Ο Ιουστίνιους Σόνι Φασάνου ήταν ο πρώτος ποδοσφαιριστής που ομολόγησε την ομοφυλοφιλία του
Μία τουλάχιστον πρωτιά την δικαιούται οπωσδήποτε ο Ιουστίνιους Σόνι Φασάνου. Υπήρξε ο πρώτος ποδοσφαιριστής που ομολόγησε δημοσίως ότι είναι ομοφυλόφιλος. Μάλιστα, ομοφυλόφιλος σε ένα άθλημα όπου ξεχειλίζει ο ανδρισμός. Αντίφαση. Πλήρης αντιφάσεων άλλωστε και η ίδια η ζωή του που την τελείωσε μόνος του μέσα σε ένα γκαράζ ανατολικής συνοικίας του Λονδίνου: από τη μια θρησκευόμενος χριστιανός, από την άλλη πουλούσε τις ερωτικές περιπέτειές του στα ταμπλόιντ. Μαύρος ο ίδιος, αλλά τον Μαντέλα τον θεωρούσε φαιδρό πρόσωπο. Ηταν αστέρας του αθλητισμού αλλά και καταζητούμενος από τις αμερικανικές αρχές με την κατηγορία της σεξουαλικής βιαιοπραγίας. Κοντολογίς ένα άτομο ταλαντούχο και ταυτόχρονα τραγική φιγούρα.
«Το μόνο σίγουρο είναι ότι επιτέλους ελευθερώθηκες». Αυτή η φράση, γραμμένη στην κορδέλα του στεφανιού που του αφιέρωσε η οικογένεια του αδερφού του Τζον, λέει πολλά. Υπήρξε κάποτε αστέρας ο νεκρός αλλά δεν κατάφερε να προχωρήσει πέρα από την ανατολή του και να ανέβει στο στερέωμα. Ασυνήθιστη κατάσταση, όπως και η κηδεία του άλλωστε: στις 9 Μαΐου είχαν συγκεντρωθεί για να τον κατευοδώσουν στο νεκροταφείο Νορθ Τσάπελ του Λονδίνου λίγα άτομα αλλά ξεχωριστά· έμοιαζε περισσότερο με σκηνή από την ταινία «Ο νονός» αυτή η κηδεία. Ολοι έκρυβαν δάκρυα πίσω από τα μαύρα γυαλιά τους, όλοι τον αγαπούσαν κάποιοι είχαν ταξιδέψει από την Αμερική για να τον αποχαιρετήσουν, από την Αμερική που ο ίδιος επέλεξε ως τόπο εξορίας και απομόνωσης το 1994. Εκεί ζούσε, εκεί δούλευε, μακριά από τους προβολείς της δημοσιότητας. Σχεδόν κανείς δεν θυμόταν πια τα θεαματικά γκολ που έβαζε για λογαριασμό της Νόργουιτς στα τέλη της δεκαετίας του ’70 και στις αρχές του ’80.
Εκανε σταδιοδρομία πλανόδιου που ξεπερνούσε κατά πολύ ακόμη και τις ίδιες τις προδιαγραφές των πλανοδίων. Επαιξε σε 16 ομάδες χωρίς να καταφέρει να στεριώσει πουθενά, σαν να μην μπορούσε να μείνει για πολύ στο ίδιο μέρος. Στη Νόργουιτς το 1978-80, μετά στη Νότιγχαμ Φόρεστ, στη Νοτς Κάουντι και μετά από έναν τραυματισμό που του έκοψε τα φτερά έπεσε σε χαμηλότερες κατηγορίες Μπράιτον, Χόου Αλμπιον, Λέιτον Οριεντ, Τορκέ Γιουνάιτεντ. Τελικά, από τη Σκωτία βρέθηκε στη Νέα Ζηλανδία και στον Καναδά, από όπου πέρασε στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τη δεκαετία του ’90 η ποδοσφαιρική σταδιοδρομία του είχε λήξει οριστικά. Για άλλα πράγματα άρχιζε ο κόσμος να μαθαίνει τον Τζάστιν Φασάνου. Από τα γήπεδα μετακόμισε στις σελίδες των ταμπλόιντ, ως ήρωας σκαμπρόζικων περιπετειών, αφού πρώτα η «Σαν» του έδωσε 20.000 στερλίνες το 1990 για τις «αποκαλύψεις» του και εκείνος γλυκάθηκε και συνέχισε με άλλες φυλλάδες. Το 1994 ο ατζέντης του τηλεφώνησε στη Σκότλαντ Γιαρντ και προσφέρθηκε να δώσει στοιχεία για τον μυστηριώδη θάνατο του βουλευτή Στίβεν Μίλιγκαν. Ο Φασάνου ζήτησε τότε 300.000 στερλίνες για να αποκαλύψει «πολλά» σε ταμπλόιντ, αλλά αργότερα ομολόγησε ότι τα περί σεξουαλικών σχέσεών του με τον Μίλιγκαν και άλλους συντηρητικούς βουλευτές ήσαν όλα αποκυήματα της φαντασίας του.
