Μοναδικό «διαβατήριο» εξαγωγών και επιχειρηματικής δύναμης θα είναι εφεξής το Εθνικό Βραβείο Ποιότητας που καθιερώνεται και θα απονέμεται από το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Το βραβείο, το οποίο θα αφορά ακόμη και συγκεκριμένα προϊόντα, αποτελεί τη νέα «ταυτότητα» πώλησης και στα ράφια των σουπερμάρκετ, δημιουργώντας εντελώς νέες συνθήκες ανταγωνισμού στην καταναλωτική αγορά.
Οι συνθήκες παγκοσμιοποίησης στην αγορά έχουν μεταβάλει σημαντικά το σκηνικό και στην Ελλάδα αφού τα προϊόντα των επιχειρήσεων πρέπει πλέον να διαθέτουν πιστοποιήσεις υψηλών προδιαγραφών για να πωληθούν και να εξαχθούν. Επίσης οι επιχειρήσεις στο άμεσο μέλλον για να είναι ανταγωνιστικές στην ενωμένη Ευρώπη θα σέβονται όχι μόνο τη δική τους ύπαρξη αλλά ακόμη και τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές. Η πιστοποίηση της ποιότητας είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να μένει στα χέρια του οποιουδήποτε, γι’ αυτό δημιουργείται ενιαίος φορέας πιστοποίησης ποιότητας και απονομής εθνικών βραβείων.
Ο νέος ανώτατος φορέας που θα πιστοποιεί και θα απονέμει κατά αποκλειστικότητα τα βραβεία θα είναι κατά πάσα πιθανότητα το Εθνικό Συμβούλιο Ποιότητας ΕΣΥΠ, μεικτός οργανισμός με τη συμμετοχή κρατικών και ιδιωτών εταίρων. Θα αποτελεί το μοναδικό εργαλείο αναγνώρισης της ποιότητας για επιχειρήσεις, διαδικασίες και μεμονωμένα προϊόντα. Ολο το σχέδιο και τις ρυθμίσεις για τον νέο φορέα και τις ανάλογες διαδικασίες φέρνει σήμερα στη δημοσιότητα «Το Βήμα».
Το τελικό σχέδιο νόμου θα γίνει σύντομα αντικείμενο επεξεργασίας μεταξύ του πρωθυπουργού κ. Κ. Σημίτη και του υπουργού Ανάπτυξης κ. Ευ. Βενιζέλου ώστε να ρυθμιστούν οι λεπτομέρειες και να έλθει σύντομα προς ψήφιση στη Βουλή. Το σχέδιο προετοιμάζεται προσεκτικά εδώ και περίπου έξι μήνες από την υφυπουργό Ανάπτυξης κυρία Αννα Διαμαντοπούλου.
* Τι ισχύει σήμερα
Στην Ελλάδα ως σήμερα απονέμονται τέσσερα διαφορετικά βραβεία ποιότητας τα οποία αποτελούν τις πιο σοβαρές διακρίσεις:
α) Ποιότητα προϊόντων και παραγωγικών διαδικασιών.
β) Καινοτομία προϊόντων και παραγωγικών διαδικασιών.
γ) Ευελιξία μονάδων παραγωγής.
δ) Μέθοδοι παραγωγής και προϊόντα φιλικά προς το περιβάλλον.
Τα βραβεία έχουν απονεμηθεί δύο χρονιές. Πέρυσι οι μεγάλοι νικητές ήταν οι εταιρείες Ιντρακόμ του κ. Σωκράτη Κόκκαλη και ΒΙΑΝΕΞ του κ. Παύλου Γιαννακόπουλου που κέρδισαν από κοινού το μεγάλο βραβείο ποιότητας. Μάλιστα στη διάρκεια της τελετής απονομής ο κ. Κόκκαλης είχε πει ότι στην ποιότητα τα βραβεία είναι δύο αλλά στο μπάσκετ το πρωτάθλημα είναι μόνο ένα! Πρόπερσι το αντίστοιχο βραβείο είχε απονεμηθεί στη Siemens Τηλεβιομηχανική και στη Νομικός ΑΒΕΚ Τοματοπολτού ενώ και τις δύο χρονιές είχε βραβευθεί για διαφορετικούς λόγους η βιομηχανία στρωμάτων Cocomat-Maxi ΑΒΕΕ.
Εκτός όμως από αυτά, βραβεία απένειμαν και ιδιωτικοί φορείς όπως ο ΣΕΒ, το ΕΒΕΑ και το ΒΕΠ ενώ στο μέλλον όλοι οι φορείς θα συνεργάζονται στο Εθνικό Συμβούλιο Ποιότητας.
* Ποιες επιχειρήσεις βραβεύθηκαν
Συνολικά 74 επιχειρήσεις κάθε κλάδου και ειδικότητας έλαβαν μέσα στο 1998 πιστοποίηση ποιότητας από τον Ελληνικό Οργανισμό Τυποποίησης (ΕΛΟΤ) μέσω των βραβείων ISO 9001, που αφορά επιχειρήσεις και σχεδιασμό, και ISO 9002, που αφορά κυρίως προϊόντα. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν οι: α) ΡΕΚΙΤ-ΚΟΛΜΑΝ για παραγωγή απορρυπαντικών, β) Σοκολατοποιία Γιάκομπς-Σουσάρ-Παυλίδου για παραγωγή σοκολάτας και κακάο, γ) Επίλεκτος Κλωστοϋφαντουργία για κατεργασία και βαφή νημάτων, δ) Ιντρασόφτ για ολοκληρωμένες λύσεις πληροφορικής, ε) Air Liquide Hellas για παραγωγή υγροποιημένων αερίων, στ) Γ. Πολύχρονος ΑΒΕΕ για σχεδιασμό και παραγωγή υφασμάτων, ζ) Γουόρνερ Λαμπέρτ Ελλάς για ανασυσκευασία και διανομή φαρμάκων, η) Παππούς Μπετόν για παραγωγή και άντληση ετοίμου σκυροδέματος, θ) Κατσέλης ΑΒΕΕ για παραγωγή αρτοειδών, ι) Πλαστικά Κρήτης ΑΒΕΕ για ανακύκλιση πλαστικών, ια) Τιτάν για παραγωγή τσιμέντου Πόρτλαντ και ιβ) Λάβα Μεταλλευτική (όμιλος ΑΓΕΤ) για εξόρυξη ελαφρόπετρας.
Τα κριτήρια και οι διαδικασίες
Σύμφωνα με το σχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης που φέρνει στη δημοσιότητα «Το Βήμα», για την καθιέρωση του ΕΒΠ θα υπάρχουν εννέα διαφορετικά κριτήρια με κορυφαίο το κριτήριο της ικανοποίησης πελατών, που βαθμολογείται με άριστα τον «απόλυτο βαθμό» 200. Ακολουθούν το κριτήριο επιχειρηματικής αποτελεσματικότητας (μάξιμουμ βαθμολογίας 150), η πολιτική διεργασιών (140), το μάνατζμεντ (100), τα κριτήρια ικανοποίησης των εργαζομένων, διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού και διαχείρισης πόρων (από 90 μονάδες) και τέλος η πολιτική-στρατηγική (80) και κοινωνική συνεισφορά (60).
Η βαθμολογία των κριτηρίων χρησιμοποιείται επίσης και ως σημείο αναφοράς για συγκριτική αξιολόγηση με τις καλύτερες επιχειρήσεις.
Οι διαδικασίες απονομής που θα ακολουθηθούν, σύμφωνα με το αναλυτικό σχέδιο, είναι η αξιολόγηση βασικών σημείων μιας αίτησης και η αρχική βαθμολογία με όριο-βάση τους 500 πόντους, κάτω από τους οποίους μία επιχείρηση αποκλείεται από τη βράβευση. Αν μια επιχείρηση υπερβεί το όριο, τότε ακολουθούνται τέσσερα ακόμη στάδια ως την επιλογή που είναι: σχεδιασμός επιθεώρησης, υλοποίηση επιθεώρησης, οριστικοποίηση βαθμολογίας και επιλογή νικητών.
* Ο φορέας διαχείρισης ΕΣΥΠ
Το Εθνικό Συμβούλιο Ποιότητας (ΕΣΥΠ) για να διαθέτει κύρος και αξιοπιστία θα είναι μεικτός φορέας με συμμετοχή εκπροσώπων υπουργείων, του ΕΛΟΤ και του ευρύτερου δημόσιου τομέα ενώ θα συμμετέχουν ενεργά μέλη ιδιωτικών φορέων όπως του ΣΕΒ, του ΤΕΕ και του ΕΒΕΑ. Θα επιλέγει και θα εκπαιδεύει τους αξιολογητές, οι οποίοι θα έχουν ετήσια θητεία. Το διοικητικό συμβούλιό του θα αποτελείται από 15 άτομα με πρόεδρο άτομο κοινής αποδοχής.
Αίτηση για βράβευση μπορούν να υποβάλουν όλες οι ιδιωτικές και δημόσιες επιχειρήσεις, όλα τα ιδρύματα και οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης της χώρας. Θα απονέμονται βραβεία σε τρεις κατηγορίες ετησίως: α) μικρές επιχειρήσεις, με 10-120 απασχολουμένους, β) μεγάλες επιχειρήσεις, με περισσότερους από 120 εργαζομένους, και γ) ιδρύματα του Δημοσίου και ΟΤΑ.
