ΚΡΙΣΙΜΟ ΠΕΝΘΗΜΕΡΟ
Το προσεχές πενθήμερο θα έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον για το ΠαΣοΚ και την κυβέρνηση. Επισήμως το πρόγραμμα αναφέρει ότι στο τέλος της εβδομάδας θα πραγματοποιηθεί «διπλή» συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής. Την Παρασκευή θα συζητήσουν για το «αγροτικό». Το Σάββατο θα μιλήσουν για τα εσωτερικά τους. Ητοι, για την ανασυγκρότηση του κόμματος και ειδικότερα για την αναδιάταξη των οργανώσεων, τη μηχανοργάνωση, τα ιδιόκτητα κεντρικά γραφεία, την επιμόρφωση των στελεχών και άλλα συναφή. Το θέμα δείχνει συναρπαστικό καθώς από καιρό ο πρωθυπουργός και πρόεδρος του ΠαΣοΚ κ. Κ. Σημίτης έχει εκδηλώσει την επιθυμία του να αποκτήσει το ΠαΣοΚ υποδομή και «γραμματειακή» στελέχωση που να θυμίζουν τα μεγάλα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα της Δυτικής Ευρώπης. Το ζήτημα είναι αν θα προλάβουν να συζητήσουν για όλα αυτά.
Και γιατί να μην προλάβουν; Διότι η ανεπίσημη ημερησία διάταξη προβλέπει «ξεκαθάρισμα». Οχι λογαριασμών, αλλά «πολιτικής και σχέσεων», κατά τη διατύπωση υψηλόβαθμου κομματικού στελέχους. Το ξεκαθάρισμα δεν θα επιχειρηθεί από κάποια εσωκομματική αντιπολίτευση, αλλά από την ηγεσία του ΠαΣοΚ. Οσα συνέβησαν τις τελευταίες εβδομάδες στο ευρύτερο κυβερνητικό στρατόπεδο δικαιολογούν απολύτως τη διαφαινόμενη πρόθεση του κ. Σημίτη να θέσει τον δάκτυλον «επί τον τύπον των ήλων». Και να επισημάνει στα μέλη του ανώτατου κομματικού οργάνου κάτι περισσότερο από αυτά που είπε στην τελευταία συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, αλλά και την περασμένη Τρίτη στη Βουλή, ενώπιον των βουλευτών που μετέχουν στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων.
Παρένθεση: όσα επακολούθησαν μετά από αυτή τη συνεδρίαση λέγεται ότι ενόχλησαν τον Πρωθυπουργό. Για την ακρίβεια, τον δυσαρέστησε ιδιαιτέρως ότι εφημερίδες, ακόμη και φιλικές προς την κυβέρνηση, του απέδωσαν πως χαρακτήρισε «γκρίζα» την εικόνα της κυβέρνησής του. Μερικοι ειπαν οτι οι σχετικές πληροφορίες εδόθησαν από.. συνεργάτη του, αλλά παράγων του Μαξίμου το διαψεύδει κατηγορηματικά. Δεν υπήρξε συνέχεια διότι την επομένη και τη μεθεπομένη ο κ. Σημίτης ήταν υποχρεωμένος να ασχοληθεί με δυσάρεστη οικογενειακή υπόθεσή του. Το θέμα όμως των διαρροών «δεν έκλεισε», αφού είναι η δεύτερη φορά που ο Πρωθυπουργός πληροφορείται ότι έφθασε από συνεργάτες του στα μέσα ενημέρωσης κάτι που δεν είπε ή κάτι που δεν επιθυμεί. Η πρώτη ήταν όταν διέρρευσε η αναγγελία για την επέμβαση χολής που επρόκειτο να κάνει στο «Ιπποκράτειο». Εν προκειμένω η αποστροφή του Πρωθυπουργού για «γκρίζα καθημερινότητα» της οποίας το γκρίζο μεταφέρθηκε ατυχώς στην κυβέρνηση προκάλεσε πλην των άλλων και φήμες για σχεδιαζόμενο ανασχηματισμό. Και χρειάστηκαν οι επίμονες δημόσιες παρεμβάσεις του κ. Θ. Τσουκάτου σε ραδιοφωνικούς σταθμούς και εφημερίδες για να κλείσει το θέμα προτού «δημιουργηθεί κλίμα προσδοκίας ανασχηματισμού και παραλύσει η κυβέρνηση». Υπήρξε βέβαια και διάψευση από τον κ. Δημ. Ρέππα, αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις το μόνο που δεν μετράει είναι τι λέει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. Κλείνει η παρένθεση.
Στενοί συνεργάτες του κ. Σημίτη λένε ότι η επικείμενη συνεδρίαση της ΚΕ «είναι μια ευκαιρία να κλείσει ο Πρωθυπουργός όλα τα θέματα που άνοιξαν τον τελευταίο καιρό». Αρχής γενομένης από τις σχέσεις κόμματος και κυβέρνησης που έθεσε, μεταξύ των άλλων, ο γραμματέας της ΚΕ κ. Κ. Σκανδαλίδης, ο οποίος είχε την Πέμπτη συνάντηση και την «καλύτερη συνεργασία των τελευταίων μηνών» με τον Πρωθυπουργό. Σημειο βελτίωσης των σχέσεων τους μετα την παρουσία του σε εκδήλωση του υπο τον κ. Γ. Πανταγιά, «Ομιλου για τον Εκσυγχρονισμο» του Πειραιώς. Οριστικές αποφάσεις δεν έχουν ληφθεί ακόμη για τον τόνο και τις επιμέρους όψεις της πρωθυπουργικής παρέμβασης στην Κ.Ε. και τις παραινέσεις που θα απευθύνει. Αυτό θα γίνει κατ’ αρχήν αύριο σε ειδική συνεδρίαση του ΕΓ, στην οποία θα προεδρεύσει ο κ. Σημίτης, και στις πυκνές συνεργασίες του με αρκετά στελέχη και τους γνωστούς συνεργάτες του που θα ακολουθήσουν. Ανεξαρτήτως των θεμάτων που θα τεθούν από μέλη της ΚΕ, επιδίωξη του Πρωθυπουργού είναι «να αναφερθεί στη συγκυρία χωρίς να εκτρέψει τη συνεδρίαση από το αντικείμενό της», σύμφωνα με κορυφαίο στέλεχος. Είναι προφανές ωστόσο το περιεχόμενο των λόγων του και θα κριθεί και από τη συμπεριφορά βουλευτών αλλά και υπουργών τις προσεχείς ημέρες. Ηδη έχει καταστήσει σαφές στο Υπουργικό Συμβούλιο ότι οι δημόσιες αντιπαραθέσεις κυβερνητικών στελεχών, πέραν του ότι τον ενοχλούν, έχουν δυσάρεστες επιπτώσεις τόσο στην εικόνα όσο και στην απόδοση της κυβέρνησης.
Στην ΚΕ, χρησιμοποιώντας διαφορετική γλώσσα, θα μιλήσει για τη «συλλογικότητα» και τη συντροφική σχέση αλληλεγγύης που πρέπει να διακρίνουν τα στελέχη του ΠαΣοΚ που επωμίζονται τη διεκπεραίωση συγκεκριμένου έργου. Στη συνεδρίαση αυτή θα πάρει αποστάσεις από όλες τις πλευρές και θα ζητήσει να «λήξουν οι δημόσιες διχογνωμίες». Η δοκιμασία των σχέσεων της υπουργού Ανάπτυξης με τον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ, οι αντιδράσεις του κ. Θ. Πάγκαλου στις απρόκλητες αιχμές του κ. Γερ. Αρσένη για την ασκούμενη εξωτερική πολιτική, οι επιθέσεις που δέχθηκε ο κ. Γιαννόπουλος για όσα είχε πει προηγουμένως και η «καθόλου κολακευτική για την κυβερνητική πλειοψηφία» νύχτα της Τετάρτης στη Βουλή σχετικά με την επίμαχη τροπολογία για τις πολύτεκνες μητέρες θα είναι οι αφετηρίες των πρωθυπουργικών παραινέσεων στην ΚΕ.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο κ. Σημίτης προτίθεται να αναφερθεί σε «κλισέ του παρελθόντος», όπως είναι η «κομματική πειθαρχία» και άλλα ανάλογα τα οποία μάλλον αποστρέφεται. Αντιθέτως, θα μεταφέρει την πολιτική ευθύνη σε κάθε στέλεχος του ΠαΣοΚ, χωρίς πρόθεση «διοικητικού ελέγχου» από την κομματική ηγεσία. Μια πρόγευση έδωσε προφανώς όχι τυχαία την Πέμπτη ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Δημ. Ρέππας. Ερωτηθείς για τη στάση που τήρησαν βουλευτές του ΠαΣοΚ σε μια ψηφοφορία του Συμβουλίου της Ευρώπης, έφερε περίτεχνα την κουβέντα στα εσωτερικά: «Υπάρχουν βουλευτές σήμερα στη Βουλή οι οποίοι καταψηφίζουν μια πρωτοβουλία της κυβερνήσεως. Αυτό ακριβώς αποδεικνύει ότι κάθε βουλευτής αναλαμβάνει και την ευθύνη της ψήφου που δίνει όταν καλείται να αποφασίσει. Υπάρχει μια κατεύθυνση, αλλά από εκεί και πέρα κάθε βουλευτής έχει την ευθύνη των πράξεών του». Αν θέλουμε το «στυλ Σημίτη» συμπυκνωμένο σε λίγες φράσεις, ο υπουργός Τύπου το απέδωσε με εξαιρετική περιεκτικότητα. Και φυσικά αφού αυτά ισχύουν για την ΚΟ, είναι αυτονόητο ότι ισχύουν και για την ΚΕ.
Εν όψει της συνεδριάσεως της ΚΕ ο Πρωθυπουργός θα πυκνώσει την προσεχή εβδομάδα τις συνεργασίες του με υπουργούς που χειρίζονται θέματα στα οποία η κυβέρνηση αποδίδει ιδιαίτερη σημασία. Ηδη η κυρία Βάσω Παπανδρέου έχει ολοκληρώσει ένα αναπτυξιακό πρόγραμμα «δέκα σημείων» το οποίο θα ανακοινώσει από κοινού με τον Πρωθυπουργό. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις αλλαγές που θα επιφέρουν στο Εθνικό Σύστημα Υγείας τα σχέδια του κ. Κ. Γείτονα. Εκ παραλλήλου ο Πρωθυπουργός προετοιμάζεται για την πρώτη επίσκεψή του στην ύπαιθρο ύστερα από πολύ καιρό. Την τελευταία εβδομάδα του Φεβρουαρίου θα επισκεφθεί τη Θεσσαλία προκειμένου να λάβει μέρος σε εκδηλώσεις για τη συμπλήρωση δέκα ετών από τη διοικητική κατάτμηση της χώρας στις 13 περιφέρειες. Εκ των πραγμάτων η επίσκεψη θα συνδεθεί και με τις εξελίξεις στα αγροτικά θέματα. Και στο ΠαΣοΚ ελπίζουν ότι όσα θα συζητηθούν στην ΚΕ με εισηγητές τον υπουργό Γεωργίας κ. Στ. Τζουμάκα και τον υποδιοικητή της ΑΤΕ και κομματικό υπεύθυνο για τα αγροτικά κ. Αθ. Παπαγεωργίου θα συμβάλουν ώστε να διαμορφωθεί η οριστική πρόταση του Κινήματος και της κυβέρνησης προς τον αγροτικό πληθυσμό. Ασυμβίβαστο και επιμόρφωση
Κομματικά στελέχη που εργάζονται για την προετοιμασία της συνεδρίασης της ΚΕ ισχυρίζονται ότι «αυτές οι δύο ημέρες θα είναι σημαντικές για το ΠαΣοΚ». Και αναφέρουν ότι, πέραν όσων θα πει ο κ. Σημίτης για τη γενική πορεία του Κινήματος και της κυβέρνησης, οι αποφάσεις που πρόκειται να ληφθούν «θα αλλάξουν ριζικά τις λειτουργίες του ΠαΣοΚ».
Ως την πιο σημαντική από αυτές τις αποφάσεις θεωρούν την οριστική διαμόρφωση του «ασυμβίβαστου». Ητοι, του ακριβούς προσδιορισμού των κρατικών θέσεων η κατάληψη των οποίων από κάποιο στέλεχος αυτομάτως αποκλείει τη συμμετοχή του στα ψηφοδέλτια του ΠαΣοΚ στις προσεχείς εκλογές. Ο κατάλογος βρίσκεται στα χέρια του κ. Σκανδαλίδη, ο οποίος θα αναλάβει προφανώς και το βάρος της εισήγησης, στα πλαίσια των προτάσεών του για τον εσωτερικό κανονισμό. Στο ΠαΣοΚ θεωρούν ότι το «ασυμβίβαστο» αποτελεί πολιτική απόφαση ίσου βάρους με τον «νόμο Πεπονή», αφού θα απαλλάξει τον δημόσιο βίο από τη συναλλαγή ανάμεσα στον πολίτη και στον πολιτευόμενο.
Εξίσου σημαντική είναι και η επιμόρφωση στελεχών που εισηγήθηκε προ μηνών ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών κ. Γ. Παπανδρέου, ο οποίος σχεδιάζει ένα πλήρες πρόγραμμα σεμιναρίων. Ανάλογα επιμορφωτικά σεμινάρια γίνονται σε όλα τα κόμματα της Ευρώπης προκειμένου τα στελέχη τους όλων των βαθμίδων να ενημερωθούν για τις εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον και να εξοικειωθούν με όρους και διαδικασίες επί των οποίων καλούνται να εξηγήσουν τις κομματικές θέσεις.
