ΤΟ ΝΕΟ ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ «ΠΟΚΕΡ»

Η Ρωσία απειλεί την Ευρώπη

Είναι ακόμη δύσκολο να εξαγάγουμε συμπεράσματα από τις μάχες που έφεραν σε σύγκρουση τη Ρωσία και τη Γεωργία, με την επίσημη δικαιολογία την τύχη των γεωργιανών επαρχιών της Νότιας Οσετίας και της Αμπχαζίας. Με εξαίρεση το εξής: επιβεβαιώνονται χρόνο με τον χρόνο και από το ένα γεγονός στο άλλο οι χειρότερες ανησυχίες μας σχετικά με τη Ρωσία του Πούτιν, η οποία αυτοεπιβεβαιώνεται μέσω της αντιπαράθεσης με αυτό που η ίδια ονομάζει «Δύση» και καθίσταται μια απειλή για την Ευρώπη.

Είναι ακόμη δύσκολο να εξαγάγουμε συμπεράσματα από τις μάχες που έφεραν σε σύγκρουση τη Ρωσία και τη Γεωργία, με την επίσημη δικαιολογία την τύχη των γεωργιανών επαρχιών της Νότιας Οσετίας και της Αμπχαζίας. Με εξαίρεση το εξής: επιβεβαιώνονται χρόνο με τον χρόνο και από το ένα γεγονός στο άλλο οι χειρότερες ανησυχίες μας σχετικά με τη Ρωσία του Πούτιν, η οποία αυτοεπιβεβαιώνεται μέσω της αντιπαράθεσης με αυτό που η ίδια ονομάζει «Δύση» και καθίσταται μια απειλή για την Ευρώπη.

Μπορούμε βέβαια να εξηγήσουμε τη συμπεριφορά της και να βρούμε καλές δικαιολογίες για το μάθημα που αποφάσισε να δώσει στη Γεωργία και μέσω αυτής στις Ηνωμένες Πολιτείες. Θα πρέπει λοιπόν να θυμόμαστε ότι μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης και την ανάδυση της ανεξάρτητης Γεωργίας οι δύο επίμαχες επαρχίες έκαναν γνωστή την άρνησή τους να προσαρτηθούν στη Γεωργία και την επιθυμία τους να τεθούν κάτω από τη ρωσική κηδεμονία.

Ακόμη ότι η Ρωσία του Γέλτσιν εμπιστεύθηκε τη «διατήρηση της ειρήνης» στην Οσετία και στη συνέχεια στην Αμπχαζία, οι οποίες προστατευμένες, στην πράξη, από τον ρωσικό στρατό δεν δέχθηκαν ποτέ να αποτελέσουν μέρος της Γεωργίας.

Ηταν λοιπόν όχι μόνο παρακινδυνευμένο αλλά και ιστορικά ανακόλουθο από μέρους του προέδρου Σαακασβίλι να φιλοδοξεί να επιβάλει εκ νέου την κυριαρχία στην περιοχή διά των όπλων. Επέτρεψε έτσι στον Πούτιν να κάνει μια επίδειξη δύναμης και στις ΗΠΑ να κάνουν μια επίδειξη αδυναμίας. Εστω και αν το Διεθνές Δίκαιο βρισκόταν ξεκάθαρα με την πλευρά της Γεωργίας. Θα πρέπει όμως να θυμηθούμε και τις ρωσικές επιφυλάξεις όταν έγινε αποδεκτή η ανεξαρτητοποίηση του Κοσσυφοπεδίου. Η Ρωσία είχε τότε προειδοποιήσει- στο όνομα της προστασίας που ήθελε να παράσχει στους σέρβους εθνικιστές – ότι εάν γινόταν αποδεκτή η ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου το γεγονός αυτό θα θεωρούνταν από τους Ρώσους ως προηγούμενο που θα μπορούσε να εφαρμοστεί στις αυτονομημένες περιοχές της Γεωργίας. Με εξαίρεση λοιπόν την Ισπανία, που είχε εγκαίρως προειδοποιήσει Αμερικανούς και Ευρωπαίους, κακώς αγνοήσαμε εκείνη τη ρωσική απειλή. Οπως οι Δυτικοί παραβίασαν τη διεθνή νομιμότητα στο Κοσσυφοπέδιο έτσι και οι Ρώσοι προειδοποίησαν ότι θα πράξουν ομοίως στη Γεωργία.

Εξάλλου οι Ρώσοι, με αυτό το μείγμα απόλυτου κυνισμού και προσβλητικής ειρωνείας που χαρακτηρίζει το λεξιλόγιο του Πούτιν, διεκδίκησαν το δικαίωμα να δράσουν στην Οσετία όπως οι ΗΠΑ στο Ιράκ. Ελάχιστη σημασία έχει το ότι η Γεωργία είναι μια δημοκρατία, το μόνο που μετράει είναι η επιστροφή

Μια γυναίκα περπατάει υπό την κάννη του όπλου σε δρόμο του Τσχινβάλι, της πρωτεύουσας της Νότιας Οσετίας

στο νεοσυντηρητικό δόγμα των Αμερικανών, με το οποίο δικαιολογήθηκε ο πόλεμος στο Ιράκ και το οποίο εφαρμόζει η Ρωσία στη Γεωργία αποβλέποντας ίσως στην αλλαγή του καθεστώτος της χώρας. Φαίνεται λοιπόν ότι η Γεωργία πήγε για μαλλί και βγήκε κουρεμένη.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η Ευρώπη αντέδρασε με τον μόνο τρόπο που θα μπορούσε να το κάνει· με τη διπλωματία και με γνώμονα την κατάπαυση του πυρός. Από αυτή την άποψη ο πρόεδρος Σαρκοζί εκπλήρωσε το καθήκον του με τον καλύτερο τρόπο που μπορούσε· με μια σχετική αποτελεσματικότητα, αξιέπαινη για τον επιπλέον λόγο ότι η Ευρώπη που εκπροσωπούσε δεν παρουσιάστηκε ενωμένη. Από τη μια η ανατρεπτική φωνή των Βαλτικών χωρών και της Πολωνίας και από την άλλη η ενοχλημένη Γερμανία, χωρίς να μνημονεύσουμε τον Μπερλουσκόνι, τον χθεσινό «εκπρόσωπο» του Μπους και αυριανό, όπως δείχνει, του Πούτιν.

Πέρα όμως από αυτό το επεισόδιο, θα πρέπει να υπολογίσουμε το μέγεθος του κινδύνου που διατρέχει η Ευρώπη από τον Πούτιν. Ας έχουμε κατά νου τη φράση-«κλειδί», ενδεικτική της συμπεριφοράς του ρώσου πρωθυπουργού στη διεθνή σκηνή. Τη δήλωση δηλαδή που έκανε για την πτώση της σοβιετικής αυτοκρατορίας: «η μεγαλύτερη στρατηγική καταστροφή της Ιστορίας». Λίγο αργότερα, τον Φεβρουάριο του 2007 στο Μόναχο, κατά τη διάρκεια της συνόδου ασφαλείας, είχε εγείρει απειλές για επιστροφή του Ψυχρού Πολέμου. Η εμμονή άλλωστε του πρώην πράκτορα της ΚGΒ δεν είναι άλλη από την επιστροφή της ρωσικής κυριαρχίας.

Οχι όμως μιας κυριαρχίας που θα συμβάλλει στη διεθνή ισορροπία αλλά μιας κυριαρχίας με αυστηρά εθνικιστικές βλέψεις. Αυτές λοιπόν που απειλούνται είναι η Γεωργία, η Ουκρανία και οι Βαλτικές χώρες που θεωρούνται το «μαλακό υπογάστριο», το σκαλοπάτι για την αυτοκρατορία. Γνωρίζουμε ήδη ότι η ένταξη της Γεωργίας και της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ θα αποτελούσε αιτία πολέμου για τη Ρωσία. Ας προσθέσουμε επίσης τον μόνιμο εκβιασμό λόγω της θέσης της ως χώραςπαραγωγού αερίου και πετρελαίου που της επιτρέπει να επιβάλλεται στους Ευρωπαίους, οι οποίοι δεν κάνουν καθόλου καλά που παρουσιάζονται απέναντί της διχασμένοι. Ιδού λοιπόν το μεγάλο στρατηγικής σημασίας ζήτημα για την Ευρωπαϊκή Ενωση: πώς θα συμπεριφερθούμε απέναντι σε μια Ρωσία που δεν διστάζει πλέον να περάσει από τις απειλές στην έμπρακτη εφαρμογή τους;

Ο κ. Ζαν-Μαρί Κολομπανί είναι ένας από τους εγκυρότερους ευρωπαίους δημοσιογράφους, πρώην διευθυντής της εφημερίδας «Le Μonde». Το τακτικό, ανά Κυριακή, άρθρο του είναι γραμμένο αποκλειστικά για «Το Βήμα».

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk