ΑΠΟΨΗ

Ο πληθωρισμός και οι χαμηλόμισθοι

ΜΕ ΕΚΠΛΗΞΗ διάβασα στο «Βήμα της Κυριακής» της 27ης Ιουλίου (βλέπε «Ανάπτυξη», σελ. Β5) το άρθρο του κ. Τσερκέζου με τίτλο «Οι πληθωριστικές πιέσεις αγγίζουν πλέον και τα υψηλά εισοδήματα». Επειδή την τελευταία πενταετία παρακολουθώ αυτό το θέμα, έχω την εντύπωση ότι υπάρχει κάποιο σημαντικό πρόβλημα στους υπολογισμούς που παραθέτει ο συγγραφέας καθώς και στα σχόλια που ακολουθούν. Συγκεκριμένα: Η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία (ΕΣΥΕ) πραγματοποιεί κάθε πέντε χρόνια μια στρωματοποιημένη δειγματοληπτική έρευνα στο σύνολο της χώρας με σκοπό να προσδιορίσει το νέο «καλάθι» του νοικοκυριού αφού με βάση αυτό θα καταρτίσει στη συνέχεια τον δείκτη τιμών καταναλωτή.

ΜΕ ΕΚΠΛΗΞΗ διάβασα στο «Βήμα της Κυριακής» της 27ης Ιουλίου (βλέπε «Ανάπτυξη», σελ. Β5) το άρθρο του κ. Τσερκέζου με τίτλο «Οι πληθωριστικές πιέσεις αγγίζουν πλέον και τα υψηλά εισοδήματα». Επειδή την τελευταία πενταετία παρακολουθώ αυτό το θέμα, έχω την εντύπωση ότι υπάρχει κάποιο σημαντικό πρόβλημα στους υπολογισμούς που παραθέτει ο συγγραφέας καθώς και στα σχόλια που ακολουθούν. Συγκεκριμένα:

Η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία (ΕΣΥΕ) πραγματοποιεί κάθε πέντε χρόνια μια στρωματοποιημένη δειγματοληπτική έρευνα στο σύνολο της χώρας με σκοπό να προσδιορίσει το νέο «καλάθι» του νοικοκυριού αφού με βάση αυτό θα καταρτίσει στη συνέχεια τον δείκτη τιμών καταναλωτή. Η τελευταία έρευνα (ονομάζεται Ερευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών- ΕΟΠ) ολοκληρώθηκε το 2004-2005 καταγράφοντας με μεγάλη λεπτομέρεια τις δαπάνες που πραγματοποίησαν 6.555 νοικοκυριά. Με αυτή την έρευνα μετρήθηκε, επομένως, η βαρύτητα που έχει κάθε αγαθό και υπηρεσία στη συνολική δαπάνη κάθε νοικοκυριού. Στη συνέχεια, παρακολουθώντας με τις μηνιαίες τιμοληψίες τις μεταβολές των τιμών των παραπάνω αγαθών και υπηρεσιών, η ΕΣΥΕ υπολογίζει την επίπτωση που έχουν στον πληθωρισμό. Τέλος, προσθέτοντας την επίπτωση όλων των αγαθών και υπηρεσιών προσδιορίζεται ο συνολικός πληθωρισμός.

Για λόγους απλοποίησης, ομαδοποιούμε τα αγαθά και τις υπηρεσίες σε 13 μεγάλες κατηγορίες, ανάλογα με τη λειτουργική τους διάκριση, και υπολογίζουμε την επίπτωση που είχαν στον πληθωρισμό του τελευταίου μήνα (Ιούνιος 2008). Λαμβάνοντας υπόψη και τα 6.555 νοικοκυριά (αναφερόμαστε, δηλαδή, στο σύνολο της χώρας) παρατηρούμε ότι το μέσο νοικοκυριό δαπανά για διατροφή το 17,82% της συνολικής του δαπάνης. Επειδή η μέση τιμή των αγαθών για διατροφή τον Ιούνιο του 2008 έναντι του Ιουνίου του 2007 ήταν αυξημένη κατά 6%, αυτό είχε ως αποτέλεσμα η επίπτωση του συνόλου των αγαθών της διατροφής στον πληθωρισμό να φθάσει τις 1,1 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ ο συνολικός πληθωρισμός έφθασε το 4,9%. Αυτός είναι ο πληθωρισμός που ανακοίνωσε η ΕΣΥΕ για τον Ιούνιο του 2008.

