ΣΕ ΠΛΗΡΕΣ αδιέξοδο φαίνεται να οδηγούν οι πολεμικές επιχειρήσεις στη Γιουγκοσλαβία, γιατί και αν ακόμη το ΝΑΤΟ κατορθώσει να ισοπεδώσει πλήρως τη χώρα δεν υπάρχει πλέον καμία προοπτική εφαρμογής της συμφωνίας του Ραμπουγέ, εν ονόματι της οποίας, υποτίθεται, ότι εξαπολύθηκε η επίθεση εναντίον του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Το πιθανότερο είναι ότι το Κοσσυφοπέδιο θα διαμελισθεί και η απειλή αλλαγής συνόρων στην εξαιρετικά ευαίσθητη αυτή περιοχή των Βαλκανίων θα παγιοποιήσει το κλίμα επικίνδυνης αστάθειας που έχει ήδη δημιουργηθεί.
Προς το παρόν πάντως το βέβαιο είναι ότι οι στόχοι της ΝΑΤΟϊκής επιχείρησης όχι μόνο δεν επιτεύχθηκαν αλλά δημιούργησαν μια κατάσταση που ενισχύει (στο στάδιο αυτό τουλάχιστον) τον πρόεδρο της Σερβίας. Πρώτον, γιατί του επέτρεψε να προχωρήσει σε μια ραγδαία εκκαθάριση του αλβανικού στοιχείου από το Κοσσυφοπέδιο, ελπίζοντας ότι στη διαπραγμάτευση που θα ακολουθήσει θα κρατήσει όσο το δυνατόν περισσότερα εδάφη χωρίς Αλβανούς. Και, δεύτερον, επειδή κατόρθωσε να συσπειρώσει γύρω του ακόμη και την αντιπολίτευση, η οποία από τη στιγμή που έπεσε η πρώτη βόμβα σταμάτησε να τον επικρίνει.
Αυτό που ενδιαφέρει δεν είναι η τύχη του σέρβου ηγέτη (αν δηλαδή θα τον ανατρέψουν τελικά ή όχι) αλλά το τι θα συμβεί στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων, η οποία συγκλονίζεται όχι μόνο από το δράμα των προσφύγων αλλά και από τη γενικότερη αποσταθεροποίηση που αντιμετωπίζουν οι ούτως ή άλλως ασταθείς γειτονικές χώρες και κυρίως η Αλβανία και τα Σκόπια. Οι δύο αυτές χώρες κινδυνεύουν να καταρρεύσουν υπό το βάρος των δεκάδων χιλιάδων προσφύγων αν δεν υπάρξει αποτελεσματική εξωτερική βοήθεια.
Στα Σκόπια πανικόβλητοι αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο διχοτόμησης του Κοσσυφοπεδίου, που δύσκολα θα επιβιώσει ως ανεξάρτητη οντότητα και αργά η γρήγορα θα οδηγηθεί στην ένωση ενός μεγάλου τμήματός του (ίσως και των δύο τρίτων του εδάφους) με την Αλβανία και στη δημιουργία μιας μεγάλης Αλβανίας, όπου ενδεχομένως θα ενταχθεί αργότερα και η περιοχή του αλβανόφωνου Τέτοβου, το οποίο σήμερα ανήκει στην πΓΔΜ. Ετσι η πΓΔΜ θα διαλυθεί οριστικά ως ανεξάρτητο κράτος και τότε δεν είναι απίθανο να ανοίξει η όρεξη και της γειτονικής Σόφιας για την εκπλήρωση του προαιώνιου ονείρου της δημιουργίας της μεγάλης Βουλγαρίας.
Αυτό είναι το εφιαλτικό σενάριο που ανοίγεται τώρα μπροστά μας και όχι η επιστροφή στο Ραμπουγέ. Και υπήρξε τεράστιο το σφάλμα των Αμερικανών που δεν θέλησαν να καταστήσουν τη συμφωνία του Ραμπουγέ πιο ελκυστική για τον Μιλόσεβιτς, ώστε να μπορέσει να την αποδεχθεί και εκείνος και να μην οδηγηθούμε στη σημερινή καταστροφή. Αρκεί να διαβάσει κανείς μόνο τις παραγράφους που αφορούν τα δικαιώματα της ΝΑΤΟϊκής δύναμης για να αντιληφθεί ότι καμία ανεξάρτητη χώρα σεβόμενη την κυριαρχία της δεν θα μπορούσε ποτέ να αποδεχθεί τέτοιους απαράδεκτους αποικιακούς όρους.
Τα 25 άρθρα της συμφωνίας αυτής ουσιαστικά απαγορεύουν οποιονδήποτε έστω και στοιχειώδη έλεγχο των γιουγκοσλαβικών αρχών επί των δυνάμεων του ΝΑΤΟ, στις οποίες παρέχεται πλήρης νομική ασυλία ακόμη και για ποινικά αδικήματα. Η συμφωνία αυτή είναι χειρότερη και από τη συμφωνία του 1952 για το καθεστώς των αμερικανικών δυνάμεων στην Ελλάδα. Αν αντίθετα είχε προκριθεί η ιδέα να διευρυνθεί η δύναμη με τη συμμετοχή ρωσικών και άλλων ανατολικών δυνάμεων και είχε τεθεί υπό την αιγίδα του ΟΑΣΑ, τότε θα ήταν πολύ δύσκολο για τον Μιλόσεβιτς να μην την αποδεχθεί και θα είχε αποφευχθεί η σημερινή τραγωδία.
Σήμερα τα πράγματα εξελίσσονται σε μια πεισματική βεντέτα μεταξύ Αμερικανών και Μιλόσεβιτς. Οι Αμερικανοί σε όλους τους τόνους ισχυρίζονται ότι δεν έχουν άλλη επιλογή από το να νικήσουν, καθώς μάλιστα διακυβεύεται το γόητρο του ΝΑΤΟ, ακριβώς την επέτειο των 50 χρόνων του και ενώ όλα αυτά τα χρόνια δεν είχε ποτέ διεξαγάγει ούτε έναν πόλεμο, παρά μόνο ασκήσεις. Αλλά για ποια νίκη θα μπορούν αύριο να μιλήσουν όταν θα έχουν κάνει στάχτη τη Γιουγκοσλαβία και θα έχουν οδηγήσει τις γειτονικές χώρες σε επικίνδυνη αστάθεια, αν όχι διάλυση;
Αυτό θα είναι το πρώτο σοβαρό πλήγμα που θα έχει καταφέρει στη μεταδιπολική εποχή η μοναδική σήμερα υπερδύναμη, έχοντας απέναντί της μια ενωμένη Ευρώπη η οποία είναι φανερό ότι στερείται ικανής και ισχυρής ηγεσίας και σύρεται ανήμπορη στο αμερικανικό άρμα, χωρίς να είναι σε θέση να αρθρώσει τον δικό της λόγο. Την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου υπήρχε τουλάχιστον η ισορροπία του τρόμου, σήμερα όχι μόνο δεν υπάρχει καμία ισορροπία, αλλά η αλαζονεία της αμερικανικής εξουσίας οδηγεί σε πλήρη αποσταθεροποίηση την πιο ευαίσθητη περιοχή της Ευρώπης.
