Μια κλοπή 200 δισ. δολαρίων

Ο Francois Ηauter, δημοσιογράφος της γαλλικής εφημερίδας «Le Figaro», ξεκίνησε ένα οδοιπορικό διαρκείας τριών μηνών μέσα από το οποίο επιχείρησε να προσεγγίσει τον πολιτισμό λιτισμό των Κινέζων. Ακόμη περισσότερο, να κατανοήσει έναν ολόκληρο κόσμο τόσο μακρινό και διαφορετικό από αυτόν των «Δυτικών». Μέσα από το ταξίδι του γνώρισε αν θρώπους, κατέγραψε συμπεριφορές και έζησε καταστάσεις που μας επιτρέπουν να γνωρίσουμε καλύτερα τη χώρα η οποία φιλοξενεί τους 29ους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Ο Francois Ηauter, δημοσιογράφος της γαλλικής εφημερίδας «Le Figaro», ξεκίνησε ένα οδοιπορικό διαρκείας τριών μηνών μέσα από το οποίο επιχείρησε να προσεγγίσει τον πολιτισμό
λιτισμό των Κινέζων. Ακόμη περισσότερο, να κατανοήσει έναν ολόκληρο κόσμο τόσο μακρινό και διαφορετικό από αυτόν των «Δυτικών». Μέσα από το ταξίδι του γνώρισε αν
θρώπους, κατέγραψε συμπεριφορές και έζησε καταστάσεις που μας επιτρέπουν να γνωρίσουμε καλύτερα τη χώρα η οποία φιλοξενεί τους 29ους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Tο ταξίδι πήρε ξαφνικά μια άγρια τροπή που με εξέπληξε. Δημοσιογράφος χωρίς τύχη δεν νοείται, και από αυτή την άποψη ήμουν ένας «εξαιρετικός» δημοσιογράφος. Αρκούσε να βρεθώ κάπου και- έτσι, εντελώς ξαφνικά- η ιστορία του τόπου αποκτούσε ενδιαφέρον. Μόλις έφθασα στο Κατμαντού η βασιλική οικογένεια εξοντώθηκε βίαια από τον διάδοχο του θρόνου ο οποίος στη συνέχεια αυτοκτόνησε. Πηγαίνοντας στην Αφρική βρέθηκα μάρτυρας σε σφαγή. Ημουν πραγματικά «τυχερός» και επρόκειτο να το διαπιστώσω σύντομα για ακόμη μία φορά.

Στο Αεροδρόμιο «Σαρλ Ντε Γκωλ» ένας αδέξιος οδηγός προσέκρουσε βίαια στην άτρακτο του αεροπλάνου που θα με μετέφερε στη Μόσχα. Το αποτέλεσμα ήταν να χάσω την πτήση της ανταπόκρισης προς τα ανατολικά σύνορα της χώρας. Χάρη σε αυτή την ατυχή συγκυρία είχα στη διάθεσή μου απεριόριστο χρόνο για τηλεφωνήματα και έτσι κατάφερα να βγάλω «λαβράκι»! Το νέο ήταν εντυπωσιακό. Τους προσεχείς μήνες οι Κινέζοι θα εξαγόραζαν 20 σημαντικές μικρομεσαίες γαλλικές επιχειρήσεις στους τομείς του αυτοκινήτου, των ηλεκτρονικών συστημάτων και του περιβάλλοντος με αντίτιμο 200 δισ. δολάρια, δεκαπλάσιο από αυτό των ευρωπαϊκών και εικοσαπλάσιο από το αντίστοιχο των αμερικανικών επιχειρήσεων. Δεν αργούσε, λοιπόν, η στιγμή που οι Κινέζοι θα βρίσκονταν στην παγκόσμια πρωτοπορία.

Το νέο έφθασε ως εμένα από έναν Κινέζο, υψηλόβαθμο στέλεχος του κράτους, με τον οποίο είχαμε συνδεθεί με στενή σχέση εμπιστοσύνης ανταλλάσσοντας απόψεις όσο καιρό κατοικούσα στο Πεκίνο. Ο συνομιλητής μου με πληροφόρησε ότι οι συνάδελφοί του δεν ήταν πλέον απομονωμένοι, εκσυγχρόνιζαν τις μεθόδους τους και συμβουλεύονταν ειδικούς ερευνητές και κοινωνιολόγους προτού λάβουν οποιαδήποτε απόφαση. Οι πληροφορίες του «φίλου» μου αποδείχτηκαν ακριβείς. Αυτός ο εξαίρετος τεχνοκράτης ήταν μέλος μιας ομάδας διευθυντών οι οποίοι είχαν την ατυχία να μεγαλώσουν στην εφιαλτική περίοδο της Πολιτιστικής Επανάστασης (1962-1971), όταν είχαν κλείσει όλα τα σχολεία. Ο Ντενγκ Χσιαοπίνγκ συγκέντρωσε στη συνέχεια όλους αυτούς τους ιδιοφυείς ανθρώπους, προσφέροντάς τους τη δυνατότητα να ανακτήσουν τον χαμένο χρόνο μέσω της εκπαίδευσης σε ειδικά ιδρύματα που τους προετοίμαζαν για την εισαγωγή στα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου, από το Χάρβαρντ ως την ΕΝΑ (σ.σ.: Ανώτατη Σχολή Δημόσιας Διοίκησης στη Γαλλία, οι απόφοιτοι της οποίας φθάνουν στα υψηλότερα κρατικά αξιώματα). Χωρίς την «επιχείρηση διάσωσης» αυτής της γενιάς δεν θα είχε επιτευχθεί ο εκσυγχρονισμός της χώρας. Τηλεφώνησα σε δύο ευρωπαίους τραπεζίτες στη Σανγκάη οι οποίοι μου επιβεβαίωσαν την πληροφορία, προσθέτοντας ότι το ποσόν των 200 δισ. δολαρίων προερχόταν από τα πολύ πλούσια αποθέματα συναλλάγματος της Κίνας. Από άλλες πηγές έμαθα ότι επρόκειτο για θυγατρικές ομίλων που σε αναζήτηση νέων κεφαλαίων στρέφονταν στο εξής αποκλειστικά στην έρευνα και εγκατέλειπαν τον τομέα της τεχνολογίας. Οι εξελίξεις αυτές ήταν εκπληκτικές και ενδεικτικές του άλματος προς τα εμπρός που επιχειρούσε η Αυτοκρατορία. Ηταν μια εν εξελίξει μεταμόρφωση της χώρας από τη χειρονακτική εργασία στη βιομηχανία του πνεύματος, η οποία προγραμματιζόταν με προοπτική τα επόμενα 20-30 χρόνια.

Μέσα σε 25 χρόνια η Κίνα προσέλκυσε τις μεγαλύτερες πολυεθνικές με το δέλεαρ μιας αγοράς 1,3 δισ. καταναλωτών. Οι ξένοι, και κυρίως οι Ασιάτες, όρμησαν προσφέροντας το «μικροποσό» των 500 δισ. δολαρίων και την τελευταία λέξη της τεχνολογίας τους. Ετσι η Αυτοκρατορία εκσυγχρονίστηκε χάρη στην εκπληκτική προσπάθεια του λαού της και μετατράπηκε στην «Κίνα ΑΕ». Ηταν ο πραγματικός νικητής της παγκοσμιοποίησης. Μια μάχη στην οποία οι Αμερικανοί νόμιζαν ότι θα επιβάλλονταν χωρίς καμιά αντίσταση!

Στη συνέχεια η Κίνα θα περνούσε στη δεύτερη φάση, θα έσπαγε τον κουμπαρά της και θα ξεκινούσε να σιγοτρώει την τεχνογνωσία των Δυτικών χάρη στην οποία θα σάρωνε στο εξής στις αγορές όλου του κόσμου. Από τη σκοπιά των Κινέζων αυτό ήταν κάτι φυσικό και λογικό. Από τη δική μας, όμως, πλευρά ήταν λογικό να αντιμετωπίζουμε αυτό το κράτος της αδιαφάνειας και του δημοκρατικού ελλείμματος- όπου το Κομμουνιστικό Κόμμα είναι υπεράνω των νόμων – ισότιμα με δύο άλλες μεγάλες δυνάμεις, την Ινδία και τη Βραζιλία, που θα έπαιζαν στην «αυλή των μεγάλων», σεβόμενοι όμως τους κανόνες διαφάνειας; Θα ήταν σωστό να αφήσουμε τις κρατικά ελεγχόμενες κινεζικές επιχειρήσεις – που δρουν, φυσικά, με γνώμονα τα δικά τους συμφέροντα- να εκμεταλλευθούν τον θησαυρό της δικής μας εφευρετικότητας; Θα μπορούσαμε να παραμείνουμε φιλελεύθεροι απέναντι σε ένα τέτοιο θηρίο;

Θα μου άρεσε πολύ να μπορώ να πω ότι οι δυτικές κοινωνίες μας χάρη στο επίπεδο οργάνωσης των οικονομιών μας τα καταφέρνουν πάντοτε απέναντι σε απολυταρχικά καθεστώτα, όμως η περίπτωση της Κίνας δεν μου επιτρέπει κάτι τέτοιο. Οπως, άλλωστε, μου εξήγησε ένας ιταλός διπλωμάτης, βρισκόμαστε σε πλήρη αδράνεια απέναντι σε αυτή την αλματώδη πρόοδο, χωρίς σχέδιο, χωρίς προγραμματισμό, χωρίς συγκεκριμένη στρατηγική. Από το 1990 είχαμε όλοι αποκομίσει πολλαπλά οφέλη από την άνοδο της χώρας, καθώς αυτή συνέβαλε στην παγκόσμια ανάπτυξη. Η Κίνα με τη σειρά της είχε πλέον γίνει μία από τις πλέον ανοικτές οικονομίες στον κόσμο χάρη στο εμπόριο αγαθών και στο χαμηλά αμειβόμενο εργατικό δυναμικό που διατηρούσε- λόγω φθηνών προϊόντων- τον πληθωρισμό σε πολύ χαμηλά επίπεδα παγκοσμίως. Την αύξηση της- κινεζικής- παραγωγής ακολούθησε η άνοδος των τιμών των πρώτων υλών προς όφελος των χωρών του Τρίτου Κόσμου. Αυτό ήταν όμως το- καλό- πρόσωπο του δρος Τζέκιλ. Η Κίνα της γενικευμένης αρμονίας που κυριαρχούσε στον κόσμο, της «διπλωματίας του χαμόγελου» και της αγαστής εμπορικής συνεργασίας. Υπήρχε, όμως, και το σκοτεινό πρόσωπο του μίστερ Χάιντ. Η Κίνα της «διπλωματίας του τρόμου» και του απόλυτου κυνισμού, της «μητρικής προστασίας» των δικτατορικών καθεστώτων της Κούβας, της Βόρειας Κορέας, της Βιρμανίας, της Καμπότζης, του Σουδάν… Η Κίνα της αποικιοκρατίας του Θιβέτ και της επαρχίας Ξινγιάνγκ. Μια Κίνα η οποία απειλεί να εξοντώσει με χιλιάδες πυραύλους τα «αδέλφια» τηςόπως η ίδια τα αποκαλεί- στην Ταϊβάν σε περίπτωση που θέσουν ζήτημα ανεξαρτησίας, που συνεχίζει να δαπανά τεράστια ποσά για εξοπλισμούς, επικαλούμενη το αστείο επιχείρημα της «περικύκλωσής» της! Από ποιον, όμως, κινδυνεύει σήμερα η Κίνα;

Για την αχανή αυτοκρατορία αυτή η αμφιταλαντευόμενη- και σχιζοφρενική στα μάτια μας- συμπεριφορά δεν αποτελεί παράδοξο. Αλλωστε ο ίδιος ο Μάο ήταν εισηγητής της θεωρίας «της κίνησης σε δύο τροχούς», σύμφωνα με την οποία μπορούμε να επιτύχουμε τον στόχο μας συνδυάζοντας δύο αντιθετικές προσεγγίσεις. Για τους Κινέζους το άσπρο και το μαύρο δεν είναι δύο αντίθετες καταστάσεις αλλά συμπληρωματικές ενός συνόλου. Στο επόμενο ταξίδι μου θα βρισκόμουν αντιμέτωπος με αυτή την αντίφαση. Με τη νέα μου βίζα ανά χείρας ξεκινούσα, λοιπόν, για τα πέρατα του κόσμου, το Βλαδιβοστόκ, το οποίο σημαίνει στα ρωσικά «ο άρχοντας της Απω Ανατολής».

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Archive
ΒΗΜΑτοδότης
  • Βηματοδότης Περί εκπροσώπων…έρημων και απρόσωπων Με αφορμή τα επαναλαμβανόμενα φαινόμενα πολιτικής κακοφωνίας και, αν μη τι άλλο, ατυχούς ενημέρωσης και... ΒΗΜΑτοδότης |
Σίβυλλα
Helios Kiosk