Ηταν μοιραίο να δώσει μόνος του τέλος στη ζωή του, σαν φυγόδικος της αμερικανικής δικαιοσύνης, κατηγορούμενος για «επίθεση πρώτου και δεύτερου βαθμού» και «σεξουαλική επίθεση δεύτερου βαθμού». Εγκλήματα που διέπραξε στις 25 Μαρτίου και κατά τον Ποινικό Κώδικα του Μέριλαντ (όπου κατοικούσε) επισύρουν ποινή εικοσαετούς καθείρξεως αν καταδικαζόταν. Είχε φιλοξενήσει δεκαεπταετή νεαρό στο σπίτι του και το παιδί αυτό μετά τον κατήγγειλε για βάναυση σεξουαλική παρενόχληση. Ο Τζάστιν παρουσιάστηκε μόνος του στο αστυνομικό τμήμα, δεν προέκυψαν αμέσως στοιχεία εις βάρος του τον άφησαν ελεύθερο, αλλά δύο ημέρες αργότερα μάζεψε τις βαλίτσες του και εγκατέλειψε το σπίτι του στο Ελικοτ Σίτι. Εγκατέλειψε επίσης και τις τελευταίες ελπίδες του για επαγγελματική αποκατάσταση: είχε προσληφθεί ως προπονητής στην ομάδα Μέριλαντ Μανία που πήγαινε για την πρώτη εθνική κατηγορία, είχε αναλάβει και ένα πρόγραμμα προπονήσεων για παιδιά οικογενειών με χαμηλό εισόδημα.
Στις 27 Απριλίου έφυγε, στις 3 Μαρτίου του απαγγέλθηκε ερήμην κατηγορία, μετά τα αποτελέσματα της ιατροδικαστικής έκθεσης, στις 29 Απριλίου η Μέριλαντ Μανία ανακοίνωσε την πρόσληψη νέου προπονητή. Ο Τζάστιν ήδη βάδιζε προς το τέλος του, στον βρόχο που τον περίμενε στο αδιέξοδο του Φέιρτσιλντ Πλέις, στο ιδιωτικό γκαράζ, ούτε εκατό μέτρα μακριά από το χαμάμ ομοφυλόφιλων «Σάριοτς Ρόμαν Σπα», όπου πέρασε τις τελευταίες ώρες του. Η νεκροψία έδειξε αιτία θανάτου τον απαγχονισμό. Στην εκ τριών σελίδων τελευταία επιστολή του, που βρέθηκε κοντά στο πτώμα, γράφει ότι δεν είχε υποψιαστεί καν ότι ήταν φυγόδικος, «το έμαθα από τα δελτία στην τηλεόραση. Και κατάλαβα ότι ήδη με είχαν ανακηρύξει ένοχο… Δεν θέλω πια να γίνομαι βάρος στην οικογένεια και στους φίλους μου».
Ενα ακόμη «αποχαιρετιστήριο» μήνυμά του βρήκαν οι αστυνομικοί που πήγαν στο σπίτι του στο Μέριλαντ. Μόνο που αυτό ήταν σκαλισμένο στον τοίχο με μαχαίρι: «Δεν γίνεται τίποτε. Είμαι γκέι. Λυπάμαι. Αντίο».
