαινιάστηκε στο Παρίσι. Αξίζει να σημειώσουμε ότι ενώ η ιδέα συνάντησε αρχικά την άρνηση της Γερμανίας, στη Βρετανία έτυχε θετικής υποδοχής, κυρίως από τον κυβερνητικό Τύπο, ο οποίος διαβλέπει τη μελλοντική διαμόρφωση μιας κατάστασης τόσο παλιάς και χρήσιμης όσο και η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, μετά την κυριαρχία των αρχαίων ελληνικών πόλεων. Από τα βόρεια της Βρετανίας ως την Ταγγέρη και από το Κάιρο ως τη Βαρκελώνη, οι Βρετανοί μπορούν σκόπιμα να ονειρεύονται την ανάδυση μιας περιοχής που θα φέρει την ανάπτυξη και την πρόοδο. Μπορούμε επίσης να σημειώσουμε ότι αυτή η διαφορετική οπτική μεταξύ Βερολίνου και Λονδίνου είναι απολύτως λογική: οι Γερμανοί δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην Ευρώπη ως πολιτικό οικοδόμημα, ενώ οι Βρετανοί ανέκαθεν επεδίωκαν οτιδήποτε μπορούσε να αποδυναμώσει την πολιτική διάσταση της Ευρώπης. Θεωρούν λοιπόν την Ενωση για τη Μεσόγειο ως μια οιωνεί πολύ διευρυμένη Ευρώπη, μια «Ευρωμεσόγειο» που θα αποτελεί τον ένα και μοναδικό χώρο ελεύθερου εμπορίου και θα μπορούσε, τελικά, να καταλύσει τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Εκτός από την ίδια τη σύνοδο, ανάλογης σημασίας ήταν και όσα συνέβησαν στο περιθώριο αυτής. Επειτα από την επιτυχημένη επίσκεψη του Νικολά Σαρκοζί στο Ισραήλ σημειώθηκε ένα ακόμα βήμα (όχι καθοριστικό βέβαια, αλλά χρήσιμο) στην προσέγγιση μεταξύ Εούντ Ολμερτ και Μαχμούντ Αμπάς: η ανακοίνωση του ανοίγματος πρεσβείας της Συρίας στη Βηρυτό (σημαντική, σε επίπεδο συμβολισμών, κίνηση) και η επιβεβαίωση αναζήτησης ενός σημείου προσέγγισης μεταξύ Συρίας και Ισραήλ. Εξ αυτού του γεγονότος η αμφιλεγόμενη παρουσία του σύρου προέδρου Μπασάρ ελ Ασαντ αξιολογήθηκε θετικά, ενώ προσέδωσε στη γαλλική διπλωματία μια δημιουργική όψη (παρ΄ όλο που ο Ασαντ απέφυγε επιμελώς τον Ολμερτ, αν και βρέθηκαν να κάθονται στην ίδια εξέδρα). Ενας πολύ έξυπνος λοιπόν τρόπος για τη Γαλλία και μαζί με αυτήν και για την Ευρώπη ώστε να ανακτήσουν επιτέλους ένα πεδίο- που δεν είναι άλλο από την οικοδόμηση της ειρήνης- το οποίο έχουν εγκαταλείψει οι ΗΠΑ- οι οποίες όλο και περισσότερο γίνονται θεατές χάνοντας τον ενεργητικό τους ρόλο- όσο πλησιάζει το πέρας της θητείας του Τζορτζ Μπους.

Τα γεγονότα αυτά, της 13ης και 14ης Ιουλίου, θα αποτελούν στο εξής μέρος της Ιστορίας. Δύσκολο να εκτιμήσει κανείς την πραγματική τους αξία. Αυτή θα υπάρξει στον βαθμό που θα συνεχιστεί η προσέγγιση ανάμεσα στο Ισραήλ και στη Συρία, ενώ θα μείνει μια μακρινή ανάμνηση αν, για παράδειγμα, το Ισραήλ αλλάξει πρωθυπουργό ή κυβέρνηση. Ομοίως, όλα θα σβήσουν σε μια ενδεχόμενη στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν, κάτι που θα αποτελούσε πιθανότατα μια ακόμα βουτιά στο άγνωστο. Η Γαλλία είχε ζήσει και στο παρελθόν μαγευτικές στιγμές: στις 14 Ιουλίου του 1989, ο Φρανσουά Μιτεράν είχε συγκεντρώσει γύρω του την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο. Εκείνη την εποχή η Γαλλία αφιέρωνε όλες τις δυνάμεις της στη διαρκή προσέγγιση της ανερχόμενης τότε Ευρώπης των «15», με τη Σοβιετική Ενωση που επιχειρούσε να εκδημοκρατιστεί υπό την ηγεσία του Γκορμπατσόφ. Στη συνέχεια όμως έζησε την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και την πτώση του Γκορμπατσόφ. Εγκαταστάθηκε έτσι, προσωρινά, η νέα τάξη των Αμερικανών. Σήμερα ζούμε, όσο ποτέ άλλοτε, σε έναν κόσμο στον οποίο όλες οι ισορροπίες, όλες οι δομές είναι εύθραυστες. Αυτός όμως δεν είναι λόγος για να μην καταβάλλουμε προσπάθειες. Αυτό ακριβώς κάνει και η Γαλλία του Νικολά Σαρκοζί και του Μπερνάρ Κουσνέρ: τουλάχιστον προσπαθεί.

Ο κ. Ζαν-Μαρί Κολομπανί είναι ένας από τους εγκυρότερους ευρωπαίους δημοσιογράφους, πρώην διευθυντής της εφημερίδας «Le Μonde». Το τακτικό, ανά Κυριακή, άρθρο του είναι γραμμένο αποκλειστικά για «Το Βήμα».

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk