«Αλλαξαν οι καιροί» λένε οι έμποροι
Οι δεκαετίες του ’50 και του ’60, όπου οι μεγάλες βιομηχανικές επιχειρήσεις στηριζόμενες στην όντως άκρως αποτελεσματική, τότε, διαφημιστική εκστρατεία τους είχαν επιβάλει στα μικρά λιανεμπορικά καταστήματα τα παντοπωλεία ένα «καθεστώς δουλείας», όπως το χαρακτηρίζει ο κ. Κ. Βερόπουλος, πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος (ΣΕΣΜΕ), έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί. Φαντάζουν σαν μακρινό παρελθόν. Τότε οι βιομήχανοι ήταν οι άρχοντες της αγοράς.
Η μεγέθυνση και κατά συνέπειαν η ισχυροποίηση των ήδη μεγάλων λιανεμπορικών μονάδων μετέφερε στην ελληνική αγορά με κάποια καθυστέρηση, είναι αλήθεια καταστάσεις που είχαν ήδη δημιουργηθεί σε άλλες αγορές της Δυτικής Ευρώπης αλλά και των ΗΠΑ.
Πράγματι στη διάρκεια των τελευταίων χρόνων ο αριθμός των αλυσίδων σουπερμάρκετ έχει μειωθεί. Τούτο δεν είναι τίποτε άλλο παρά αποτέλεσμα ενός πρωτοφανούς ανταγωνισμού που παρόμοιό της δεν έχει γνωρίσει η μεταπολεμική Ελλάδα. Το νέο «τοπίο» του ελληνικού λιανεμπορίου δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Η «ηθική» όμως της σύγκρουσης είναι αρκετά ελαστική. Επιτρέπει «χτυπήματα» όχι μόνο πάνω αλλά και «κάτω από τη ζώνη». Οσοι συγκρούονται εξάλλου συγκρούονται με όρους επιβίωσης.
Στο πρώτο τρίμηνο κάθε χρόνου οι δύο πλευρές κάθονται γύρω από ένα τραπέζι και συνάπτουν τις ετήσιες συμφωνίες οι οποίες προβλέπουν το ύψος των παντός είδους παροχών που οι βιομήχανοι και οι εισαγωγείς πρόκειται να δώσουν στο λιανεμπόριο. Φυσικά το ύψος των παροχών είναι συνάρτηση του ετήσιου τζίρου κάθε αλυσίδας. Οσο δηλαδή μεγαλύτερο τζίρο κάνει μια αλυσίδα τόσο μεγαλύτερες αξιώσεις έχει από κάθε προμηθευτή της. Και οι παροχές δεν είναι τίποτε άλλο παρά τα «όπλα» κάθε αλυσίδας στον «πόλεμο» της αγοράς. Το χρονικό σημείο είναι ιδιαίτερα κρίσιμο, τα νεύρα τεντωμένα και καθένας προσέρχεται πάνοπλος. Δεν υπάρχει όμως καμία αμφιβολία για το ποιος είναι ο ισχυρός. Σήμερα δεν είναι άλλος από αυτόν που κατέχει το δίκτυο. Και το δίκτυο βρίσκεται στα χέρια των λιανεμπόρων.
Ο κ. Κ. Βερόπουλος μιλώντας προς «Το Βήμα» ανέφερε ότι «δεν μπορεί να πει πως όλα αυτά που κυκλοφορούν είναι φανταστικά. Αρκετά είναι πραγματικά και η κατάσταση αυτή είναι δικαιολογημένη, αφού βασίζεται στην αλλαγή των συνθηκών και των ισορροπιών της ελληνικής αγοράς». Ωστόσο προβλέπει ότι η ένταση θα αυξηθεί, όχι μόνον εφέτος αλλά και στα επόμενα 2-3 χρόνια, όπου εκτιμά ότι θα διαμορφωθεί μια νέα ισορροπία μεταξύ των δύο πλευρών. Αλλωστε «στο εξωτερικό τα βρήκαν».
Ο κ. Κ. Βερόπουλος συνεχίζει λέγοντας ότι «κάποτε η βιομηχανία καθόριζε τα πάντα (όρους πληρωμής κλπ.). Το λιανεμπόριο αποτελούνταν από μικρές μονάδες που ήταν εξαρτώμενες από τις μεγάλες ισχυρές μάρκες και επικρατούσε κατάσταση δουλείας. Αργότερα όμως δημιουργήθηκαν μεγάλες μονάδες λιανικής πώλησης και η διανομή ισχυροποιήθηκε. Παράλληλα έβγαλε τα προϊόντα “ιδιωτικής ετικέτας”, που η τιμή τους αντιστοιχεί στα 2/3 της τιμής των αντίστοιχων επωνύμων και δίνουν μεγαλύτερο κέρδος στις αλυσίδες».
«Λέγεται ακόμη», αναφέρει ο κ. Βερόπουλος, «ότι οι αυξήσεις των τιμών της βιομηχανίας οφείλονται στην πίεση που ασκούν σε αυτήν τα σουπερμάρκετ. Πριν από 1,5-2 χρόνια, υπουργός Βιομηχανίας και Εμπορίου ήταν ο κ. Κ. Σημίτης, στον οποίο είχε γίνει μια σχετική καταγγελία. Με φώναξε και πήγα έχοντας στα χέρια μου τους ισολογισμούς τριών μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών. Του έδειξα λοιπόν πως το καθαρό κέρδος τους κυμαινόταν από 20% ώς και 35%. Μετά από αυτό ο κ. Σημίτης σταμάτησε κάθε έρευνα».
Πέραν όμως των παροχών, μείζον θέμα στις σχέσεις των δύο εταίρων είναι ο χρόνος πίστωσης της βιομηχανίας προς το λιανικό εμπόριο. Ο πρόεδρος του ΣΕΣΜΕ απαντά ότι «πλην δύο εξαιρέσεων, που πληρώνουν στις 160 ημέρες, οι υπόλοιπες αλυσίδες πληρώνουν τους προμηθευτές τους σε διάστημα μεταξύ 50 και 90 ημερών περίπου. Σε κάθε περίπτωση πάντως, όπως η βιομηχανία αξιοποιεί το μάξιμουμ των δυνατοτήτων της, έτσι και το λιανικό εμπόριο πράττει αντιστοίχως». Και ο «πόλεμος» συνεχίζεται…
