• Αναζήτηση
  • Ο Δημοσθένης πέρασε από εξεταστική επιτροπή…

    Ο Δημοσθένης πέρασε από εξεταστική επιτροπή… Μ. Α. ΤΙΒΕΡΙΟΣ Τα όσα συμβαίνουν τον τελευταίο καιρό στον τόπο, με αιχμή τα ποικίλα οικονομικά σκάνδαλα, τραυματίζουν καίρια την εμπιστοσύνη των Ελλήνων στα πολιτικά κόμματα. Μια από τις βασικές αιτίες που συμβάλλουν στην απαξίωση του πολιτικού κόσμου είναι, χωρίς αμφιβολία, η αύξηση των περιουσιακών στοιχείων ορισμένων πολιτικών και ιδιαίτερα στο διάστημα

    Τα όσα συμβαίνουν τον τελευταίο καιρό στον τόπο, με αιχμή τα ποικίλα οικονομικά σκάνδαλα, τραυματίζουν καίρια την εμπιστοσύνη των Ελλήνων στα πολιτικά κόμματα. Μια από τις βασικές αιτίες που συμβάλλουν στην απαξίωση του πολιτικού κόσμου είναι, χωρίς αμφιβολία, η αύξηση των περιουσιακών στοιχείων ορισμένων πολιτικών και ιδιαίτερα στο διάστημα που αυτοί ασκούν κάποιο κρατικό ή κομματικό αξίωμα. Τέτοιου είδους περιστατικά καταρρακώνουν κάθε έννοια ηθικής, που αποτελεί το θεμέλιο λίθο στην άσκηση της πολιτικής, αν βέβαια εξακολουθεί να ισχύει το αξίωμα ότι η τελευταία αποτελεί λειτούργημα και όχι επάγγελμα. Το πιο απογοητευτικό και συγχρόνως το πιο ανησυχητικό είναι ότι ο επιλήψιμος αυτός πλουτισμός γίνεται προσπάθεια να νομιμοποιηθεί με το πονηρό όσο και σαθρό επιχείρημα: ότι δηλαδή αυτό που είναι νόμιμο είναι και ηθικό. Και μπορεί η άποψη του Πλάτωνα, σύμφωνα με την οποία οι πολιτικοί δεν πρέπει να έχουν καμιά κινητή ή ακίνητη περιουσία, να φαίνεται εξωπραγματική, ωστόσο δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αν εφαρμοζόταν θα διαφύλασσε στο ακέραιο το κύρος της πολιτικής.


    Ο μεγάλος στοχαστής κατέληξε στην παραπάνω άποψη επειδή γνώριζε ότι στον πειρασμό του χρήματος η ανθρώπινη φύση δύσκολα αντιστέκεται, κάτι που ήταν ιδιαίτερα αισθητό και στην πολιτική ζωή των ημερών του. Χαρακτηριστικά είναι τα όσα λέει ο Δημοσθένης κατά τη διάρκεια μιας δίκης γύρω στα μέσα του 4ου αι. π.Χ.: «(Παλιότερα) τα δημόσια πράγματα στην πόλη μας ήταν ανθηρά και φωτεινά και δεν ξεχώριζε τίποτε το ιδιωτικό. Ιδού η απόδειξη. Αν κανείς από εσάς τυχαίνει να γνωρίζει πώς ήταν τα σπίτια του Θεμιστοκλή, του Μιλτιάδη και των άλλων μεγάλων ανδρών της τότε εποχής, μπορεί να επιβεβαιώσει ότι κανένα από αυτά δεν ξεχώριζε από τα σπίτια των απλών ανθρώπων και ότι τα δημόσια οικοδομήματα και τα δημόσια έργα ήταν τέτοιας ακτινοβολίας και κομψότητας που δεν υπάρχει περίπτωση να ξεπεραστούν στο μέλλον….


    Σήμερα όμως οι πολιτικοί έχουν αποκτήσει μεγάλη περιουσία, ορισμένοι μάλιστα από αυτούς έχουν φτιάξει σπίτια πολύ πιο μεγαλόπρεπα από πολλά δημόσια κτήρια, ενώ άλλοι έχουν αγοράσει περισσότερη γη από όση έχετε όλοι εσείς μαζί που βρίσκεστε στο δικαστήριο αυτό…. Εκείνα τα χρόνια ο Αριστείδης, ο οποίος είχε οριστεί να καθορίσει τους φόρους, δεν έγινε πλουσιότερος ούτε κατά μια δραχμή…. Στις μέρες μας όμως αυτοί που διαχειρίζονται τα κοινά έχουν γίνει από φτωχοί πλούσιοι και έχουν μαζέψει μεγάλα χρηματικά ποσά για να τρώνε πλουσιοπάροχα για πολλά χρόνια…».


