Ο γρίφος του Ιράκ

Υπάρχει άραγε κανείς που να ζηλεύει τον επόμενο πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών; Μάλλον κανένας. Ο νέος ένοικος του Λευκού Οίκου θα έχει να λύσει «ένα κάρο προβλήματα»: οικονομική κρίση, σχέσεις με τους ευρωπαίους συμμάχους και τη Μόσχα, πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αραβοϊσραηλινή διένεξη. Εσχάτως πάντως, ένα θέμα τείνει να υποβαθμίζεται στον διεθνή, ενίοτε και στον αμερικανικό, Τύπο. Και δεν είναι άλλο από εκείνο ακριβώς το θέμα που κυριάρχησε καθ΄ όλη σχεδόν την οκταετία Μπους: ο πόλεμος στο Ιράκ.

Ο γρίφος του Ιράκ | tovima.gr

Υπάρχει άραγε κανείς που να ζηλεύει τον επόμενο πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών; Μάλλον κανένας. Ο νέος ένοικος του Λευκού Οίκου θα έχει να λύσει «ένα κάρο προβλήματα»: οικονομική κρίση, σχέσεις με τους ευρωπαίους συμμάχους και τη Μόσχα, πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αραβοϊσραηλινή διένεξη. Εσχάτως πάντως, ένα θέμα τείνει να υποβαθμίζεται στον διεθνή, ενίοτε και στον αμερικανικό, Τύπο. Και δεν είναι άλλο από εκείνο ακριβώς το θέμα που κυριάρχησε καθ΄ όλη σχεδόν την οκταετία Μπους: ο πόλεμος στο Ιράκ.

Γιατί συμβαίνει αυτό; Κάποιος μπορεί να επισημάνει δύο βασικούς λόγους. Κατ΄ αρχήν, η αμερικανική κοινή γνώμη κουράστηκε να ασχολείται με τον πόλεμο. Η οικονομική κρίση, η οποία συνεχώς επιδεινώνεται, απασχολεί πλέον περισσότερους και η διαχείρισή της αποτελεί το μείζον ερώτημα στο οποίο θα πρέπει να βρουν επειγόντως απάντηση οι δύο μονομάχοι του Νοεμβρίου, ο Δημοκρατικός Μπαράκ Ομπάμα και ο Ρεπουμπλικανός Τζον Μακ Κέιν.

Δεύτερον, η στρατηγική που ακολουθεί ο στρατηγός Ντέιβιντ Πετρέους μετά την αύξηση των στρατευμάτων φαίνεται ότι εκ πρώτης όψεως αποδίδει. Αυτό τουλάχιστον λένε τα στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία τον περασμένο Μάιο σκοτώθηκαν μόλις 21 αμερικανοί στρατιώτες, ο χαμηλότερος αριθμός από τον Φεβρουάριο του 2004.

Οι δύο υποψήφιοι ακολουθούν διαφορετικές γραμμές. Για τον Τζον Μακ Κέιν δεν χρειάζεται να ειπωθούν πολλά. Ο βετεράνος του πολέμου του Βιετνάμ πιστεύει ότι η Ουάσιγκτον πρέπει να συνεχίσει την ίδια πολιτική μέχρι η… «δημοκρατία α λα αμερικάνα» να εμπεδωθεί στο Ιράκ.

Ο Μπαράκ Ομπάμα τάσσεται υπέρ της αποχώρησης των αμερικανικών στρατευμάτων, αν και σταδιακά αναδιπλώνεται από τις αρχικά διατυπωθείσες θέσεις του περί ταχείας απόσυρσης. Μάλιστα, ο Ομπάμα έκανε αρχικά το λάθος, πέρυσι τον Σεπτέμβριο, να ορίσει ένα άτυπο χρονοδιάγραμμα περίπου 16 μηνών για την πλήρη απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων. Ο ίδιος και το επιτελείο του πάντως αρχίζουν να λένε ότι οι ΗΠΑ δεν θα αποφασίσουν μονομερώς αλλά κατόπιν διαβουλεύσεων με την ιρακινή κυβέρνηση.

Το ζήτημα όμως είναι τι περιθώρια αποχώρησης θα απομείνουν στον Ομπάμα, αν υποτεθεί ότι θα είναι ο νικητής των προεδρικών εκλογών. Η απερχόμενη κυβέρνηση Μπους επιχειρεί άλλωστε να δέσει ήδη τα χέρια της διαδόχου της, υπογράφοντας ως τις 31 Ιουλίου μια συμφωνία ασφαλείας για να αντικαταστήσει τη σημερινή εντολή των Ηνωμένων Εθνών στο Ιράκ. Η συμφωνία αυτή πρόκειται ουσιαστικά για συνθήκη, αλλά κανείς δεν τη λέει με το όνομά της προκειμένου να μην περάσει τη… βάσανο της έγκρισης της Γερουσίας όπου κυριαρχούν οι Δημοκρατικοί.

Τι προβλέπει η νέα συμφωνία λοιπόν; Φιλόδοξα πράγματα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διατηρήσουν στην κατοχή τους περισσότερες από 50 βάσεις σε όλη την ιρακινή επικράτεια. Για τα… μάτια του κόσμου, μερικοί ιρακινοί στρατιώτες θα περιπολούν την περίμετρο των βάσεων ώστε τυπικά να φαίνεται ότι παραμένουν υπό τον έλεγχο της Βαγδάτης. Οι ΗΠΑ θα διατηρήσουν πλήρη ελευθερία να προχωρούν σε επιχειρήσεις εναντίον «τρομοκρατών» χωρίς να ενημερώνουν την… κυρίαρχη κυβέρνηση του Ιράκ. Και, φυσικά, οι αμερικανοί στρατιώτες αλλά και τα μέλη των διαβόητων «ιδιωτικών στρατών» τύπου Βlackwater θα απολαμβάνουν πλήρη ασυλία.

Ο πρωθυπουργός Νούρι αλ Μαλίκι κατανοεί ότι η κυβέρνησή του δύσκολα θα επιβιώσει χωρίς αμερικανική υποστήριξη. Το ίδιο εκτιμούν τόσο οι σιίτες που συμμετέχουν στον κυβερνητικό του συνασπισμό όσο και οι σουνίτες και οι Κούρδοι. Ο Μαλίκι θέλει να διατηρηθεί η σημερινή «σταθερότητα». Αυτό συμφέρει τόσο τους Αμερικανούς όσο και την Τεχεράνη, στην οποία αρέσει η ηρεμία που επικρατεί στους κόλπους των σιιτών, αν και δεν θα έλεγε «όχι» στην αποχώρηση των Αμερικανών.

Ωστόσο η εξίσωση της σταθερότητας είναι περίπλοκη. Ο λόγος της μείωσης των αμερικανικών απωλειών είναι ότι οι εμφύλιες συγκρούσεις στα στρατόπεδα σουνιτών και σιιτών (μεταξύ των οπαδών του Ιράν και του Μοκτάντα αλ Σαντρ) παραμένουν «σε χαμηλή φωτιά» και όχι τόσο η αύξηση των αμερικανικών δυνάμεων.

Αν ο Ομπάμα κερδίσει και δεν προχωρήσει η σχεδιαζόμενη συμφωνία Ουάσιγκτον – Βαγδάτης, τότε μια απόσυρση των στρατευμάτων είναι πιθανή, χωρίς παράλληλη έξαρση της βίας. Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί χωρίς τη «συγκατάθεση» του Ιράν και της Συρίας. Προσπαθώντας όμως να μετατρέψουν το Ιράκ σε κράτος-πελάτη, οι ΗΠΑ ρισκάρουν μια όξυνση της βίας που θα θάψει κάθε ελπίδα για απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων.

juve@dolnet.gr

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk