Ποιοι «την έστησαν» στον Μπιλ Κλίντον
Ενας έλληνας λομπίστας εξηγεί πώς και γιατί το αμερικανικό κατεστημένο επιχειρεί να καταστρέψει την εικόνα του λαοφιλούς προέδρου
Ο κ. Δημήτρης Μπούτρης είναι το «δεξί χέρι» του κ. Ρόναλντ Πέρλμαν, του πλουσιότερου ανθρώπου της Νέας Υόρκης και γενικότερα της Ανατολικής Ακτής και ενός από τους δέκα πλουσιότερους ανθρώπους των ΗΠΑ. Αντιπρόεδρος σήμερα της εταιρείας holding του κ. Πέρλμαν McAndrews & Forbes, η οποία ελέγχει τις 17 θυγατρικές εταιρείες του, ο κ. Μπούτρης υπήρξε παλαιότερα σύμβουλος του προέδρου Κλίντον. Μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του Δημοκρατικού Κόμματος στην Καλιφόρνια, ο κ. Μπούτρης δούλεψε για την εκστρατεία των Κλίντον και Γκορ και ήταν εθνικός διευθυντής των Ελληνοαμερικανών στις εκλογές του 1992. Με λίγα λόγια, ήταν υπεύθυνος της συγκέντρωσης ελληνικών κεφαλαίων (fund raising) για την προεκλογική εκστρατεία του προέδρου. Είχε επίσης παίξει σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια του γερουσιαστή Πολ Τσόνγκα για την προεδρία.
Ηρθε στην Ελλάδα με αφορμή το συνέδριο «Σύγχρονη επιχείρηση και Χρηματιστήριο Αθηνών» και μίλησε για όλα:
Για το πώς ο κ. Πέρλμαν χρηματοδότησε τον κ. Κλίντον, πώς μια από τις εταιρείες του, η Ρεβλόν, προσέφερε δουλειά στην κυρία Μόνικα Λιουίνσκι όταν εξεδιώχθη από τον Λευκό Οίκο και πώς απέσυρε την προσφορά του όταν ξέσπασε το σκάνδαλο. Γιατί ο αμερικανικός Τύπος και οι αμερικανοί πολιτικοί προσεβλήθησαν από το σκάνδαλο Λιουίνσκι ενώ ο αμερικανικός λαός συγχωρεί τον αμαρτωλό πρόεδρο, γιατί ο Κλίντον δεν θα παραιτηθεί και δεν θα εκδιωχθεί από την προεδρία των ΗΠΑ.
Εξηγεί πώς λειτουργεί το ελληνικό λόμπι στις ΗΠΑ και από πού αντλεί την ισχύ του, εξηγεί ποιοι Ελληνοαμερικανοί βρίσκονται κοντά στον πρόεδρο και τι ρόλο παίζουν, εκφράζει την αισιοδοξία του για τις διεθνείς οικονομικές εξελίξεις και τον θαυμασμό του για την επιτυχή προσπάθεια βελτίωσης της ελληνικής οικονομίας, αισιοδοξεί ότι η Ελλάδα θα πετύχει τα κριτήρια σύγκλισης και προβλέπει τη σταθεροποίηση του ελληνικού Χρηματιστηρίου διαπιστώνοντας ταυτόχρονα σημαντικά περιθώρια ανόδου των τιμών στο μέλλον.
