Οι «ήσυχοι» Αμερικανοί

Στην εκχυδαϊσμένη εκδοχή τους οι «συνωμοσιακές» θεωρίες υποστηρίζουν ότι όλα είναι στημένα. Ολα. Από τους πολέμους ως τα κρούσματα ντόπινγκ και τις απρόσμενες ήττες των ποδοσφαιρικών ομάδων. Ο εκχυδαϊσμός και η απλούστευση δεν σημαίνουν ωστόσο ότι η συνωμοσιακή προσέγγιση είναι πάντοτε εσφαλμένη, ότι δεν υπάρχουν περιπτώσεις που αυτού του είδους οι ερμηνείες απηχούν την πραγματικότητα. Σε αντίθεση με την ευτελή μορφή της, η σοβαρή «συνωμοσιακή» ανάλυση βασίζεται άλλωστε σε μια αδιαμφισβήτητη βασική αρχή: ότι, όπως έλεγε ο Σέρλοκ Χολμς, όποτε η φαινόμενη πραγματικότητα αντιβαίνει στη λογική, λάθος είναι το φαινόμενονόχι η λογική.

Οι «ήσυχοι» Αμερικανοί | tovima.gr

Στην εκχυδαϊσμένη εκδοχή τους οι «συνωμοσιακές» θεωρίες υποστηρίζουν ότι όλα είναι στημένα. Ολα. Από τους πολέμους ως τα κρούσματα ντόπινγκ και τις απρόσμενες ήττες των ποδοσφαιρικών ομάδων. Ο εκχυδαϊσμός και η απλούστευση δεν σημαίνουν ωστόσο ότι η συνωμοσιακή προσέγγιση είναι πάντοτε εσφαλμένη, ότι δεν υπάρχουν περιπτώσεις που αυτού του είδους οι ερμηνείες απηχούν την πραγματικότητα.

Σε αντίθεση με την ευτελή μορφή της, η σοβαρή «συνωμοσιακή» ανάλυση βασίζεται άλλωστε σε μια αδιαμφισβήτητη βασική αρχή: ότι, όπως έλεγε ο Σέρλοκ Χολμς, όποτε η φαινόμενη πραγματικότητα αντιβαίνει στη λογική, λάθος είναι το φαινόμενονόχι η λογική. Και ως λογική ο μέγας μυθιστορηματικός ντέτεκτιβ νοούσε όχι μόνο τις παραδοχές των φυσικών επιστημών ή της γλώσσας αλλά και τη «λογική» της ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Για να έρθουμε στην επικαιρότητα, η επίσημη άποψη περί τον πόλεμο στη Ν. Οσετία είναι ότι ο πρόεδρος της Γεωργίας Σαακασβίλι παράκουσε τη συμβουλή των ΗΠΑ να αγνοήσει τις «προκλήσεις των Ρώσων». Σε αντίθεση με πολλά αγγλοσαξονικά έντυπα που αναπαρήγαγαν την εκδοχή αυτή ως δεδομένη (όπως είχαν κάνει και με τις «αποδείξεις» ότι ο Σαντάμ κατασκεύαζε όπλα μαζικής καταστροφής), ο ελληνικός- και όχι μόνο- Τύπος εξέφρασε επιφυλάξεις. Θα ήταν δυνατόν ένας άπειρος πολιτικός, απολύτως εξαρτώμενος από την Ουάσιγκτον, να είχε πάει κόντρα στους πάτρωνές του σε τέτοια περίπτωση, όσο μικρονοϊκός και αν ήταν- και μάλιστα να προκαλέσει ο ίδιος τον αντίπαλο;

Η εμπειρία στηρίζει την αρνητική απάντηση- και η «συνωμοσιακή» προσέγγιση προχωρεί στο συμπέρασμα: άρα είναι πιθανότερο ότι οι ΗΠΑ παρέσυραν τον γεωργιανό πολιτικό αφήνοντάς τον να υπολάβει ότι η Μόσχα δεν θα αντιδρούσε, όπως λέγεται ότι συνέβη και με τον Σαντάμ το 1990.

Γιατί η Ουάσιγκτον θα έκανε τέτοιο πράγμα; Η αιτιολογία δεν πρέπει βέβαια να αναζητηθεί σε δηλώσεις επισήμων αλλά στην αφηρημένη λογική, στο «ποιος ωφελείται» που καθοδηγεί τις αστυνομικές αναζητήσεις. Λίγους μήνες πριν από τις εκλογές, η αναθέρμανση του φόβου του Ψυχρού Πολέμου και των «κομμουνιστών» (για πολλούς Αμερικανούς, το «πρώην» δεν έχει γίνει αντιληπτό καθ΄ ο αφορά τη Μόσχα) μπορεί να είναι γερό χαρτί για τους Ρεπουμπλικανούς απέναντι στον Ομπάμα που έχει ήδη να αντιπαλέψει με το χρώμα του δέρματός του και την «αντιπατριωτική» στάση του στο Ιράκ.

Ακόμη, αυτός ο φόβος είναι ο μόνος ικανός να δικαιολογήσει τις ζητούμενες ιλιγγιώδεις δαπάνες για την ανανέωση της αμερικανικής στρατηγικής αεροπορίας, σε μια εποχή οικονομικής πίεσης για τον μέσο πολίτη των ΗΠΑ.

Επιπλέον η αυτοκρατορία είχε μια ευκαιρία να δοκιμάσει τα ρωσικά αντανακλαστικά απέναντι στις διαδοχικές κινήσεις περικύκλωσης της Ουάσιγκτον αλλά και να προκαλέσει νέους εσωτερικούς τριγμούς στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ενωσης, για τα παλαιά μέλη της οποίας κάθε ένταση με τη Μόσχα είναι ζημιογόνος- η δε Γεωργία δεν συνιστά επαρκή αιτία για τέτοια ζημιά. Οπως λέγαμε και για τη Siemens, οι αναλύσεις του είδους έχουν το κακό ότι δεν είναι αποδείξιμες, θα ήταν όμως αφελής όποιος θα περίμενε αποδείξεις για να ανιχνεύσει τις μεθόδους των υπερδυνάμεων.

Σε αυτά τα πράγματα δεν εκδίδονται δελτία Τύπου. Ο παρατηρητής καλείται να σχηματίσει εικόνα με βάση την κοινή λογική, όχι αποδίδοντας πίστη στις δηλώσεις του Μπους ή του Πούτιν. Αναλόγως οι κυβερνήσεις των τρίτων μερών καλούνται να προσδιορίσουν τη στάση τους με βάση το συμφέρον τους- όχι με γνώμονα το ποιος αδικεί ή ποια από τις εμπλεκόμενες πλευρές είναι η ασθενέστερη.

Ο αμερικανός πρόεδρος μας είπε βέβαια ότι η Μόσχα επιτέθηκε σε κυρίαρχο κράτος. Δεν μας είπε όμως ότι η Ουάσιγκτον έπραξε το ίδιο κατά του Ιράκ ούτε οργίστηκε που η Τουρκία παραμένει στην Κύπρο δεκαετίες τώρα.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk