ΠΙΣΩ από τις συζητήσεις για τους πρόσθετους φόρους και τα σχέδια για την περιστολή των δαπανών εν όψει της κατάρτισης του νέου προϋπολογισμού υπάρχει και η αγωνία
για την ανάπτυξη μέσω των επενδύσεων δημοσίων και ιδιωτικών. Τα οικονομικά και παραγωγικά υπουργεία σχεδιάζουν μια μεγάλη αντεπίθεση σε όλα τα μέτωπα των επενδύσεων:
* Στα δημόσια έργα επιταχύνονται οι διαδικασίες των νέων δημοπρατήσεων αλλά και ο ρυθμός υλοποίησης των μεγάλων έργων, παρά τις δυσλειτουργίες σε ορισμένες περιπτώσεις της δημόσιας μηχανής.
* Στα επιμέρους προγράμματα του Πακέτου Ντελόρ ΙΙ, ιδίως στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Βιομηχανίας, υπάρχει σαφής βελτίωση της απορροφητικότητας, γεγονός που σημαίνει ταχεία υλοποίηση των ιδιωτικών επενδυτικών σχεδίων.
* Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του 1997 παρουσιάζει αύξηση 50% σε σχέση με το 1996 και ανέρχεται έτσι στο 1,5 τρισ. δρχ.
* Το υπουργείο Ανάπτυξης προωθεί
νομοσχέδιο με το οποίο αλλάζει τον βιομηχανικό χάρτη παρέχοντας σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού ή δημόσιου τομέα τη δυνατότητα να ιδρύουν βιομηχανικές περιοχές και βιοτεχνικά πάρκα, αφαιρώντας έτσι το μονοπώλιο από την ΕΤΒΑ. Επιταχύνονται τα δημόσια έργα, ολοκληρώνονται τα ιδιωτικά σχέδια
ΑΝΤΕΠΙΘΕΣΗ με επενδύσεις σε όλα τα μέτωπα σχεδιάζουν τα οικονομικά και παραγωγικά υπουργεία. Το βασικό χαρακτηριστικό είναι ότι έχει διαμορφωθεί μια δυναμική που μπορεί να δίνει καρπούς για την ανάπτυξη, παρά τα όποια εμπόδια ή προβλήματα εμφανίζονται στη διοίκηση. Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι το θετικό κλίμα δεν διαμορφώνεται μόνο από την προοπτική απορρόφησης κοινοτικών πόρων για τα δημόσια έργα, αλλά και από την προώθηση καινοτομικών επενδύσεων, την ενίσχυση των δομών της διοίκησης και την ουσιαστική ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Τα καλά νέα από το μέτωπο αυτό έρχονται πρώτα πρώτα από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) του 1997. Θα είναι της τάξεως του 1,7 τρισ. δραχμών, δηλαδή αυξημένο κατά 50% περίπου συγκρινόμενο με αυτό των τελευταίων τριών χρόνων. Πρέπει να σημειωθεί ότι η αύξηση αυτή αφορά σχεδόν αποκλειστικά έργα που χρηματοδοτούνται από το δεύτερο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (ΚΠΣ-2) και το Ταμείο Συνοχής, δηλαδή το Πακέτο Ντελόρ ΙΙ. Στην ουσία αυξάνεται ακριβώς γιατί θα απορροφηθούν κοινοτικοί πόροι σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι στην τριετία 1994-96.
Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Χρ. Πάχτας που είναι αρμόδιος για τους κοινοτικούς πόρους πιστεύει ότι η απορροφητικότητα του 1996 θα φθάσει σε υψηλότερο σημείο από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια. «Πιθανόν να προσεγγίσει το 85-88%, κάτι που μπορεί να θεωρηθεί ικανοποιητικό, ακόμη και από τους επικριτές μας», λέει. Σε ορισμένους μάλιστα τομείς του ΚΠΣ πιθανόν η απορροφητικότητα «να ξεπεράσει το 100% και έτσι να καλυφθεί μέρος του χαμένου εδάφους κατά τη διετία 1994-95».
Οι εισροές από την Κοινότητα, δηλαδή η είσπραξη κοινοτικών πόρων από την Ελλάδα με βάση τις δαπάνες που γίνονται στα διάφορα έργα και προγράμματα του Πακέτου Ντελόρ ΙΙ, βαδίζουν και αυτές προς ένα ικανοποιητικό επίπεδο. Το υπουργείο Οικονομικών «βλέπει» αυτή τη στιγμή μόνο 90 δισ. δραχμές, αλλά υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις να «τραβήξει» η Ελλάδα ως τις 31-12-1996 γύρω στα 500 δισ. δραχμές. Αν αυτά συγκριθούν με τα 570 δισ. δραχμές που ήταν οι δεσμεύσεις για την τρέχουσα χρονιά (δηλαδή ο στόχος για συνολικές εισροές), τότε πάντα με βάση τις επιδόσεις της προηγούμένης διετίας η κυβέρνηση διαπιστώνει αισθητή βελτίωση.
Πέρα όμως από τους κοινοτικούς πόρους του Πακέτου, ευχάριστα είναι τα νέα και από το μέτωπο των δημοσίων έργων. Ούτε το καλοκαίρι ούτε οι εκλογές ανέκοψαν την προώθηση και κατακύρωση μεγάλων και μεσαίων έργων από το ΥΠΕΧΩΔΕ. Αυτές τις ημέρες βρίσκονται πολλά από αυτά τα έργα σε αξιοσημείωτη εξέλιξη:
* Για τη σήραγγα εκτροπής του Αχελώου (προϋπολογισμού 35 δισ. δραχμών) έγινε η αξιολόγηση, στην οποία απερρίφθησαν όλες οι προσφορές πλην τριών.
* Ολοκληρώθηκε η διαδικασία αξιολόγησης για το λιμάνι της Πάτρας (15 δισ.), που φαίνεται να καταλήγει σε δίδυμο εταιρειών που έχει αναλάβει και άλλο μεγάλο έργο στη Δυτική Ελλάδα.
* Υπογράφεται η σήραγγα παράκαμψης Πάτρας (10 δισ.).
* Ολοκληρώνεται η αξιολόγηση για ανάθεση του τμήματος Ραψάνη – Πλαταμώνας (8 δισ.).
* Πριν από λίγες ημέρες συγκροτήθηκε η επιτροπή παρακολούθησης των έργων του Ευήνου. Οι κοινοτικοί συμφώνησαν με τις προτάσεις της ελληνικής κυβέρνησης, κάτι που μπορεί να βοηθήσει στην απεμπλοκή του έργου από τα πολύ μεγάλα προβλήματα που αντιμετώπιζε πρόσφατα.
* Τις επόμενες ημέρες ολοκληρώνεται η αξιολόγηση του τμήματος ΠΑΘΕ Ράχες – Agroinvest (13 δισ.).
* Και, τέλος, προωθείται το έργο ύδρευσης (διυλιστήριο) Θεσσαλονίκης (6 δισ.).
Θετικά φαίνεται να καταλήγει και η πρόταση των «διασυνοριακών δράσεων» με την Ιταλία, η οποία συζητήθηκε πριν από λίγες ημέρες στις Βρυξέλλες παρουσία του γενικού γραμματέα του ΥΠΕΘΟ κ. Ηλ. Πλασκοβίτη. Σημειώνεται ότι το πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνει σημαντικά έργα όπως το λιμάνι της Πάτρας το εκθεσιακό κέντρο των Ιωαννίνων κλπ.
Η αναπτυξιακή δυναμική που διαφαίνεται δεν αφορά μόνο την ανάθεση δημοσίων έργων για να απορροφηθούν τα κοινοτικά κονδύλια. Αξιοσημείωτη είναι και η θετική εξέλιξη που σημειώνεται στις ιδιωτικές επενδύσεις, αυτές που γίνονται με τις διαδικασίες του νόμου περί κινήτρων 2234. Ενα πρώτο πολύ ενθαρρυντικό στοιχείο, κατά τον κ. Πάχτα, είναι ότι ολοκληρώνονται πολύ περισσότερες επενδύσεις από ό,τι συνέβαινε στο παρελθόν: «Διαπιστώνεται ότι έχει ολοκληρωθεί το 85% των εγκεκριμένων, που συμπλήρωσαν διετία από την ημερομηνία της έγκρισής τους».
Εκεί όπου ο συγκεκριμένος νόμος περί κινήτρων είχε εντυπωσιακά αποτελέσματα είναι η περιοχή της Θράκης, γεγονός που επιβεβαιώνεται από τις επενδύσεις που έχουν ολοκληρωθεί. Η δυναμική είναι η αιτία που το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας προσανατολίζεται να δώσει επιχορηγήσεις 80 δισ. δραχμές το 1996 έναντι των 50 δισ. που είχε προϋπολογίσει. «Οι επιχορηγήσεις το 1997 προβλέπεται να φθάσουν στο ακόμη υψηλότερο ποσόν των 90 δισ. δραχμών» λένε οι επιτελείς του υπουργείου.
Και στο υπουργείο Ανάπτυξης όμως τα πράγματα φαίνεται να πάνε καλά ιδίως στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα της Βιομηχανίας ΕΠΒ (επενδύσεις των άρθρων 23α και 23β). Οι εγκρίσεις των επενδυτικών σχεδίων ξεπέρασαν τις αρχικές προβλέψεις και τώρα αναζητούνται αναπορρόφητα κεφάλαια από άλλα κοινοτικά προγράμματα ώστε να διατεθούν για τις καινοτομικές επενδύσεις αυτού του χαρακτήρα. Το ΕΠΒ, μετά τις κοπιαστικές νομοθετικές ρυθμίσεις που ήταν απαραίτητες για να απεμπλακεί, διαθέτει 550 δισ. δραχμές, που θα αντληθούν από ιδιώτες για επενδυτικές δραστηριότητες διαφόρων μορφών. Πρόκειται για ένα πολύ μεγάλο ποσόν χρηματοδότησης, που αναμένεται να τροφοδοτήσει αναπτυξιακές πρωτοβουλίες. Τα κριτήρια προβλέπουν πιεστική παρακολούθηση έτσι ώστε να αποφευχθούν τα φαινόμενα κατασπατάλησης και διαφθοράς.
