ΔΙΑΛΟΓΟΣ

Ο παπάς, ο ζευγάς και η καινοτομία

Στις δύο τελευταίες επιφυλλίδες μου (1, 2) έγραψα για το σοβαρό πολιτικό θέμα της προσπάθειας παρεμπόδισης της διάχυσης της ερευνητικής γνώσης από τα εργαστήρια του Πολυτεχνείου προς το κοινωνικό σύνολο. Κάτι που θεωρείται αυτονόητο σε κάθε σύγχρονη χώρα. Αριστερές ήταν οι πολιτικές δυνάμεις που είχαν αντίρρηση για τη μεταφορά τεχνογνωσίας από το δημόσιο πανεπιστήμιο ακόμη και προς τους φορείς και οργανισμούς του δημόσιου τομέα που την είχαν ανάγκη. Οπότε, για να ολοκληρωθεί η εικόνα της τεχνολογικά υπανάπτυκτης Ελλάδας, έπρεπε να μιλήσουν επί του θέματος και οι δεξιές πολιτικές δυνάμεις.

Στις δύο τελευταίες επιφυλλίδες μου (1, 2) έγραψα για το σοβαρό πολιτικό θέμα της προσπάθειας παρεμπόδισης της διάχυσης της ερευνητικής γνώσης από τα εργαστήρια του Πολυτεχνείου προς το κοινωνικό σύνολο. Κάτι που θεωρείται αυτονόητο σε κάθε σύγχρονη χώρα. Αριστερές ήταν οι πολιτικές δυνάμεις που είχαν αντίρρηση για τη μεταφορά τεχνογνωσίας από το δημόσιο πανεπιστήμιο ακόμη και προς τους φορείς και οργανισμούς του δημόσιου τομέα που την είχαν ανάγκη. Οπότε, για να ολοκληρωθεί η εικόνα της τεχνολογικά υπανάπτυκτης Ελλάδας, έπρεπε να μιλήσουν επί του θέματος και οι δεξιές πολιτικές δυνάμεις.

Και ιδού, σε δική μου σύντμηση, μερικά από τα ερωτήματα που η ΔΚΜ-ΔΑΠ (η δεξιά δύναμη των μηχανικών που- λέει- βλάπτουν σοβαρά το κατεστημένο) απηύθυνε προς τους καθηγητές του Πολυτεχνείου από τις στήλες του ενημερωτικού δελτίου του ΤΕΕ στις 14.8.2008 με αφορμή πληρωμένη (από το υπουργείο Ανάπτυξης) διαφημιστική καταχώριση στις εφημερίδες των τεχνολογικών υπηρεσιών του Ιδρύματος:

* Εχουν (οι καθηγητές) διαβάσει τους όρους των κληροδοτημάτων των μετσοβιτών ευεργετών και πού λέει ότι το Ιδρυμα μπορεί να γίνει κερδοσκοπική εταιρεία;

* Εχουν πάρει άδεια (sic) για το ξεμπρόστιασμα των μισών φορέων του ελληνικού Δημοσίου;

* Σε ποια ΔΟΥ έχουν κάνει έναρξη επαγγέλματος οι Μονάδες Παροχής Υπηρεσιών του ΕΜΠ και ποιος έχει πληρώσει για τον υλικοτεχνικό εξοπλισμό τους;

Και η κατάληξη της παρέμβασης ήταν:

«Αξιότιμοι κύριοι καθηγητές, ο σοφός λαός μας λέει ή παπάς παπάς ή ζευγάς ζευγάς. Τιμούμε την εκπαιδευτική σας προσφορά, αποδοκιμάζουμε τις επιχειρηματικές σας βλέψεις. Η δουλειά σας δεν είναι να εκπονείτε μελέτες. Αρκετά πια!».

Τα παραπάνω μου έφεραν στο μυαλό και τις παραινέσεις δεξιού φίλου μου μηχανικού, ιδιοκτήτη μεγαλοεταιρείας μελετών και μεγαλοστελέχους του ΤΕΕ, ότι δηλαδή η σωστή τάξη των πραγμάτων ήταν για εμένα «να κάνω το μαθηματάκι μου και να ετοιμάζω ικανούς υπαλλήλους για την (κερδοσκοπικότατη) εταιρεία του»! Αυτό δε έστω και αν μέσα στο ΕΜΠ υπήρχαν γνώση, πείρα και υλικοτεχνική υποδομή κατά πολύ υπέρτερες όσων διέθετε η ιδιωτική εταιρεία.

Ευτυχώς υπάρχουν και άλλες απόψεις και έτσι η παράταξη «Μηχανικοί επί το έργον» έγραψε επί του ιδίου θέματος στο ίδιο έντυπο στις 7.4.2008: «Πάγιο αίτημα τόσο του επιστημονικού όσο και του παραγωγικού δυναμικού της χώρας είναι η διασύνδεση των ΑΕΙ και των ΤΕΙ έτσι ώστε να προάγεται και στη χώρα μας, όπως συμβαίνει και στις περισσότερες άλλες χώρες, η έρευνα και η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και τεχνικών. Στην κατεύθυνση αυτή τα ελληνικά εκπαιδευτικά ιδρύματα έχουν και την επιστημονική επάρκεια και την εργαστηριακή ικανότητα να συμβάλουν». Και στη συνέχεια η παράταξη έθεσε το πρόβλημα στη σωστή του βάση, ότι δηλαδή θα πρέπει να υπάρχουν σαφή όρια μεταξύ των (ειδικών) μελετών που μπορούν να αναλαμβάνουν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και των μελετών εφαρμογής στις οποίες δραστηριοποιούνται επαγγελματικά οι απόφοιτοί τους.