    Πρέπει ωστόσο να επισημανθεί ότι τα παραπάνω λόγια, που θα μπορούσαν να έχουν ακουστεί και στις μέρες μας, ειπώθηκαν από έναν πολιτικό ο οποίος, σύμφωνα τουλάχιστον με τους αντιπάλους του, δεν «ήταν πάντα ανίκητος στο δέλεαρ του χρήματος». Οπως μας λέει ο Πλούταρχος «στα χρήματα που προέρχονταν από το Φίλιππο και τη Μακεδονία δεν υπέκυπτε ποτέ στον πειρασμό να τα… τσεπώσει, όταν όμως τα χρήματα έρχονταν από τα Σούσα και τα Εκβάτανα, άπλωνε ολάνοικτες τις χούφτες του για να τα δεχτεί». Τον κατηγόρησαν επίσης ότι δεν είχε κανέναν ηθικό ενδοιασμό να γράφει – ασκώντας και το επάγγελμα του δικηγόρου, φυσικά πάντα με το αζημίωτο – λόγους υπεράσπισης ή κατηγορητήρια και για τους δύο αντιδίκους μιας δίκης. Τους πουλούσε δηλαδή «μαχαίρια από το ίδιο μαχαιροπωλείο για να αλληλοσφαχτούν». Το όνομά του ενεπλάκη επίσης και στο επεισόδιο με τον Αρπαλο, τον ταμία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο οποίος είχε καταφύγει στην Αθήνα με πολλά χρήματα, που είχε καταχρασθεί από το ταμείο του Μακεδόνα στρατηλάτη. Ο Δημοσθένης, φοβούμενος την οργή του Αλεξάνδρου, είχε εισηγηθεί στους Αθηναίους να διώξουν τον Αρπαλο. Ωστόσο ο τελευταίος, έχοντας την ικανότητα να εντοπίζει τους ανθρώπους που ήταν εραστές του χρήματος, λέγεται ότι δωροδόκησε τον Δημοσθένη με σημαντικό χρηματικό ποσό και με ένα βαρύτιμο κρασοπότηρο, με σκοπό να του κλείσει το στόμα. Οταν η Εκκλησία του Δήμου συζητούσε για την τύχη του Αρπάλου, αν δηλαδή η Αθήνα θα τον έδιωχνε ή θα του έδινε πολιτικό άσυλο, ο Δημοσθένης εμφανίστηκε έχοντας τυλιγμένο καλά το λαιμό του με μάλλινα και άλλα υφάσματα, και λέγοντας ότι είχε κρυώσει και είχε κλείσει η φωνή του, απέφυγε να πάρει το λόγο. Μερικοί βέβαια του φώναξαν ότι δεν είχε πάθει κρυολόγημα (συνάγχη) αλλά… χρηματολόγημα (αργυράγχη). Οι Αθηναίοι, μη θέλοντας να έχουν μπλεξίματα με τον Αλέξανδρο, έδιωξαν τελικά τον Αρπαλο και άρχισαν έρευνες στα σπίτια υπόπτων για να εντοπισθούν τα αμαρτωλά χρήματα.


    Ο Δημοσθένης, για να θολώσει τα νερά (;), κατέθεσε πρόταση στην Εκκλησία του Δήμου να συσταθεί επί του θέματος… εξεταστική επιτροπή στη Βουλή του Αρείου Πάγου. Ανάμεσα στους πρώτους που καταδίκασαν οι αρεοπαγίτες βουλευτές ήταν ο ίδιος ο Δημοσθένης. Τιμωρήθηκε με βαρύτατο πρόστιμο, πάνω από το διπλάσιο του ποσού με το οποίο φέρεται ότι είχε δωροδοκηθεί, και επιπλέον κλείστηκε στη φυλακή. Οι εξεταστικές επιτροπές είναι ένας θεσμός γνωστός και στις μέρες μας, όχι όμως εξίσου και οι… τιμωρίες των ενόχων.


    Ο κ. Μιχάλης Α. Τιβέριος είναι καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

    Γνώμες
    One Channel
    Ο νέος ενημερωτικός τηλεοπτικός σταθμός της Ελλάδας
    Σίβυλλα
    • Έντυπη έκδοση Γύρω από 10 τραπέζια… Το γλυπτό της Yinka Snonibare παριστάνει ένα μικρό κορίτσι το οποίο έχει φτερά στους ώμους. Ενα έργο τέχνης με... ΣΙΒΥΛΛΑ
    Helios Kiosk