Η κυβέρνηση υπόσχεται ότι αυτή τη φορά θα έχει αποτελέσμα η πρωτοβουλία της για την ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ). Το κυβερνητικό όργανο που επεξεργάζεται τα σχετικά προγράμματα, υπό την κυρία Βάσω Παπανδρέου και τον κ. Πάχτα, έχει έτοιμες τις προτάσεις του. Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι ως την άνοιξη θα βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη το πρόγραμμα για την κατανομή 101 δισ. δραχμών σε μικρομεσαίους.
Οι τρέχουσες ανάγκες του Πακέτου Ντελόρ έχουν δημιουργήσει νέες μονάδες υποστήριξης της δημόσιας διοίκησης, που χωρίς να την καταργούν ή να την παρακάμπτουν, συμβάλλουν στην προώθηση των αναπτυξιακών ευκαιριών. Η πολυσυζητημένη Μονάδα Οργάνωσης και Διοίκησης (ΜΟΔ) βρίσκεται στο στάδιο της στελέχωσης, με αξιοπρόσεκτες για τον δημόσιο χαρακτήρα της διαδικασίες. Παρά τις τεράστιες δυσκολίες και τις επώδυνες καθυστερήσεις το υπουργείο Παιδείας απέκτησε σύμβουλο διαχείρισης, σχήμα που σύμφωνα με την υφυπουργό κυρία Α. Διαμαντοπούλου φαίνεται να λειτουργεί στο υπουργείο Βιομηχανίας. Οι πρότζεκτ μάνατζερ στην Εγνατία, στο Νότιο και στο Βόρειο ΠΑΘΕ είναι πλέον πραγματικότητα. Παρ’ όλο που δεν είναι αυτονόητη η αποτελεσματικότητα όλων αυτών των συμβούλων σε σύντομο χρονικό διάστημα, οι πιθανότητες και οι ενδείξεις κλίνουν προς τη θετική κατεύθυνση, τουλάχιστον για την πλειονότητα των περιπτώσεων. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΤΑΚΟ
Η αποτυχία του πειράματος για τη δημιουργία μιας βιομηχανικής περιοχής η οποία θα λειτουργούσε ως διαλυτήριο πλοίων στην περιοχή του Αστακού Αιτωλοακαρνανίας έστρεψε τελικώς τη διοίκηση της ΕΤΒΑ σε μια άλλη εναλλακτική λύση. Δημοσίευσε προκήρυξη για την προσέλκυση επενδυτικού ενδιαφέροντος για τη ΝΑΒΙΠΕ Αστακού. Η κίνηση αυτή έφερε τελικώς κάποια αποτελέσματα, αφού στην προκήρυξη αυτή ανταποκρίθηκαν περίπου 15 επιχειρήσεις που θέλουν να αξιοποιήσουν την περιοχή όχι μόνο ως βιομηχανική ζώνη αλλά και τις λιμενικές της εγκαταστάσεις. Εκατό βυρσοδεψεία αναζητούν στέγη
Στις προσεχείς ημέρες ίσως λυθεί ένα χρόνιο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα 100 περίπου βυρσοδεψεία που είναι διεσπαρμένα στα Καμίνια, στη Δραπετσώνα, στου Ρέντη, στο Μοσχάτο, στο Αιγάλεω, στον Ασπρόπυργο, στη Νίκαια, στον Ταύρο και σε άλλες περιοχές του Λεκανοπεδίου Αττικής. Οπως είναι γνωστό, οι ηγεσίες των υπουργείων Ανάπτυξης και ΠΕΧΩΔΕ έχουν συμφωνήσει στην απόφαση να δημιουργηθεί ένα κλαδικό βιοτεχνικό «πάρκο δέρματος» στην περιοχή Δάφνης Βοιωτίας, κοντά στον Ασωπό ποταμό, με σκοπό τη μετεγκατάσταση σε αυτό των βυρσοδεψείων και όχι μόνο του Λεκανοπεδίου Αττικής. Αυτό που μένει είναι να συμφωνήσουν και οι τοπικοί παράγοντες έτσι ώστε να προχωρήσουν οι σχετικές διαδικασίες.
Στους σχεδιασμούς των δύο υπουργείων φαίνεται να αντιδρούν κάποιοι τοπικοί παράγοντες, που όμως, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, δεν φαίνεται να μπορέσουν τελικώς να αντιστρέψουν την ειλημμένη αυτή πολιτική απόφαση. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του υπουργείου Ανάπτυξης, για τη δημιουργία της υποδομής του κλαδικού αυτού πάρκου χρειάζονται κεφάλαια 3,5 δισ. δραχμών ενώ οι συνολικές επενδύσεις που απαιτούνται είναι της τάξεως των 20 δισ. δραχμών.