Δυστυχώς το πρόβλημα της έλλειψης τεχνολογίας και (συνεπώς) καινοτομίας στη χώρα μας είναι σοβαρότερο και ευρύτερο από τις συντεχνιακές επιδιώξεις κάποιων επαγγελματιών μηχανικών. Η ευρύτητα του προβλήματος προκύπτει και από το περιεχόμενο ομιλίας στο Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών στις 27.2.2006 με τίτλο «Η επιστημονική έρευνα ως παρεχόμενη υπηρεσία: Προσφορά και ζήτηση στην Ελλάδα» που έκανε ο δρ Γ. Χρυσικός, ερευνητής του Ινστιτούτου Θεωρητικής και Φυσικής Χημείας του ΕΙΕ, ο οποίος ανέλυσε το πώς ακόμη και οι θεωρητικοί επιστήμονες μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην ανάπτυξη τεχνογνωσίας και καινοτομίας στη χώρα μας εξυπηρετώντας τις ιδιωτικές παραγωγικές επιχειρήσεις.

Η σοβαρότητα δε του θέματος προκύπτει από τις ανατριχιαστικές (για όσους πραγματικά ενδιαφέρονται για το μέλλον της χώρας μας) διαπιστώσεις (απ΄ ό,τι τουλάχιστον εγώ γνωρίζω) ότι με πρακτικά μηδενικό ποσοστό συμμετέχουν τα καινοτομικά προϊόντα στις ελληνικές εξαγωγές και ότι στις 27 χώρες της ΕΕ η Ελλάδα περιλαμβάνεται στην πεντάδα των ουραγών σχετικά με τις επιδόσεις της στην καινοτομία.

Αυτά δε σε συνδυασμό με το περίεργο φαινόμενο τα μεν ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα να διαπρέπουν στον ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό ερευνητικό χώρο, οι δε ελληνικές ευρωπαϊκές ευρεσιτεχνίες να είναι μόνο 60 σε σύνολο 60.000!

Στο παραπάνω πλαίσιο είναι φυσικό να περιμένει κανείς συστράτευση όλων των πολιτικών, επιστημονικών και επιχειρηματικών δυνάμεων της χώρας ούτως ώστε να βελτιωθεί η ζοφερή έλλειψη ανταγωνιστικότητας της χώρας και στον τομέα της καινοτομίας.

Επειδή δε ήμουν ο συντάκτης (3) της διαφήμισης του Πολυτεχνείου που τόση αντίδραση προκάλεσε, οφείλω να διευκρινίσω ότι:

* Η παροχή τεχνολογικών υπηρεσιών από τα ελληνικά ΑΕΙ και ΤΕΙ είναι πλήρως συμβατή με τις επιταγές όλων των σχετικών νόμων. * Η διαφήμιση τόνιζε ότι το ΕΜΠ δεν αναλαμβάνει μελέτες εφαρμογής και άλλωστε τα έργα παροχής υπηρεσιών που αναλαμβάνει το ΕΜΠ είναι γνωστά σε όλους (όπως και οι δυνατότητες των εργαστηρίων του) αφού προβάλλονται στη διεύθυνση http://liaison.ntua. gr/empy.

* Τα έσοδα του ΕΜΠ από την επιστημονική δραστηριότητά του (ερευνητικά έργα 50 εκατ. και παροχή υπηρεσιών 15 εκατ. τον χρόνο) διατίθενται κυρίως για την αμοιβή μεταπτυχιακών σπουδαστών, υποψηφίων διδακτόρων και νέων ερευνητών. Οι καθηγητές- ελεύθεροι από τον νόμο να ασκούν ιδιωτικά όσο ελεύθερο επάγγελμα επιθυμούν- εισπράττουν συνολικά από το ΕΜΠ περίπου 10 φορές λιγότερα από τους παραπάνω! Συνεπώς η κερδοσκοπική επιχείρηση είναι το δημόσιο πανεπιστήμιο, που διαθέτει τα υπερκέρδη του σε υποτροφίες, ενίσχυση της εκπαίδευσης, ενίσχυση της βασικής έρευνας, προμήθεια υλικοτεχνικής υποδομής για τα εργαστήρια και λίγα σε κοινωνικούς στόχους!

1. «Ερευνητικά και αδιέξοδα», «Το Βήμα», 30.3.2008.

2. «Το αντικοινωνικό πρόσωπο της Αριστεράς», «Το Βήμα», 8.6.2008.

3. Ως ο υπεύθυνος του Γραφείου Διαμεσολάβησης και Μεταφοράς Τεχνολογίας του ΕΜΠ.

Ο κ. Θεόδωρος Α. Λουκάκης είναι τέως καθηγητής και πρόεδρος της Ενωσης Αποφοίτων του ΕΜΠ.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk