ΑΠΟΨΗ

Πληθωρισμός η παγκόσμια απειλή

Τον τελευταίο χρόνο η παγκόσμια οικονομία έχει δεχθεί δύο ισχυρές αρνητικές διαταράξεις: πρώτον, τη μεγαλύτερη χρηματοοικονομική κρίση των τελευταίων 75 ετών και, δεύτερον, τη ραγδαία αύξηση στις τιμές του πετρελαίου, των τροφίμων και των πρώτων υλών, που αυξάνουν το κόστος παραγωγής και διακίνησης ενδιάμεσων αγαθών και τελικών προϊόντων και έτσι διοχετεύονται σταδιακά στον πυρήνα του πληθωρισμού. Ως αποτέλεσμα, η πτώση των ρυθμών ανάπτυξης είναι αισθητή τόσο στις ανεπτυγμένες …

Πληθωρισμός  η παγκόσμια απειλή | tovima.gr

Τον τελευταίο χρόνο η παγκόσμια οικονομία έχει δεχθεί δύο ισχυρές αρνητικές διαταράξεις: πρώτον, τη μεγαλύτερη χρηματοοικονομική κρίση των τελευταίων 75 ετών και, δεύτερον, τη ραγδαία αύξηση στις τιμές του πετρελαίου, των τροφίμων και των πρώτων υλών, που αυξάνουν το κόστος παραγωγής και διακίνησης ενδιάμεσων αγαθών και τελικών προϊόντων και έτσι διοχετεύονται σταδιακά στον πυρήνα του πληθωρισμού. Ως αποτέλεσμα, η πτώση των ρυθμών ανάπτυξης είναι αισθητή τόσο στις ανεπτυγμένες οικονομίες όσο και σε πολλές χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου, ενώ ένας υψηλότερος πληθωρισμός παγκοσμίως περιορίζει το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών και μειώνει την αγοραστική τους δύναμη, στον βαθμό που οι αυξήσεις των τιμών καταναλωτή δεν αντισταθμίζονται (ή αντισταθμίζονται με καθυστέρηση) από τις αυξήσεις των μισθών.

Τα φτωχά νοικοκυριά επηρεάζονται από τη δυσμενή συγκυρία πολύ περισσότερο από τον υπόλοιπο πληθυσμό, όχι μόνο επειδή η ανεργία αυξάνεται πιο γρήγορα στους ανειδίκευτους εργαζόμενους, αλλά και επειδή τα νοικοκυριά αυτά ξοδεύουν ένα μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους σε αγαθά και υπηρεσίες πρώτης ανάγκης. Τα τρόφιμα και η ενέργεια είναι τέτοια αγαθά. Το μεγαλύτερο αυτό ποσοστό κατανάλωσης των φτωχών νοικοκυριών φαίνεται στις συγκρίσεις τόσο ανάμεσα στις επί μέρους χώρες με διαφορετικό βιοτικό επίπεδο όσο και ανάμεσα στους πολίτες διαφορετικής εισοδηματικής κατηγορίας εκάστης χώρας. Οσο φτωχότερη είναι μια χώρα (χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ) τόσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό του προϋπολογισμού των νοικοκυριών που διατίθεται για διατροφή και ενέργεια. Οι χώρες με το μικρότερο μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα (Ρουμανία, Βουλγαρία) έχουν και τη μεγαλύτερη εξάρτηση των νοικοκυριών στα τρόφιμα και στην ενέργεια. Αντίστοιχα, η χώρα με το μεγαλύτερο μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα (Λουξεμβούργο) έχει σχετικά μικρή εξάρτηση σε τρόφιμα και ενέργεια. Η Ελλάδα (με κατά κεφαλήν ΑΕΠ=24.437

και συντελεστή στάθμισης ενέργειας και τροφίμων στον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή 23,9%) βρίσκεται λίγο χαμηλότερα από τον μέσο όρο σε επίπεδο διαβίωσης και είναι λιγότερο εκτεθειμένη σε πληθωριστικές πιέσεις τροφίμων και ενέργειας από την ΕΕ των «27» (κατά κεφαλήν ΑΕΠ 24.842, συντελεστής βαρύτητας ενέργειας και τροφίμων 27,9%).

Η διαφορά στην εξάρτηση από τα τρόφιμα και την ενέργεια, που εμφανίζεται μεταξύ χωρών με διαφορετικά επίπεδα διαβίωσης, παρατηρείται και μεταξύ διαφορετικών εισοδηματικών ομάδων μέσα στην ίδια χώρα. Σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη των Ο. Κοσμά, Ε. Σιμιντζή και Γκίκα Α. Χαρδούβελη («Ο πληθωρισμός για διαφορετικές εισοδηματικές τάξεις και η εισαγωγή του ευρώ», Εurobank Research, 27 Απριλίου 2007, www. eurobank. gr/research), τα φτωχά νοικοκυριά ξοδεύουν μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους για είδη διατροφής, στέγαση και μεταφορές, με αποτέλεσμα η πρόσφατη άνοδος της τιμής του πετρελαίου και των ειδών διατροφής να επιβαρύνει τους φτωχούς με υψηλότερο πληθωρισμό.

Η διαφορά στον πληθωρισμό μεταξύ πλουσίων και φτωχών έχει αυξηθεί σημαντικά από τον Νοέμβριο του 2007 ως σήμερα. Συγκεκριμένα, η διαφορά αυτή προσεγγίζει τη μία ποσοστιαία μονάδα για το 2008 κατά μέσο όρο (0,9%), τη στιγμή που ο μέσος όρος για την επταετία 2000- 2007 ήταν μόλις 0,2 ποσοστιαίες μονάδες.

Συμπερασματικά, η αύξηση των τιμών του «καλαθιού» των προϊόντων που καταναλώνουν τα φτωχότερα νοικοκυριά είναι αρκετά ταχύτερη από αυτή του «καλαθιού» των ειδών που καταναλώνουν τα πλουσιότερα νοικοκυριά. Οι χώρες ή οι πληθυσμιακές ομάδες με χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αρνητικές επιδράσεις των σημερινών απότομων πληθωριστικών πιέσεων. Τα χαμηλότερα εισοδήματα είναι αυτά που πλήττονται κυρίως από τις ανατιμήσεις των προϊόντων πρώτης ανάγκης και της ενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι το πραγματικό εισόδημα των φτωχότερων στρωμάτων στην Ελλάδα και στον κόσμο μειώνεται με ταχύτερους πλέον ρυθμούς από αυτό των ευπορότερων. Αν η κατάσταση αυτή συνεχιστεί θα αποτελέσει σοβαρό παράγοντα κοινωνικής ανισορροπίας στα επόμενα έτη.

Ο κ. Γκίκας Α. Χαρδούβελης είναι καθηγητής του Τμήματος Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς και οικονομικός σύμβουλος του ομίλου της ΕFG Εurobank.

Η κυρία Ολγα Κοσμά είναι οικονομική αναλύτρια στη Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών και Προβλέψεων της ΕFG Εurobank.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
  • Πάσχα στο χωριό; Κατά την τακτική ενημέρωση για την πανδημία, η κυρία Κοτανίδου εξέφρασε την ελπίδα ότι φέτος το Πάσχα ίσως να... ΒΗΜΑτοδότης |
Σίβυλλα
  • Ταπεινά τσιπς αντί για χαβιάρι… Οι προμήθειες στη βίλα καταστράφηκαν από τις διακοπές ρεύματος και η snob, κακομαθημένη οικοδέσποινα αναγκάστηκε, για να χορτάσει την...
Helios Kiosk