Από τις πολυεθνικές επιχειρήσεις και τους τραγουδοποιούς στις «εξωχώριες» επιχειρήσεις και στο ναυτιλιακό πετρέλαιο- Νέα εκστρατεία ξεκινά τον Σεπτέμβριο το υπουργείο Οικονομικών

Συνεχείς οι ήττες του κράτους στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής

«Ηφοροδιαφυγή μοιάζει με την υγρασία: την αντιμετωπίζεις σε έναν τοίχο και σου πετιέται σε άλλον» αναφέρει χαρακτηριστικά πρώην υφυπουργός Οικονομικών, ο οποίος προσθέτει ότι το ύψος της μπορεί να εκτιμηθεί μόνο κατά προσέγγιση. Πράγματι το υπουργείο Οικονομικών λαμβάνει κατά καιρούς διάφορα μέτρα για την αντιμετώπιση κάποιων μορφών φοροδιαφυγής αλλά λίγο αργότερα οι αρμόδιες υπηρεσίες του διαπιστώνουν ότι οι φοροφυγάδες ανακαλύπτουν νέους τρόπους για να αποφύγουν την καταβολή των οικονομικών υποχρεώσεών τους.

«Ηφοροδιαφυγή μοιάζει με την υγρασία: την αντιμετωπίζεις σε έναν τοίχο και σου πετιέται σε άλλον» αναφέρει χαρακτηριστικά πρώην υφυπουργός Οικονομικών, ο οποίος προσθέτει ότι το ύψος της μπορεί να εκτιμηθεί μόνο κατά προσέγγιση. Πράγματι το υπουργείο Οικονομικών λαμβάνει κατά καιρούς διάφορα μέτρα για την αντιμετώπιση κάποιων μορφών φοροδιαφυγής αλλά λίγο αργότερα οι αρμόδιες υπηρεσίες του διαπιστώνουν ότι οι φοροφυγάδες ανακαλύπτουν νέους τρόπους για να αποφύγουν την καταβολή των οικονομικών υποχρεώσεών τους. Αλλωστε ουδέποτε η «μάχη κατά της φοροδιαφυγής» ήταν ολοκληρωμένη και συστηματική. Οι κυβερνήσεις θυμούνται τη «μάχη» αυτή όταν τα έσοδα «πιάνουν πάτο», όπως τώρα, σύμφωνα με τη δήλωση του υπουργού Οικονομίας κ. Γ. Αλογοσκούφη, ο οποίος αποκάλυψε στο «Βήμα» την περασμένη εβδομάδα ότι η φοροδιαφυγή και η εισφοροδιαφυγή φθάνουν τα 21 δισ. ευρώ προδιαγράφοντας το τι θα επακολουθήσει.

Αποσπασματικές κινήσεις

Ο πρώην υπουργός Οικονομίας κ. Ν. Χριστοδουλάκης

Στην Ελλάδα το θέμα της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής απασχόλησε τις κυβερνήσεις αποσπασματικά τις τελευταίες δεκαετίες. Τα οικονομικά προβλήματα ήταν πολλά και πολύπλοκα, τα εισοδήματα των εργαζομένων εξαιρετικά χαμηλά και οι φοροεισπρακτικές υπηρεσίες αδύναμες. Ωστόσο, από τα τέλη της δεκαετίας του ΄70 αρχίζει να υπάρχει ενδιαφέρον για το θέμα αυτό. Το 1979 ο τότε διοικητής της Εθνικής Τράπεζας καθηγητής Αγγελος Αγγελόπουλος στην έκθεσή του προς τη γενική συνέλευση των μετόχων ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι πρέπει να αντικατασταθεί η ενίσχυση του σκέλους των εσόδων από την αναμόρφωση των φορολογικών πολιτικών, την πάταξη της φοροδιαφυγής και την κατάργηση κάθε φορολογικής απαλλαγής που δεν δικαιολογείται απόλυτα για σοβαρούς και κοινωνικούς λόγους.

Εκτοτε το ενδιαφέρον για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής εστιάστηκε κατά καιρούς σε διάφορες πηγές: άλλοτε προς τις πολυεθνικές, άλλοτε προς τις εγχώριες εμπορικές και βιομηχανικές επιχειρήσεις, άλλοτε προς τους καλλιτέχνες, άλλοτε προς τις offshore επιχειρήσεις («εξωχώριες» τις αποκαλούσε ο πρώην υπουργός Οικονομίας κ. Νίκος Χριστοδουλάκης, ο οποίος τις έβαλε στο στόχαστρο).

Αρχικώς το ενδιαφέρον στράφηκε προς τις πολυεθνικές επιχειρήσεις, οι οποίες με τις υπερκοστολογήσεις και τις υποκοστολογήσεις κατόρθωναν να φοροδιαφεύγουν. Τα βιβλία σχετικού περιεχομένου (της κυρίας Βάσως Παπανδρέου και του κ. Παναγιώτη Ρουμελιώτη,μετέπειτα υπουργών του ΠαΣοΚ) κοσμούσαν τις βιβλιοθήκες συναδέλφων τους, οι οποίοι αντλούσαν χρήσιμα συμπεράσματα για τους τρόπους με τους οποίους φοροδιέφευγαν οι πολυεθνικές επιχειρήσεις. Η ελπίδα του ΦΠΑ

Η πρώην υπουργός Ανάπτυξης κυρία Βάσω Παπανδρέου

Λίγα χρόνια αργότερα, στα μέσα της δεκαετίας του ΄80, δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι η εφαρμογή (και) στην Ελλάδα του Φόρου Προστιθεμένης Αξίας (ΦΠΑ) θα λειτουργούσε «ως από μηχανής θεός» για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Το έργο της προετοιμασίας της χώρας για την εφαρμογή του ΦΠΑ από το 1987 είχε αναλάβει ο τότε γραμματέας του υπουργείου Οικονομικών κ. Κ. Ζαχαρόπουλος. Τα έσοδα αυξήθηκαν με την εφαρμογή του ΦΠΑ, όπως ήταν φυσικό, αλλά όχι σύμφωνα με τις προβλέψεις του υπουργείου Οικονομικών.

Περίπου 2.100 αλλοδαπές επιχειρήσεις είχαν τότε μοναδικό περιουσιακό στοιχείο ένα ακίνητο μεγάλης αξίας χωρίς να διενεργούν καμία άλλη δραστηριότητα στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τον τότε ειδικό γραμματέα του ΣΔΟΕ κ. Γεώργιο Κανελλόπουλο, από τους ελέγχους στις διευθύνσεις των εκπροσώπων των offshore εταιρειών στη χώρα μας και από επιτόπιες αυτοψίες στα ακίνητα διαπιστώθηκαν τα εξής: όταν η αξία των ακινήτων υπερέβαινε το κατώτερο ποσό που απαλλασσόταν της φορολογίας μεγάλης ακίνητης περιουσίας, γινόταν η αγορά του ακινήτου από δύο ή περισσότερες offshore εταιρείες ώστε να απαλλαγούν του φόρου. Η αξία των ακινήτων που δηλώνεται ήταν πολύ χαμηλή, ενώ δεν υπήρχε ούτε υποχρέωση για τον έλεγχο των χρημάτων που εισάγονται από τις offshore εταιρείες για την αγορά των ακινήτων.

Η διακίνηση του μαύρου χρήματος

Ο πρώην υπουργός Οικονομίας κ. Ι. Παπαντωνίου

Τούτο προκαλούσε υποψίες ότι γινόταν διακίνηση «μαύρου χρήματος». Παράλληλα δεν φορολογείτο το κεφάλαιο για την αγορά του ακινήτου. Εν τω μεταξύ πολλά ακίνητα δηλώνονταν «κενά» με την υποβολή της φορολογικής δήλωσης ενώ στην πραγματικότητα κατοικούνταν, ενώ άλλα μισθώνονταν από τις εταιρείες στους πραγματικούς ιδιοκτήτες των ακινήτων σε πολύ χαμηλές τιμές.

Επίσης από ελέγχους σε εισαγωγικές επιχειρήσεις προέκυψε ότι μέσω της πρακτικής των υπερτιμολογήσεωνυποτιμολογήσεων που ακολουθούσαν οι τιμές των προϊόντων που εισάγονταν στην Ελλάδα ήταν αυξημένες κατά το ποσό που οι offshore εταιρείες τα υπερτιμολογούσαν. Παράλληλα τα κέρδη των ελληνικών επιχειρήσεων περιορίζονται γιατί την υπερτιμολόγηση των εμπορευμάτων την επωφελείται ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης ως φυσικό πρόσωπο ή ο έλληνας αντιπρόσωπος.

Εξάλλου διαπιστώθηκε ότι είχαν δημιουργηθεί offshore εταιρείες για να εμπλακούν σε χρηματοοικονομικές συναλλαγές οι οποίες απέβλεπαν στην απόκρυψη της ταυτότητας των πράγματι συναλλασσομένων που είχαν κωλύματα διενέργειας χρηματοοικονομικών συναλλαγών και στην απόκρυψη εισοδημάτων.

Μόνο σε μία περίπτωση προέκυψαν εικονικές συναλλαγές ύψους 1 δισ. δρχ. Ούτως ή άλλως δεν προβλεπόταν τεκμήριο απόκτησης περιουσιακών στοιχείων για τα νομικά πρόσωπα. Ετσι με τη σύσταση μιας offshore εταιρείας μπορούσε κάποιος να αγοράσει στην Ελλάδα ακίνητα μεγάλης αξίας και να αποφύγει το «πόθεν έσχες». Παράλληλα υπήρχε πλήρης απαλλαγή του φόρου κληρονομιάς, δωρεάς, μεταβίβασης και γονικής παροχής.

Οπως είχε αναφέρει ο κ. Κανελλόπουλος, «τα κέντρα offshore εταιρειών έχουν πετύχει συνθήκες αποφυγής διπλής φορολογίας με διάφορες χώρες προκειμένου οι εταιρείες που ιδρύονται στους φορολογικούς παραδείσους να φορολογούνται εκεί και ουσιαστικά να μην πληρώνουν φόρους λόγω των φορολογικών απαλλαγών που προσφέρουν».

Το ναυτιλιακό πετρέλαιο
Τώρα το ενδιαφέρον του υπουργείου Οικονομικών στρέφεται κυρίως προς την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής στο ναυτιλιακό πετρέλαιο. Εκτιμάται ότι η φοροδιαφυγή στον τομέα αυτόν φθάνει τα 3,5 δισ. ευρώ. Παράλληλα ξεκινά τον Σεπτέμβριο μια εκστρατεία ενημέρωσης προς τους πολίτες για να ζητούν αποδείξεις και το ζητούμενο είναι να πεισθούν ότι με τον τρόπο αυτόν θα επωφεληθεί το κοινωνικό σύνολο.

Στόχος εξαιρετικά δύσκολος γιατί έχουμε να κάνουμε με μια νοοτροπία που διαπερνά κάθετα ολόκληρη την ελληνική κοινωνία.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
  • Πάσχα στο χωριό; Κατά την τακτική ενημέρωση για την πανδημία, η κυρία Κοτανίδου εξέφρασε την ελπίδα ότι φέτος το Πάσχα ίσως να... ΒΗΜΑτοδότης |
Σίβυλλα
Helios Kiosk