Κύριε Μπούτρη, ως πριν από λίγο καιρό βρισκόσαστε κοντά στον πρόεδρο Κλίντον και τώρα βρίσκεστε κοντά σε ένα στενό φίλο και χρηματοδότη του προέδρου. Τι συμβαίνει στην Ουάσιγκτον με την υπόθεση Λιουίνσκι;
«Αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι φαινόμενο της εποχής. Εχει δημιουργηθεί παγκοσμίως μια μεγάλη μεσαία τάξη. Η μεσαία τάξη έχει διαθέσιμο χρόνο και εισόδημα. Ετσι έχει την πολυτέλεια να ασχολείται με τα μίντια. Εχουμε μετατραπεί όλοι σε ηδονοβλεψίες και μέσω της τηλεόρασης παρακολουθούμε την ιδιωτική ζωή των δημοσίων προσώπων. Το σημείο καμπής της τηλεόρασης ήταν η δολοφονία του Τζον Κένεντι. Από τότε που είδαμε live τη δολοφονία, η τηλεόραση κατέκτησε τον κόσμο. Σταδιακά φθάσαμε στο λεγόμενο infotainment, που είναι ο συνδυασμός πληροφορίας και διασκέδασης. Αυτό είναι που θέλει να δει ο κόσμος. Θυμηθείτε τη σκηνή που ο πρόεδρος Μπους αδιαθέτησε και έκανε εμετό πάνω στον πρωθυπουργό της Ιαπωνίας. Τώρα η έκθεση Σταρ δόθηκε στο Internet και αυτή είναι η σπουδαιότερη στιγμή του Internet, η κρίσιμη καμπή του. Την ώρα που δημοσιεύθηκε η έκθεση σταμάτησε η παραγωγική δραστηριότητα. Το ίδιο και με το βίντεο της απολογίας Κλίντον. Και σε αυτό το σημείο θέλω να επισημάνω ότι ο πρόεδρος είχε καταλάβει ότι το βίντεο αυτό αργά ή γρήγορα θα προβληθεί στην τηλεόραση. Γι’ αυτό παρουσιάστηκε έτσι απολογητικός και ανθρώπινος. Οι δικηγόροι του τραβούσαν τα μαλλιά τους. Κανονικά θα έπρεπε να απαντά μόνο ναι, όχι και δεν γνωρίζω. Ετσι απαντάνε στα δικαστήρια και έτσι του είχαν πει οι δικηγόροι να απαντήσει. Εκείνος, όμως, επειδή ήξερε ότι αυτό το βίντεο θα προβληθεί, φρόντισε την εικόνα του ως πολιτικού και δεν περιορίστηκε σε αυτές τις απαντήσεις. Είπε καλά λόγια για τη Μόνικα Λιουίνσκι τη στιγμή που όλοι περίμεναν ότι θα τη μισεί».
Οι Αμερικανοί είναι συντηρητικός λαός. Πώς εξηγείτε εσείς ότι η δημοτικότητα του προέδρου στον αμερικανικό λαό παραμένει υψηλή παρά το θέμα Λιουίνσκι;
«Οι Αμερικανοί είναι πράγματι συντηρητικοί. Αλλά όταν ψήφιζαν τον Κλίντον ήξεραν περί τίνος πρόκειται. Ηξεραν ότι υπάρχει ένα θέμα προσωπικότητας. Το να πεις ότι αυτός ο πρόεδρος είναι ζωηρός είναι υποβάθμιση της λέξεως. Οι Αμερικανοί γνώριζαν ότι υπάρχουν προσωπικά ζητήματα με γυναίκες προτού τον ψηφίσουν ειδικά για τη δεύτερη προεδρία του. Ο Κλίντον τούς άρεσε επειδή ήταν πιο ζωντανός. Ζούσε τη ζωή του και ήταν νέος και χαρισματικός. Ο Πολ Τσόνγκας, π.χ., με τον οποίο εγώ είχα δουλέψει πολύ στενά, ήταν πιστός στη γυναίκα του, ήταν εργατικός, ήταν φιλοσοφημένος αλλά ήταν βαρετός σε σχέση με τον Κλίντον.
Τώρα όσον αφορά τα ψέματα πιστεύω ότι υπάρχουν διαβαθμίσεις. Και ο Μπους είχε πει “διαβάστε τα χείλη μου, δεν θα υπάρξουν νέοι φόροι” και το μετάνιωσε. Ο Κλίντον δεν παραδέχθηκε μια ερωτική ιστορία. Είναι άλλου είδους ψέμα. Το πρόβλημα δεν έχει να κάνει με τον αμερικανικό λαό. Γι’ αυτό ο λαός τον στηρίζει. Τον στηρίζουν ευρύτατα λαϊκά στρώματα όπως οι γυναίκες, οι μαύροι της Αφρικής και οι ηλικιωμένοι. Ο Κλίντον με τη συμπεριφορά του προσέβαλε τη “μόνιμη κυβέρνηση” και αυτή τον εκδικείται».
Ποια είναι η «μόνιμη κυβέρνηση» και πώς την προσέβαλε ο πρόεδρος με τη συμπεριφορά του;
«Η “μόνιμη κυβέρνηση” είναι όλοι αυτοί που ζουν στην Ουάσιγκτον και ασχολούνται με την πολιτική. Στην Αμερική, όταν εκλέγεται ένας πρόεδρος, δεν αλλάζει όλο το σύστημα. Αλλάζουν περίπου 2.500 πρόσωπα. Αυτοί έχουν θέσεις-κλειδιά στο σύστημα. “Μόνιμη κυβέρνηση” είναι όλοι οι πρώην: ο κ. Τάδε, πρώην μέλος της διοίκησης του άλφα οργανισμού, ο κ. Δείνα, πρώην πρόεδρος της βήτα επιτροπής, κλπ. Ολοι αυτοί οι πρώην, μαζί με τους λομπίστες, τους δημοσιογράφους της Ουάσιγκτον και τους εκδότες, αλλά και πολλοί δικηγόροι και οικονομικοί παράγοντες είναι αυτό που λένε στην Αμερική η “μόνιμη κυβέρνηση”, η πέρμανεντ γκόβερνμεντ ή οι οπίνιον μέικερς.
Οταν δεν είναι στην πραγματική κυβέρνηση, όλοι αυτοί τι κάνουν; Συμμετέχουν σε συνέδρια περιμένοντας να επιστρέψουν στα πράγματα εξάλλου τα συνέδρια είναι πληρωμένα από σπόνσορες και έτσι βγάζουν λεφτά , κουτσομπολεύουν και παίζουν το παιχνίδι “got you” με τον πρόεδρο. Δηλαδή, όλη μέρα ασχολούνται με το πού “θα τον πιάσουν”. Και ο Κλίντον τούς είχε γλιτώσει πολλές φορές. Οταν τον “έπιασαν” λοιπόν τώρα, προσπάθησαν να τον εκθέσουν όσο πιο πολύ γίνεται.
Υπήρχαν όμως και άλλες αιτίες για τις οποίες η επίθεση ήταν τόσο σκληρή. Ο Κλίντον είχε ενοχλήσει πολύ το κατεστημένο γιατί δεν ήταν μέρος του. Κατ’ αρχήν προέρχεται από το Αρκανσο, που είναι μικρή πόλη. Κανένας δεν περίμενε ότι θα προηγηθεί. Κανένας δεν περίμενε ότι θα κερδίσει τον Γκορ, ο οποίος τελικά υποχώρησε. Κανένας δεν περίμενε ότι θα βγει πρόεδρος. Ολοι όσοι τον περιτριγύριζαν ήταν ως τότε ανύπαρκτοι. Ποιοι ήμασταν εμείς οι “mr Nobody”; Ετσι μας έβλεπε το σύστημα και έτσι έβλεπε και τον Κλίντον. Οταν όμως κέρδισε, το σύστημα τον αγκάλιασε, όπως θα αγκάλιαζε κάθε πρόεδρο. Ο Κλίντον όμως έδειξε τρομερή εμπιστοσύνη στους παλαιούς υποστηρικτές του. Μας έβαλε όλους στο παιχνίδι, ειδικά τα δύο πρώτα χρόνια, και δεν έδωσε τη δυνατότητα να κάνουν κουμάντο όλοι αυτοί οι ισχυροί. Δεν ζητούσε κονσένσους, δεν τους χρησιμοποιούσε όπως εκείνοι είχαν συνηθίσει. Μετά άρχισε να φτιάχνει την οικονομία. Το σύστημα άρχισε να δουλεύει και τα θέματα να προχωράνε με επιτυχία. Του βγήκε η υπόθεση της NAFTA και της GATT όπου όλοι θεωρούσαν ότι δεν μπορεί να βρεθεί λύση. Η οικονομία βελτιώθηκε, κέρδισε την εμπιστοσύνη των αγορών, οι Αμερικανοί κέρδιζαν λεφτά στο Χρηματιστήριο. Αυτά δεν του τα συγχωρούσαν».
Και γιατί δημοσιεύθηκαν όλες αυτές οι λεπτομέρειες και δεν ανακοινώθηκε απλώς το πόρισμα;
«Εκτός από τους λόγους που προανέφερα, υπάρχει και ένα κενό ηγεσίας. Το Κογκρέσο δεν ήθελε να αποφασίσει. Προτίμησε να τα δώσει στη δημοσιότητα και να αποφασίσει η κοινή γνώμη μέσω δημοσκοπήσεων. Ουσιαστικά επανέλαβαν τις εκλογές του 1996 και τις κέρδισε ο Κλίντον. Απόδειξη, το Χρηματιστήριο ανέβηκε την ημέρα που δημοσιεύθηκε η έκθεση Σταρ. Είναι χαρακτηριστικό ότι εκείνη την ώρα σταμάτησαν όλα. Ολοι κοίταζαν το Internet. Μόλις διάβασαν την έκθεση, οι μετοχές άρχισαν να ανεβαίνουν. Ηταν σαν να έγιναν πάλι εκλογές. Το ίδιο και με το βίντεο της απολογίας».
Πώς θα εξελιχθεί η υπόθεση; Πιστεύετε ότι ο πρόεδρος Κλίντον θα παραιτηθεί ή θα καθαιρεθεί;
«Οχι. Ο Κλίντον είναι μαχητής. Δεν θα παραιτηθεί αφού εξάλλου, αν παραιτείτο, θα εδιώκετο ποινικά. Ούτε θα καθαιρεθεί. Οι Ρεπουμπλικανοί δεν θέλουν να τον καθαιρέσουν γιατί, αν αυτό συμβεί, θα αναλάβει ο Γκορ. Οπότε θα παραμείνει δύο χρόνια ακόμη στην προεδρία και μετά θα τη διεκδικήσει ενισχυμένος στις εκλογές. Προτιμούν να παραμείνει ο Κλίντον και να φθείρεται ως τις εκλογές. Οσον αφορά τον Γκορ, είναι πολύ ικανός και πολύ υποτιμημένος. Αυτό φάνηκε στην υπόθεση Ρος Περό. Ολοι νόμιζαν ότι θα κερδίσει ο Περό αλλά κέρδισε ο Γκορ.
Συνεπώς ο πρόεδρος Κλίντον θα παραμείνει στη θέση του και θα το παλέψει μέχρι τέλους».
Εσείς τώρα είστε αντιπρόεδρος στις εταιρείες του κ. Πέρλμαν που είναι μεγάλος χρηματοδότης του κ. Κλίντον. Σε μία από τις εταιρείες προσελήφθη και η κυρία Λιουίνσκι όταν έφυγε από τον Λευκό Οίκο. Τι έγινε με αυτή την υπόθεση;
«Ο κ. Πέρλμαν πράγματι έχει χρηματοδοτήσει τους Δημοκρατικούς. Αλλά έχει χρηματοδοτήσει και τους Ρεπουμπλικανούς και μάλιστα με περισσότερα λεφτά γιατί αυτοί είναι συνήθως πιο απαιτητικοί οικονομικά. Στην κυρία Λιουίνσκι πράγματι προσφέρθηκε μια θέση σε μία από τις εταιρείες, στη Ρεβλόν, για να ασχοληθεί ως γραμματέας στις δημόσιες σχέσεις. Οταν βέβαια “έσκασε” η υπόθεση, απεσύρθη και η προσφορά εργασίας. Τώρα βέβαια η κυρία Λιουίνσκι δεν μπορεί να πουλήσει ούτε το βιβλίο της γιατί όλες οι ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες δημοσιεύθηκαν στην έκθεση του Κένεθ Σταρ».
Τι αγοράζουν αυτοί που χρηματοδοτούν τα κόμματα στην Αμερική; Αποκτούν δύναμη, έχουν ευνοϊκή μεταχείριση από το κράτος; Τι αγόρασε ο κ. Πέρλμαν χρηματοδοτώντας τα κόμματα;
«Αγοράζουν πρόσβαση. Αποκτούν υπόσταση όταν τους δέχεται σε ακρόαση η κυβέρνηση ή και ο πρόεδρος. Δεν αγοράζουν συγκεκριμένα οφέλη ούτε μπορούν να λειτουργήσουν εκτός πλαισίων. Αποκτούν όμως πρόσβαση στην κυβέρνηση και, αν έχουν δίκιο ή αν είναι αρκετά ικανοί, μπορούν να πείσουν γι’ αυτά που επιδιώκουν. Οταν σηκώνουν το τηλέφωνο, τα στελέχη της κυβέρνησης τους γνωρίζουν, μπορούν λοιπόν να μιλήσουν εύκολα με την κυβέρνηση. Από εκεί και πέρα εξαρτάται από τις ικανότητές τους το τι θα πετύχουν».
Το ελληνικό λόμπι πόσο ισχυρό είναι; Ακούγεται ότι δεν έχει πια τη δύναμη που είχε παλαιότερα. Εσείς που ανήκετε σε αυτό πώς το βλέπετε;
«Αυτή η έκφραση δεν είναι σωστή, το ελληνικό λόμπι. Δεν πρόκειται για λόμπι, στην πραγματικότητα είναι συγκεκριμένοι άνθρωποι, Ελληνες ή ελληνικής καταγωγής, οι οποίοι αποκτούν πρόσβαση ως χρηματοδότες στην κυβέρνηση. Το καλό με τους Ελληνες είναι ότι, όταν αποκτήσουν την πρόσβαση, είναι αρκετά αποτελεσματικοί. Μπορούν και πείθουν, όπως μπορούν και οι Ιρλανδοί, οι Αρμένιοι και οι Εβραίοι. Οταν οι επιχειρηματίες αυτοί βρεθούν σε επαφή με την κυβέρνηση, θα πουν κάτι και για τις ελληνικές θέσεις. Οσον αφορά την ισχύ τους, οι Ελληνες δεν έχουν παντού μεγάλη εκλογική δύναμη. Εχουν όμως οικονομική δύναμη και ισχυρή φωνή. Για παράδειγμα, όταν ο Δουκάκης ήταν υποψήφιος, οι Ελληνες συγκέντρωσαν περίπου 8 εκατ. δολάρια από το σύνολο των 18 που συγκεντρώθηκαν. Το 1992 για τον Κλίντον μόνο η βασική ομάδα ελλήνων χρηματοδοτών είχε δώσει 2 εκατ. δολάρια περίπου και το ίδιο ποσόν συγκέντρωσε και το 1996.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η ελληνική φωνή στις ΗΠΑ ενισχύεται. Σήμερα, αν ανατρέξει κανείς στους καταλόγους με τα στελέχη των επιχειρήσεων, βρίσκει πάρα πολλούς Ελληνες σε κορυφαίες θέσεις. Στη Γουόλ Στριτ έχουμε πολλούς Ελληνες. Το ίδιο και στην κυβέρνηση. Συμμετέχουν Αμερικανοί πλέον αφού είναι δεύτερη και τρίτη γενιά αλλά ελληνικής καταγωγής σε σημαντικές θέσεις.
Για παράδειγμα, η κυρία Σύλβια Μάθιους, που ήταν ως σήμερα αναπληρώτρια γενική διευθύντρια του Λευκού Οίκου και τώρα είναι το νούμερο 2 στο Γραφείο Προϋπολογισμού, ο κ. Τζον Ποντέστα, ο οποίος σύντομα θα είναι επιτελάρχης του Λευκού Οίκου, η κυρία Ελέιν Τσόκος, διευθύντρια του προσωπικού γραφείου της υπουργού Εξωτερικών κυρίας Ολμπραϊτ, ο κ. Σοκαρίδης, που είναι ο σύνδεσμος του Λευκού Οίκου με το πανίσχυρο κίνημα των ομοφυλοφίλων, και πολλοί άλλοι. Ολοι αυτοί είναι πρώτα Αμερικανοί αλλά βεβαίως δεν παύουν να είναι και Ελληνες. Συνεπώς η ισχύς των Ελλήνων διευρύνεται αφού τώρα πια έχουν καίριες θέσεις στην κυβέρνηση και στις επιχειρήσεις».
Στην Ελλάδα ήλθατε με αφορμή το οικονομικό συνέδριο για το Χρηματιστήριο και συναντηθήκατε με μέλη της κυβέρνησης και με επιχειρηματίες. Υπάρχει αμερικανικό ενδιαφέρον για επενδύσεις στην Ελλάδα;
«Συναντήθηκα με υπουργούς, τον κ. Αλέκο Παπαδόπουλο, την κυρία Βάσω Παπανδρέου, με τον σύμβουλο του Πρωθυπουργού κ. Τάσο Γιαννίτση και τον βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, καθηγητή Γιώργο Αλογοσκούφη, με τον επίτροπο κ. Παπουτσή και με τον δήμαρχο της Αθήνας κ. Αβραμόπουλο, καθώς και με πολλούς επιχειρηματίες και τραπεζίτες.
Η αλήθεια είναι ότι η ελληνική οικονομία έχει βελτιωθεί πάρα πολύ. Πιστεύω ότι έχει γίνει πολύ καλή δουλειά, ότι οι στόχοι της σύγκλισης θα επιτευχθούν και ότι το ελληνικό Χρηματιστήριο θα έχει καλή απόδοση. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες βέβαια έχουν ένα πλεονέκτημα έναντι των αμερικανικών λόγω Ευρωπαϊκής Ενωσης. Οι αμερικανικές επενδύουν μέσω των ευρωπαϊκών θυγατρικών τους αλλά ενδιαφέρονται πολύ για τα Βαλκάνια και πολλές από τις επενδύσεις αυτές περνάνε μέσω Ελλάδας. Υπάρχει πλέον επενδυτική προοπτική για την Ελλάδα. Σήμερα δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα περισσότερες από 100 αμερικανικές εταιρείες. Πιστεύω ότι θα αυξηθούν μελλοντικά.
Οι έλληνες επιχειρηματίες των ΗΠΑ έχουν θετική εμπειρία και τη μεταφέρουν και στους άλλους αμερικανούς επιχειρηματίες. Βέβαια η Ελλάδα είναι μικρή χώρα αλλά δεν είναι πια αναπτυσσόμενη. Είναι μια ανεπτυγμένη ευρωπαϊκή χώρα και οι έλληνες επιχειρηματίες έχουν ισχυρή προσωπικότητα.
Η διεκδίκηση της Ολυμπιάδας του 2004 ήταν εντυπωσιακή. Η ελληνική οικονομία πήγε καλά τη δεκαετία του ’90 και θα πάει καλύτερα την ερχόμενη δεκαετία. Μακροπρόθεσμα το Χρηματιστήριο θα σταθεροποιηθεί και θα κινηθεί ανοδικά. Δεν υποστηρίζω ότι δεν θα έχουμε διακυμάνσεις αλλά πιστεύω ότι θα πάει καλά. Την ίδια άποψη έχω και για τα διεθνή χρηματιστήρια».