Οταν θέλουμε στη συνέχεια να υπολογίσουμε πληθωρισμό συγκεκριμένων πληθυσμιακών ομάδων επιλέγουμε από τα 6.555 νοικοκυριά αυτά τα οποία ικανοποιούν ένα συγκεκριμένο κριτήριο. Π.χ., αν θέλουμε να υπολογίσουμε τον πληθωρισμό του 10% των νοικοκυριών με το χαμηλότερο εισόδημα (χαμηλή εισοδηματική τάξη), ταξινομούμε τα 6.555 νοικοκυριά με βάση το εισόδημά τους και επιλέγουμε το 10% των πιο φτωχών από αυτά. Με τον ίδιο τρόπο μπορούμε να υπολογίσουμε τον πληθωρισμό της υψηλής εισοδηματικής τάξης. Υπολογίζοντας τον πληθωρισμό της υψηλής και της χαμηλής εισοδηματικής τάξης με βάση την παραπάνω ταξινόμηση παρατηρούμε ότι όσο πλουσιότερο είναι ένα νοικοκυριό τόσο μικρότερο είναι το μερίδιο δαπάνης για διατροφή και στέγαση, ενώ αντίθετα είναι αυξημένα τα μερίδια δαπάνης για αναψυχή, εκπαίδευση, ξενοδοχεία κτλ. Παρατηρούμε επίσης ότι η μεταβολή των τιμών στις 13 ομάδες αγαθών και υπηρεσιών διαφέρει ανάμεσα στις εισοδηματικές τάξεις. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι κάθε εισοδηματική τάξη αποδίδει διαφορετική βαρύτητα στα επί μέρους αγαθά και υπηρεσίες που εντάσσονται μέσα σε αυτές τις 13 κατηγοριοποιήσεις και έτσι η μέση υπολογιζόμενη τιμή διαφέρει. Με βάση τα παραπάνω, τον Ιούνιο του 2008 τα φτωχά νοικοκυριά αντιμετώπισαν πληθωρισμό 5,5% έναντι 4,1% των πλούσιων νοικοκυριών. Ο πληθωρισμός λοιπόν των φτωχών ήταν μεγαλύτερος κατά 33% έναντι του πληθωρισμού των πλουσίων.

Τα παραπάνω αποτελέσματα έρχονται σε πλήρη αναντιστοιχία με αυτά που εμφανίζονται στο άρθρο που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα σας. Τα φτωχά νοικοκυριά είναι αυτά που δέχονται τις μεγαλύτερες πληθωριστικές πιέσεις, σε αντίθεση με τα πλούσια νοικοκυριά.

Συμπέρασμα: Οταν αυξάνονται σημαντικά οι τιμές των τροφίμων και της ενέργειας (δαπάνες για θέρμανση), η πληθωριστική επίπτωση θα είναι πάντα μεγαλύτερη στους φτωχούς. Και αυτή την περίοδο αυτό ακριβώς καταγράφεται.

Ο κ. Σταύρος Ζωγραφάκης είναι επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
  • Βηματοδότης Περί εκπροσώπων…έρημων και απρόσωπων Με αφορμή τα επαναλαμβανόμενα φαινόμενα πολιτικής κακοφωνίας και, αν μη τι άλλο, ατυχούς ενημέρωσης και... ΒΗΜΑτοδότης |
Σίβυλλα
Helios Kiosk