Τα έσοδα συντήρησης του φορέα θα προέρχονται από παροχή υπηρεσιών, από συνδρομές μελών και από δωρεές μελών, ενώ δεν προβλέπεται ενίσχυση από το κράτος παρά μόνο αρχική επιχορήγηση λειτουργίας 100.000.000 δρχ. Το σύνολο εξόδων ετησίως υπολογίζεται σε 50 εκατ. δρχ.
Τι ισχύει στις άλλες χώρες
Στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει το εθνικό βραβείο Baldrige που καθιερώθηκε το 1987 και χρησιμοποιείται από το υπουργείο Εμπορίου για την άσκηση βιομηχανικής πολιτικής ενώ στην Ιαπωνία ήδη από το 1951 έχει καθιερωθεί το βραβείο Deming το οποίο απονέμεται σε επιχειρήσεις από το αντίστοιχο… ΤΕΕ της Ιαπωνίας. Τα βραβεία στην Ευρώπη διαιρούνται σε τρεις κατηγορίες: α) στα εθνικά, που απονέμονται σε 16 κράτη, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας· β) στα ειδικά πρότυπα βραβείων, όπως τα ΕΝ ISO 9000-9001-9002, το βραβείο ΕΝ ISO 14.000, το περιβαλλοντικό βραβείο EMAS και το βραβείο ΙΙΡ για επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό· και γ) στα ειδικά τοπικά βραβεία ποιότητας που προέρχονται από τοπικές αρχές, επιμελητήρια, οργανισμούς πιστοποίησης και εταιρείες. Στο εξωτερικό απονέμουν εταιρείες όπως η Philips και στην Ελλάδα ο ΣΕΒ και το ΕΒΕΑ.
Πρόσφατα όμως η Ευρωπαϊκή Ενωση υιοθέτησε μέτρα για την προώθηση του Ευρωπαϊκού Μοντέλου Επιχειρηματικής Αριστείας με στόχο την ενίσχυση του ρόλου της ποιότητας ως μέσου ανάπτυξης των επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο αυτό καθιερώνεται και στην Ελλάδα το Εθνικό Βραβείο Ποιότητας. Φορέας αξιοποίησης του Ευρωπαϊκού Μοντέλου είναι ο European Foundation for Quality Management (EFQM) που ιδρύθηκε το 1988 από 14 μεγάλες εταιρείες.
ΑΝΝΑ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΥΟΛΟΥ Πρόκειται για το κλειδί των διεθνών αγορών
Πρόσωπο της περασμένης χρονιάς για την ποιότητα ανακηρύχθηκε πρόσφατα η υφυπουργός Ανάπτυξης κυρία Αννα Διαμαντοπούλου, για τις αυστηρές προδιαγραφές που έθεσε σε πολλές βιομηχανίες και εταιρείες παροχής υπηρεσιών ώστε οι τελευταίες να λάβουν πιστοποίηση ποιοτικών προδιαγραφών μονάδας ή λειτουργικής διαδικασίας.
Σε αποκλειστικές δηλώσεις της προς «Το Βήμα» η κυρία Διαμαντοπούλου τόνισε: «Το κλειδί των επιχειρήσεων για την παγκοσμιοποίηση είναι η ποιότητα. Η ποιότητα έχει αναδειχθεί πλέον ο σημαντικότερος παράγοντας που διαμορφώνει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, άρα και την επιβίωσή τους. Η επιτυχής διάθεση των προϊόντων σε μια αγορά η οποία παγκοσμιοποιείται δημιουργεί την απαίτηση ότι αυτά πρέπει να συνοδεύονται από τα αντίστοιχα διαβατήρια, δηλαδή τα Πιστοποιητικά Ποιότητας. Προς την κατεύθυνση αυτή, και κυρίως για τη διαμόρφωση ενός κλίματος ποιοτικής άμιλλας, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν τα Εθνικά Βραβεία Ποιότητας για επιχειρήσεις οι οποίες παρουσιάζουν ιδιαίτερες και σημαντικές επιδόσεις στην ποιότητα. Με πρωτοβουλία του υπουργείου Ανάπτυξης έχουν εκπονηθεί (σε πλήρη συμβατότητα με τα ισχύοντα στην Ευρωπαϊκή Ενωση) τα κριτήρια για τα Ελληνικά Βραβεία Ποιότητας, τα οποία θεσπίζουμε σύντομα».