Προ δύο ετών οι γερμανοί σοσιαλδημοκράτες είχαν οργανώσει στην Αθήνα ανάλογα σεμινάρια επιμόρφωσης στελεχών του ΠαΣοΚ και όσοι τα είχαν παρακολουθήσει όπως ο νυν υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ κ. Γ. Πασχαλίδης είχαν εντυπωσιασθεί. Με σκληρή γλώσσα
Πάμε για μια συνεδρίαση που θα εξελιχθεί σε «μαρμαρένια αλώνια»; Ασφαλώς όχι! Απλώς δεν θα είναι τυχαίο ότι ο κ. Σημίτης θα επιλέξει την ΚΕ και όχι την Κοινοβουλευτική Ομάδα για να χρησιμοποιήσει σκληρή γλώσσα. Στην ΚΕ κατ’ αρχήν είναι θεμιτό να συζητούνται θέματα που δεν μπορούν να συζητηθούν στη Βουλή ή στο Υπουργικό Συμβούλιο. Δεύτερον, ο πρόεδρος του κόμματος έχει την ευχέρεια να χρησιμοποιήσει διαφορετικό ύφος, αφού απευθύνεται κυρίως στο εσωτερικό του. Και, τρίτον, ο κ. Σημίτης έχει την απόλυτη κυριαρχία στην ΚΕ. Ο κ. Γερ. Αρσένης δεν επηρεάζει άλλο μέλος του οργάνου πλην της κυρίας Νόρας Κατσέλη, ενώ από πουθενά δεν προκύπτει ότι ο κ. Α. Τσοχατζόπουλος, ο οποίος επηρεάζει έναν σημαντικό αριθμό «κεντροεπιτρόπων», προτίθεται να ηγηθεί προσωπικώς εσωκομματικού αντάρτικου.
Σχετικά με τις αντιδράσεις των βουλευτών την Τετάρτη, στο πρωθυπουργικό επιτελείο εκτιμούν ότι «δεν ήταν οργανωμένες». Μπορεί στην πλειονότητά τους οι αντιδράσαντες να μην ανήκουν στο «εκσυγχρονιστικό ρεύμα», ωστόσο υπήρξαν ανάμεσά τους είτε «φανατικοί υποστηρικτές» του κ. Σημίτη, όπως οι κκ. Ι. Γιαννάκης και Γ. Φλωρίδης, είτε παλαιοί κοινοβουλευτικοί, όπως ο κ. Αν. Πεπονής, οι οποίοι διαφώνησαν ατομικώς και για λόγους αρχής. Συνεπώς ήταν εκδηλώσεις που στηρίχθηκαν σε μάλλον δικαιολογημένη βάση και «το θέμα έληξε»· παρ’ ότι ορισμένοι πάλαι ποτέ «προεδρικοί» οπαδοί του κ. Αρσένη και ορισμένοι «περιθωριακοί του Ακη» έδειχναν ικανοποιημένοι! Κάπως έτσι θα εξελιχθούν τα πράγματα και στην ΚΕ.
Οι συνεργάτες του Πρωθυπουργού αναμένουν ότι από κάποιες πλευρές θα ακουστούν επικρίσεις για την κυβέρνηση και τις σχέσεις της με τον κομματικό μηχανισμό. Εκτιμούν όμως ότι οι αντιδράσεις θα προέλθουν κυρίως από τους «συνήθεις υπόπτους»! Ορισμένοι βουλευτές και κομματικά στελέχη, είτε για λόγους προβολής είτε λόγω προσωπικής δυσαρέσκειας, θα ασκήσουν κριτική και το πράγμα θα σταματήσει εκεί. Οι νηφάλιες φωνές που θα επισημάνουν πραγματικές δυσλειτουργίες θα γίνουν ασμένως δεκτές, αν υπάρξουν. Πάντως ο κ. Σημίτης με όσα αναμένεται να πει στην ΚΕ δεν θα απαντά στους γνωστούς εσωκομματικούς ρήτορες, αλλά θα είναι εκ των προτέρων αποφασισμένος «να θέσει θέματα λειτουργίας», όπως λέει συνεργάτης του. Με άλλα λόγια, ο πρόεδρος του ΠαΣοΚ από του επισήμου βήματος του «καθοδηγητικού οργάνου» θα μιλήσει για κάτι περισσότερο από το αντικείμενο της συνεδρίασης: για το μέλλον του ΠαΣοΚ και της κυβέρνησης.
