Η ψυχανάλυση μιας δύσκολης ζωής

Ο Francois Ηauter, δημοσιογράφος της γαλλικής εφημερίδας «Le Figaro», ξεκίνησε ένα οδοιπορικό διαρκείας τριών μηνών, μέσα από το οποίο επιχείρησε να προσεγγίσει τον πολιτισμό των Κινέζων. Ακόμη περισσότερο, να κατανοήσει έναν ολόκληρο κόσμο τόσο μακρινό και διαφορετικό από αυτόν των «Δυτικών». Μέσα από το ταξίδι του γνώρι σε ανθρώπους, κατέγραψε συμπεριφορές και έζησε καταστάσεις που μας επιτρέπουν να γνωρίσουμε καλύτερα τη χώρα η οποία φιλοξενεί τους 29ους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Ο Francois Ηauter, δημοσιογράφος της γαλλικής εφημερίδας «Le Figaro», ξεκίνησε ένα οδοιπορικό διαρκείας τριών μηνών, μέσα από το οποίο επιχείρησε να προσεγγίσει τον
πολιτισμό των Κινέζων. Ακόμη περισσότερο, να κατανοήσει έναν ολόκληρο κόσμο τόσο μακρινό και διαφορετικό από αυτόν των «Δυτικών». Μέσα από το ταξίδι του γνώρι
σε ανθρώπους, κατέγραψε συμπεριφορές και έζησε καταστάσεις που μας επιτρέπουν να γνωρίσουμε καλύτερα τη χώρα η οποία φιλοξενεί τους 29ους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Διάβασα πρόσφατα μια δυσάρεστη είδηση σε μια καντονέζικη εφημερίδα. «Στη Νάπολι ένας ακόμη κινέζος εργάτης σκοτώθηκε εν ώρα εργασίας πέφτοντας από γερανό». Δεκάδες, όμως, είναι οι Κινέζοι που χάνουν καθημερινά τη ζωή τους σε εργατικά ατυχήματα σε διάφορες πόλεις του κόσμου. Ψάχνω διαρκώς να βρω τους λόγους που ώθησαν 30-50 εκατ. Κινέζους- που ήταν τόσο δεμένοι με τα πάτρια εδάφη τους- να ξενιτευτούν. Η αλήθεια είναι ότι αυτή η μετανάστευση πραγματοποιείται εδώ και ενάμιση αιώνα. Χιλιάδες άτομα τον χρόνο ψάχνουν για ένα καλύτερο μέλλον σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Δεν είναι μόνο οι απλοί άνθρωποι οι οποίοι χρόνια τώρα στοιβάζονταν στα κάργκο ρισκάροντας τη ζωή τους ώσπου να φθάσουν στη Νάπολι ή στο Αμστερνταμ. Η ελίτ της χώρας αυτής, άνθρωποι μορφωμένοι που θα είχαν πολλά να προσφέρουν, επιλέγουν τον δρόμο της ξενιτιάς. Στο Βλαδιβοστόκ ο Αλεξάντρ Κοζένβικοφ, διευθυντής του Ινστιτούτου Ανατολικών Σπουδών, μου εξηγεί: «Ο πρόεδρος της Κίνας Χου Τζιντάο κάνει μεγάλες προσπάθειες για να βελτιώσει και να λύσει τα κοινωνικά προβλήματα τα οποία προκάλεσε η ανάπτυξη της οικονομίας.Αν και είναι αρκετά δραστήριος δεν έχει καταφέρει πολλά ως τώρα.Δεν υπάρχει καμία έτοιμη συνταγή και κανείς δεν φαντάζεται με ποιον τρόπο μπορείς να διορθώσεις τις αναμφισβήτητες οικολογικές ζημιές που έχει υποστεί η χώρα. Το έδαφος της Κίνας δεν μπορεί να αντέξει παρά μόνο 700 εκατ.άτομα.Ο πληθυσμός της,όμως, είναι διπλάσιος.Εχουμε τεράστιο πρόβλημα και λύση δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα».

Στη Σανγκάη ένας ειδικός σε περιβαλλοντολογικά θέματα έχει την εξής άποψη: «Στην Κίνα έχουμε 600 ποτάμια,400 από τα οποία είναι μολυσμένα.Δεν θα γλιτώσουμε αν δεν στείλουμε τουλάχιστον 300 εκατ.άτομα στην Αφρική» μου είχε εκμυστηρευτεί κάποια στιγμή. Σε όλα αυτά τα προβλήματα ερχόταν να προστεθεί και το πρόβλημα του υπερήλικου πληθυσμού. Η πολιτική του ενός και μοναδικού παιδιού σε κάθε οικογένεια ήταν μια καλή λύση και πέτυχε. Ωστόσο ένας νέος έφθανε στο σημείο να στηρίζει οικονομικά τέσσερις παππούδες και γιαγιάδες. Η Κίνα είχε γίνει μια «χώρα γερόντων» προτού προλάβει να γίνει μια πλούσια χώρα. Οι οικονομικές επιπτώσεις ήταν σοβαρότατες. Μόνο σε μια χώρα με πολλούς νέους (εκεί όπου κάνουν πολλά παιδιά, όπως στη Γαλλία για παράδειγμα) υπάρχει μεγάλη κατανάλωση και άρα υπάρχει έξαρση νέων τεχνολογιών.

Βρισκόμουν στην Καντόνα, την πόλη της Νότιας Κίνας που κατέχει το ρεκόρ των μεταναστών. Αυτή η περιοχή είναι σαν μια ξεχωριστή χώρα μέσα στην Κίνα. Η οικονομία της είναι τόσο σημαντική όσο εκείνη της Ταϊλάνδης. Για 30 χρόνια ήταν η κινητήριος δύναμη των κινεζικών εξαγωγών. Υπήρχε όμως μια έντονη δυσφορία σε αυτή την κοινωνία. Επρεπε πρώτα να την κατανοήσω, να ζήσω στην ίδια τη χώρα προτού ξεκινήσω τη συνάντησή μου με τους μετανάστες της στις χώρες υποδοχής. Στο ξεκίνημα της περιπέτειάς μου δεν μπορούσα να καταλάβω κάποιες απλές συμπεριφορές. Πώς οι Κινέζοι μπορούσαν να είναι τόσο εγωιστές και ταυτόχρονα να διαθέτουν συλλογικό πνεύμα. Η ερώτηση αυτή στριφογύριζε στο μυαλό μου συνεχώς, ιδιαίτερα όταν έβλεπα νέα, μορφωμένα παιδιά που ήταν έτοιμα να εγκαταλείψουν τη συλλογική προσπάθεια για ένα καλύτερο μέλλον στην Κίνα και να ξεκινήσουν μια «αμερικανική ή καναδέζικη» περιπέτεια.

Φθάνοντας στην Κίνα αντιμετώπισα ανυπόφορες καταστάσεις. Αναρωτιόμουν συχνά «μα καλά,αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν καμία ηθική»; Η αλήθεια είναι πως δεν επέτρεπαν στον εαυτό τους να έχει ηθική. Ακολουθούσαν αυστηρούς κοινωνικούς κανόνες. Για παράδειγμα, η έκφραση τρυφερότητας ακόμη και στα κοντινά τους πρόσωπα ήταν ένδειξη αδυναμίας. Η κινέζα νταντά της κόρης μου ήταν περισσότερο τρυφερή με το δικό μου παιδί παρά με τον γιο της. Οι Κινέζοι που είχαν ζήσει χρόνια στο εξωτερικό αντιμετώπιζαν μεγάλη δυσκολία προσαρμογής όταν έπρεπε να επιστρέψουν ξανά στην πατρίδα τους. Ηταν πραγματικά δυστυχισμένοι. Ο Μπο, 43 ετών, μου αναλύει την κατάσταση. «Είναι περίεργο να γυρνάς στην Καντόνα ύστερα από χρόνια.Εδώ τα πάντα είναι υλικά.O κόσμος είναι εξαγριωμένος που βλέπει γύρω του τόσο πλούτο και δεν μπορεί να τον αγγίξει.Υπάρχει μια πίκρα στα μάτια τους». Για τον λόγο αυτόν ψάχνουν διάφορες διεξόδους. Οι διανοούμενοι ασχολούνται με την ιστορία ή τη θρησκεία, τον βουδισμό ή τον χριστιανισμό. Οι νεότεροι ανακαλύπτουν νέα δόγματα όπως το Φαλουνγκόγκ. Οι άνθρωποι της πόλης ξαπλώνουν στην καρέκλα του ψυχολόγου. Είναι η νέα μόδα στην Κίνα. Δεκάδες προγράμματα στην τηλεόραση και στο ραδιόφωνο έχουν ως κύριο θέμα την ψυχανάλυση. Κάθε νύχτα από τα ραδιόφωνα της πόλης ακούγονται εξομολογήσεις απλών ανθρώπων. Τα θέματα που συζητούν είναι πολλά και διάφορα. Τους απασχολούν ζητήματα όπως η άμβλωση, η ανατροφή του μοναδικού τους τέκνου και η θέση που θα αποκτήσει στην κοινωνία, η μεγάλη μόλυνση του περιβάλλοντος που επηρεάζει κυρίως τα μικρά παιδιά, αλλά και οι προσωπικές σχέσεις ανάμεσα στο ζευγάρι. Ολα τα συζητούν δημόσια, αλλά και ιδιωτικά. Οι ψυχολόγοι κάνουν θραύση στην Κίνα. Ανοίγουν διαρκώς νέα γραφεία. Πραγματική επιτυχία. Ο πρώτος κινέζος ψυχαναλυτής ήταν ο Χούο Νταντόγκ, ο οποίος μετά τις σπουδές του στο Παρίσι ξεκίνησε να ασκεί το επάγγελμά του το 1994.

Η Κίνα είναι η μοναδική χώρα της Ασίας όπου η ψυχανάλυση βρήκε πρόσφορο έδαφος. Αυτή η «ξενόφερτη επιστήμη» είναι καλοδεχούμενη από τους Κινέζους αν τους βοηθήσει να σταθούν στα πόδια τους και συνεισφέρει στην κοινωνική αρμονία κάτι που λείπει από τη σύγχρονη Κίνα. Ισως είναι και αυτός ο λόγος που κάποιοι από τους «καλύτερους» της χώρας φτιάχνουν τις βαλίτσες τους και ανοίγουν για αλλού τα φτερά τους. Δεν υπάρχει τίποτε που να μπορεί να τους κρατήσει πίσω. Δεν νιώθουν ευτυχισμένοι. Δεν θέλουν μια τέτοια κοινωνία για τα παιδιά τους. Η ίδια η χώρα τούς δείχνει την έξοδο αφού δεν είναι ικανή ούτε να τους θρέψει.

Περιμένω έναν παλιό μου φίλο σε ένα καφέ Στάρμπακς στην Καντόνα. Ο Λιν, 38 ετών, φτάνει χαμογελώντας. Είναι από τους τυχερούς, έχει μια καλή δουλειά και έναν πολύ καλό μισθό, 3.000 ευρώ τον μήνα. Ωστόσο δεν είναι ευτυχισμένος πραγματικά. «Βρισκόμαστε στο απόγειο των ψευδαισθήσεων» διαμαρτύρεται. «Γνωρίζουμε ότι οι σπουδές δεν βοηθούν στην εύρεση εργασίαςούτε η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας.Δεν παντρευόμαστε πλέον για μια ζωήκαι δεν είμαστε σίγουροι αν τα παιδιά μας θα μας γηροκομήσουν.Το σπίτι μας μπορεί να το χάσουμε ανά πάσα στιγμή.Η ζωή μου σε αυτήν την πόλη- όπου από τη στιγμή που βγαίνω από το σπίτι μου έχω πονοκέφαλο λόγω της υπερβολικής μόλυνσης- είναι μόνο δουλειά,δουλειά, δουλειά». Είναι όντως πολύ δύσκολο για εκείνον. Τον καταλαβαίνω. Εκανε οικονομία δύο μισθούς και τον επόμενο μήνα φεύγει με την οικογένειά του για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Εκεί θα ζήσει σίγουρα μια καλύτερη ζωή…

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Archive
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk