* Σε χρονικό διάστημα μικρότερο της δεκαετίας ο κύριος όγκος της διακίνησης πετρελαϊκών προϊόντων θα περάσει σε πλοία διπλού πυθμένα

Κλείνουν τα ευρωπαϊκά λιμάνια για 5.243 μονοπύθμενα δεξαμενόπλοια

* Σε χρονικό διάστημα μικρότερο της δεκαετίας ο κύριος όγκος της διακίνησης πετρελαϊκών προϊόντων θα περάσει σε πλοία διπλού πυθμένα Κλείνουν τα ευρωπαϊκά λιμάνια για 5.243 μονοπύθμενα δεξαμενόπλοια Μεγάλο πρόβλημα για το 74% του παγκόσμιου στόλου πλοίων μεταφοράς πετρελαίου Γ. ΣΚΟΡΔΙΛΗΣ Το ναυάγιο του «Prestige» επιτάχυνε τη διαδικασία απαγόρευσης εισόδου δεξαμενοπλοίων μονού πυθμένα στα ευρωπαϊκά

Το 74% του παγκόσμιου στόλου δεξαμενοπλοίων οδεύει εκτός των σημαντικότερων ναυτιλιακών αγορών του πλανήτη μετά και την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ενωσης να επιταχύνει την απαγόρευση εισόδου των μονοπύθμενων δεξαμενοπλοίων στα ευρωπαϊκά λιμάνια αποστερώντας τους έτσι ένα σημαντικό έργο. Ολα δείχνουν ότι σε χρονικό διάστημα μικρότερο της δεκαετίας ο κύριος όγκος της μεταφοράς του πετρελαίου, σε κάθε μορφή του, θα περάσει στα δεξαμενόπλοια διπλού πυθμένα, τα οποία τον Αύγουστο του 2002 αριθμούσαν 2.077 μονάδες, σύμφωνα με τα στοιχεία του ναυλομεσιτικού οίκου Clarkson. Η Ευρώπη στοιχίζεται πίσω από τις ΗΠΑ που πρώτες, μετά το ατύχημα του δεξαμενοπλοίου «Exxon Valdez» στα τέλη της δεκαετίας του 1980, έδειξαν την έξοδο στα μονοπύθμενα δεξαμενόπλοια με τον ΟΡΑ ’90.


Το ατύχημα του «Erika», στα ανοιχτά της Γαλλίας, οδήγησε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη θέσπιση σειράς μέτρων που προέβλεπαν τη σταδιακή απόσυρση των μονοπύθμενων δεξαμενοπλοίων από τα ευρωπαϊκά χωρικά ύδατα με καταληκτική ημερομηνία απόσυρσης το 2015.


Τώρα το ατύχημα του «Prestige» ανατρέπει άρδην το σκηνικό αυτό, που αποτελεί προϊόν εκατέρωθεν συμβιβασμών μεταξύ των πολιτικών και της ευρωπαϊκής ναυτιλιακής βιομηχανίας, και θέτει νέα δεδομένα, με κυριότερο αυτό της ταχύτερης απόσυρσης των μονοπύθμενων δεξαμενοπλοίων, πιθανότατα ως το 2010, εφόσον δεν μεταφέρουν βαριά πετρελαιοειδή.


Στην περίπτωση που μονοπύθμενα δεξαμενόπλοια μεταφέρουν βαριά πετρελαιοειδή, τότε σε αυτά, σύμφωνα με τις προτάσεις του τελευταίου Συμβουλίου Υπουργών Ναυτιλίας και Μεταφορών, θα πρέπει να απαγορευθεί άμεσα ο κατάπλους σε ευρωπαϊκά λιμάνια.


* Εντονες αντιδράσεις


Οι προτάσεις αυτές, σε συνδυασμό και με σειρά άλλων προτάσεων που συνθέτουν τη θέση του Συμβουλίου, αποτελούν πολιτικές θέσεις και απέχουν προς το παρόν του νομικού κειμένου που εκ των πραγμάτων τις καθιστά άμεσα εφαρμόσιμες. Δηλώνουν όμως μια τάση και ένα διαρκώς αυξανόμενο ρεύμα έντονων αντιδράσεων που επικεντρώνονται σε μια υποβαθμισμένη ναυτιλία που λειτουργεί στις παρυφές και εις βάρος της ευρωπαϊκής ναυτιλίας, η οποία, όπως φαίνεται, δεν μπορεί να ελέγξει αποτελεσματικά τα του οίκου της, δίδοντας έτσι την ευκαιρία σε πολλούς ευρωπαίους πολιτικούς να επενδύσουν πάνω της το μέλλον τους.


Οι εξελίξεις πλέον κινούνται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς και κυρίως κινούνται σε ένα περιβάλλον όπου, όπως φαίνεται, δεν ισχύουν οι ναυτιλιακοί όροι και η ναυτιλιακή πραγματικότητα αλλά οι πολιτικές σκοπιμότητες και τα επικοινωνιακά τρυκ. Αν ίσχυαν οι κανόνες της ναυτιλίας, τότε τόσο στην περίπτωση του «Erika» όσο και στην περίπτωση του «Prestige» η κριτική όλων θα έπρεπε να έχει εστιασθεί στην παντελή έλλειψη, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, σύγχρονων υποδομών που θα μπορούσαν να είχαν σώσει αυτά τα δύο πλοία και να είχαν αποτρέψει τις οικολογικές καταστροφές.


* Αναγκαστική αργία


Ετσι φθάσαμε στο σημείο όπου το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου στόλου των δεξαμενοπλοίων οδηγείται σε αναγκαστική αργία με την εκτίμηση ότι τα πλοία αυτά είναι πλωτές βόμβες, ικανές να προκαλέσουν βιβλικές οικολογικές καταστροφές στην Ευρώπη.


Σύμφωνα με τα στοιχεία του οίκου Clarkson, ο παγκόσμιος στόλος των δεξαμενοπλοίων απετελείτο στην τελευταία του καταμέτρηση, τον Αύγουστο του 2002, από 7.320 μονάδες, συμπεριλαμβανομένων και των πλοίων μεταφοράς παραγώγων πετρελαίου, εκ των οποίων οι 5.243 μονάδες είναι δεξαμενόπλοια μονού πυθμένα.


Τα υπόλοιπα 2.077 είναι δεξαμενόπλοια διπλού πυθμένα, εκ των οποίων τα 575 είναι δεξαμενόπλοια χωρητικότητας μικρότερης των 10.000 τόνων dw και τα υπόλοιπα 1.502 δεξαμενόπλοια χωρητικότητας άνω των 10.000 τόνων dw.


Οι περισσότεροι ευρωπαίοι ναυτιλιακοί παράγοντες, αντιμετωπίζοντας πλέον το φάσμα της άμεσης αναγκαστικής απόσυρσης των πλοίων τους, κάνουν λόγο για λάθος πολιτικές επιλογές που θα φανούν στην τιμή του πετρελαίου που φθάνει στις ευρωπαϊκές αγορές.


Εκτιμούν ότι το πιθανολογούμενο χρονικό περιθώριο της δεκαετίας που θα δοθεί ως την τελική έξοδο δεν είναι επαρκές προκειμένου να καλυφθεί το κενό των 5.243 πλοίων που θα αποσυρθούν.


Ετσι από τη μια η συσσώρευση φορτίων που δεν μπορούν να διαμετακομισθούν λόγω απουσίας πλοίων και από την άλλη η αναγκαστική επιλογή δεξαμενοπλοίων με διπλό πυθμένα θα εκτοξεύσουν το κόστος της μεταφοράς του πετρελαίου, μια σημαντική αύξηση που θα κληθεί να καλύψει τελικά ο ευρωπαίος καταναλωτής.


Αυτή είναι η μία πλευρά του νομίσματος. Η άλλη πλευρά δείχνει έναν σύγχρονο στόλο δεξαμενοπλοίων διπλού πυθμένα, για τον οποίο έχουν επενδυθεί τεράστια ποσά και ο οποίος παραμένει εν πολλοίς ανεκμετάλλευτος γιατί είναι πιο ακριβός στη χρήση του από τα μονοπύθμενα δεξαμενόπλοια.


Οι φορτωτές και αρκετές πετρελαϊκές εταιρείες για άλλη μία φορά αναδεικνύονται σε εκείνον τον παράγοντα που καθορίζει το ποιος θα δουλέψει και ποιος δεν θα δουλέψει σε μια αγορά όπου, όπως φαίνεται, οι επενδύσεις σε σύγχρονη τεχνολογία δεν συγκινούν κανέναν.


Η περίπτωση του «Prestige» καταδεικνύει με τον πλέον εύγλωττο τρόπο την παντελή αδυναμία αρκετών ευρωπαϊκών κρατών να υποστηρίξουν τις, ακραίες πολλές φορές, πολιτικές επιλογές που γίνονται προκειμένου να προστατευθούν τα ευρωπαϊκά ύδατα από ρυπάνσεις. Ακόμη, ο πλοίαρχος του πλοίου εξακολουθεί να κρατείται, κυρίως γιατί αποτελεί το άλλοθι των Ισπανών στην έντονη κριτική που τους ασκείται διεθνώς για την αδυναμία τους να προσφέρουν την υποτυπώδη έστω βοήθεια στο «Prestige».


Εκτός όμως από την Ισπανία, και η Γαλλία, που διαμαρτύρεται διαρκώς για τις θαλάσσιες ρυπάνσεις, αποσιωπά δύο σημαντικά στοιχεία που βοηθούν στο να σχηματισθεί ολοκληρωμένη εικόνα για το ποια είναι η πραγματικότητα.


Το πρώτο στοιχείο έχει να κάνει με το ναυάγιο του «Erika», ενός «εκ γενετής» προβληματικού πλοίου, το οποίο ναυλωνόταν κατά κόρον από την κρατική εταιρεία πετρελαίου της Γαλλίας TotalFinaElf γιατί ήταν φθηνότερο σε σύγκριση με ένα δεξαμενόπλοιο διπλού πυθμένα.


Το δεύτερο στοιχείο έχει να κάνει με την αδυναμία της Γαλλίας να καλύψει έστω και οριακά τα ποσοστά επιθεωρήσεων πλοίων που προσεγγίζουν στα λιμάνια της και τα οποία ούτως ή άλλως υποχρεούται να επιθεωρεί σε ετήσια βάση αφού είναι μέλος του Μνημονίου των Παρισίων.


Το ποσοστό αυτό, με βάση το Μνημόνιο, ανέρχεται στο 25% του συνόλου των πλοίων που προσεγγίζουν στα λιμάνια των κρατών που μετέχουν σε αυτή τη διακρατική συμφωνία. Η Γαλλία επί δύο συνεχή έτη, σύμφωνα με τα στοιχεία του Μνημονίου, δεν έχει καταφέρει να επιθεωρήσει ούτε το 10% των περίπου 5.500 πλοίων που ετησίως καταπλέουν σε λιμάνια της.


* Πολιτικές σκοπιμότητες


Τόσο η Ενωση Ελλήνων Εφοπλιστών όσο και το υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας αναλύοντας τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από την απόσυρση των δεξαμενοπλοίων μονού πυθμένα κάνουν λόγο ανοιχτά για πολιτικές σκοπιμότητες, χωρίς ωστόσο να διευκρινίζουν επαρκώς τι ακριβώς εννοούν.


Το γεγονός ότι ο πρόεδρος της Γαλλίας Ζακ Σιράκ, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Χοσέ Μαρία Αθνάρ αλλά και άλλοι ευρωπαίοι ηγέτες έδειξαν πρωτοφανή ετοιμότητα στο να αποδώσουν ευθύνες για το τραγικό ναυάγιο του «Prestige», κατά τη γνώμη των ελλήνων ναυτιλιακών παραγόντων, έχει να κάνει με το ότι «η εικόνα ενός πληγωμένου πλοίου από το οποίο διαρρέουν πετρελαιοειδή στη θάλασσα πουλάει στην κοινή γνώμη».


Κατά τη γνώμη τους, οι αντιδράσεις αυτές, καθώς και οι αναφορές πως το θέμα θα πρέπει να απασχολήσει τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ, αφορούν κυρίως ένα επικοινωνιακό κόλπο.


Οι ίδιοι παράγοντες πιστεύουν ότι, ακόμη και αν το θέμα δεν φθάσει σε σύνοδο κορυφής από τον κ. Σιράκ ή τον κ. Αθνάρ, σίγουρα θα φθάσει από άλλους όταν διαπιστώσουν ότι η απόσυρση 5.500 πλοίων εν μια νυκτί τινάζει στον αέρα το δίκτυο μεταφορών πετρελαίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ειδικά σε μια ιδιαίτερα ρευστή περίοδο για την ομαλή τροφοδοσία της Ευρώπης με πετρέλαιο λόγω των δυσμενών εξελίξεων στον Περσικό Κόλπο.


Ιδιαίτερα για τον ελληνικό εφοπλισμό το ζήτημα αυτό αναδεικνύεται εκ των πραγμάτων θέμα πρώτης προτεραιότητας καθώς αυτός δέχθηκε τον κύριο όγκο της κριτικής που ασκήθηκε για την ύπαρξη υποβαθμισμένων πλοίων.


Στην πραγματικότητα οι έλληνες εφοπλιστές και ιδιαίτερα τα θεσμικά τους όργανα βρίσκονται στο μεταίχμιο σημαντικών αποφάσεων, όπου ακόμη και αιρετικές απόψεις που εκφράστηκαν κατά το παρελθόν για τη δημιουργία μηχανισμού αξιολόγησης των μελών των εφοπλιστικών ενώσεων ώστε να αποκλείονται από το να γίνονται μέλη και να λειτουργούν υπό τον μανδύα ενός θεσμικού φορέα διαχειριστές κακών πλοίων αποκτούν πλέον νόημα.


Το γεγονός ότι συλλήβδην ο ελληνικός εφοπλισμός δύο φορές σε λιγότερο από ένα έτος έχει βρεθεί στο επίκεντρο έντονης και σκληρής κριτικής έχει αρχίσει ήδη να ενισχύει το ρεύμα εκείνων που υποστηρίζουν την ανάγκη λήψης αυστηρών μέτρων από την ίδια την ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα κατά εκείνων που γίνονται η αφορμή αυτών των διεθνώς δυσμενών σχολίων.


ΣΤΟ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΕΕ Και 79 πλοία με ελληνική σημαία


Σύμφωνα με τον κ. Ανωμερίτη, τα μέτρα ταχύτερης απόσυρσης των παλαιών δεξαμενόπλοιων που προτείνει το Συμβούλιο Υπουργών Ναυτιλίας και Μεταφορών και τα οποία αναμένεται να προωθήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «δεν επηρεάζουν καθόλου ή επηρεάζουν ελάχιστα την ελληνική ναυτιλία».


Με βάση τα στοιχεία του υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας, η ελληνική σημαία εμφανίζεται να διαθέτει έναν ισχυρό στόλο δεξαμενόπλοιων διπλού πυθμένα ο οποίος αποτελείται από 128 μονάδες. Στις υπόλοιπες κατηγορίες πλοίων που βρίσκονται στο στόχαστρο των μέτρων της ΕΕ υπό ελληνική σημαία περιλαμβάνονται 79 πλοία εκ των οποίων περίπου τα 35 έχουν ήδη πραγματοποιήσει την πέμπτη επιθεώρησή τους, που σημαίνει ότι είναι στη δύση της δραστηριότητάς τους.


Για τα υπόλοιπα 44 που έχουν ναυπηγηθεί μετά την εμφάνιση της διεθνούς συνθήκης Marpol, το οποίο σημαίνει ότι είναι μεν μονού πυθμένα, αυξημένων δε προδιαγραφών ασφαλείας, υπάρχει ένα σημαντικό ζήτημα καθώς αρκετά από αυτά είναι ηλικίας μικρότερης των 15 ετών και δεν έχουν προλάβει να αποσβέσουν έστω την επένδυση που πραγματοποιήθηκε για να «κτισθούν».

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
  • Ο πίνακας που «γέρνει» Ο Γκαλάτσι-Γκαλάτσι φρόντισε να ενημερώσει τον ιδιοκτήτη γύρω από τα νέα, υπερσύγχρονα συστήματα που κρατούν ανέπαφα τα έργα τέχνης,... ΣΙΒΥΛΛΑ |
Helios Kiosk