Στραβή η ψήφος ή στραβά αρμενίζει η ΕΕ;

Το ιρλανδικό δημοψήφισμα, με το οποίο απερρίφθη (απ΄ όσους εδέησαν να προσέλθουν στις κάλπες) η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη της Λισαβόνας, σχολιάστηκε εν πολλοίς κατά τον αναμενόμενο τρόπο. Οι ψηφοφόροι αδιαφόρησαν, παρασύρθηκαν, είχαν άγνοιακαι τελικώς ψήφισαν με άσχετα προς το θέμα κριτήρια. Δικαιώνεται, άρα, η άποψη Σημίτη (στην επιστολή του προς Παπανδρέου) ότι τέτοιες αποφάσεις δεν πρέπει να τίθενται στην κρίση των ψηφοφόρων, αλλά να αποφασίζονται από τους επαΐοντες- τα κοινοβούλια.

Στραβή η ψήφος ή στραβά αρμενίζει η ΕΕ; | tovima.gr

Το ιρλανδικό δημοψήφισμα, με το οποίο απερρίφθη (απ΄ όσους εδέησαν να προσέλθουν στις κάλπες) η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη της Λισαβόνας, σχολιάστηκε εν πολλοίς κατά τον αναμενόμενο τρόπο. Οι ψηφοφόροι αδιαφόρησαν, παρασύρθηκαν, είχαν άγνοιακαι τελικώς ψήφισαν με άσχετα προς το θέμα κριτήρια. Δικαιώνεται, άρα, η άποψη Σημίτη (στην επιστολή του προς Παπανδρέου) ότι τέτοιες αποφάσεις δεν πρέπει να τίθενται στην κρίση των ψηφοφόρων, αλλά να αποφασίζονται από τους επαΐοντες- τα κοινοβούλια.

Πριν από μία εβδομάδα η στήλη είχε υποστηρίξει ότι η άποψη αυτή στηρίζεται σε εύλογους φόβους για τη διαμόρφωση της λαϊκής ψήφου, είναι όμως στον πυρήνα της αντιδημοκρατική. Οι πολίτες ψηφίζουν διαισθητικά ή παρασυρόμενοι- από τα συνθήματα, την προβολή των «επωνύμων», τις πελατειακές (υπο)σχέσεις και την τηλεοπτική διαφήμιση- σε κάθε αναμέτρηση. Αφού, παρά ταύτα, τους ανατίθεται να εκλέγουν βουλευτές και κυβερνήσεις, είναι ανακόλουθο να μην τους αναγνωρίζεται το δικαίωμα κρίσης σε καταστατικά κείμενα. Το ότι το σύστημα είναι αντιπροσωπευτικό δεν σημαίνει ότι ο λαός δεν κρίνει ποτέ απευθείας. Αλλωστε στις τόσες συζητήσεις για την κρίση του κοινοβουλευτισμού επισημαίνεται ακριβώς η απονέκρωση της αντιπροσώπευσης και η ανάγκη αυξημένης συμμετοχής των πολιτών στις αποφάσεις. Τα δημοψηφίσματα είναι, βέβαια, δύσκολη υπόθεση, γιατί εξαρτώνται από τη διατύπωση του ερωτήματος, η δυσχέρεια όμως δεν αρκεί να δικαιολογήσει τη μη διενέργειά τους. (Ολα αυτά ανεξάρτητα από την ταραχή στο ΠαΣοΚ και από την ανακολουθία της γραμμής Παπανδρέου. Οι προτεραιότητες του κομματικού μικρόκοσμου δεν αποτελούν μέτρο ορθότητας των προβαλλομένων πολιτικών απόψεων.)

Πέρα από τη «θεσμική» αυτή θεώρηση του λαϊκού ρόλου, χρειάζεται όμως να σταθεί κανείς λίγο και στην άποψή μας ότι οι εκλογείς δεν «νογάνε» σε θέματα του είδους. Ας μην ασχοληθούμε εδώ με την- μάλλον βάσιμη- ένσταση ότι πολλοί βουλευτές και δημοσιογράφοι νογάμε ακόμη λιγότερο. Ας μείνουμε στους ψηφοφόρους. Είναι τόσο βέβαιο ότι δεν καταλαβαίνουν; Το 2005, όταν Γάλλοι και Ολλανδοί είχαν απορρίψει το Ευρωσύνταγμα, δύο έλληνες δικαστές ειδικευμένοι σε συνταγματικά ζητήματα είχαν αμφισβητήσει ότι η ψήφος αυτή προσδιορίστηκε δήθεν με εξωγενή κριτήρια. Οι εκλογείς, μου είχαν πει, μπορεί να μη γνωρίζουν το βάθος των ζητημάτων, συνήθως όμως το διαισθάνονται. Τα αισθήματά τους δεν έχουν την εκλογίκευση ενός συνταγματολόγου, τείνουν όμως να «πιάνουν» την ουσία.

Δυστυχώς, η εν προκειμένω ουσία είναι ότι η ΕΕ χωλαίνει, ότι οι προοπτικές της να εξελιχθεί σε αληθινή πολιτική ένωση με ισχύ και προοπτική διατήρησης του «κοινωνικού καπιταλισμού» περιορίζονται, ότι οι μηχανισμοί της, ικανοί να τροποποιούν τα εθνικά Συντάγματα με μια απλή Οδηγία, δεν υπάγονται σε δημοκρατικό έλεγχο, ότι το κύριο μέλημά της είναι ο «ελεύθερος ανταγωνισμός» επ΄ ωφελεία συνήθως των επιχειρηματικών συμφερόντων. Τα αρνητικά συναισθήματα που προκαλούνται στον κόσμο από την εικόνα αυτή δεν είναι «άσχετα», αλλά μάλλον απόσταγμα μιας προβληματικής πραγματικότητας, ορατής στον καθέναν. Οταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός κ. Κ. Καραμανλής σχολίασε τη Μεταρρυθμιστική Συνθήκη λέγοντας ότι όσες χώρες τάσσονται υπέρ στενότερης συνεργασίας «πρέπει να κινηθούμε ταχύτερα», δεν είναι καθόλου παράξενο να νιώθει ο μέσος πολίτης ότι εδώ κάτι δεν πάει καλά.

Ως ψηφοφόρος, διευκρινίζω, θα ψήφιζα υπέρ της επικύρωσης της Συνθήκης και μόνο για να υπάρξει η (ψευδ)αίσθηση ενός βήματος της ΕΕ προς τα εμπρός. Δεν θα έσπευδα όμως να προεξοφλήσω ότι όσοι θα έπρατταν το αντίθετο θα το έκαναν από αβελτηρία. Μπορεί κάλλιστα να τους ωθεί η δυσφορία για τη βραδυπορία και τα νεοφιλελεύθερα αντανακλαστικά των Βρυξελλών, ώστε να προτιμούν να προκληθεί αδιέξοδο παρά να σωθούν τα προσχήματα. Δεν είναι άλλωστε λίγες οι φορές που χρειάζεται η παράταση του αδιεξόδου για να αναζητηθεί μια πραγματική λύση.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk