• Αναζήτηση
  • Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ

    ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Το ιδανικό ελληνικό σπίτι

    Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Το ιδανικό ελληνικό σπίτι Δημήτρης και Σουζάνα Αντωνακάκη «Αργά τη νύχτα Την ώρα που οι άλλοι κοιμούνται Ο Πέτρος Βαδαλούκας Σηκώνεται απ» το κρεβάτι Πατάει στις μύτες των ποδιών του Και χώνεται αθόρυβα Στο πρώτο και μοναδικό του σπίτι Σε κείνο το παλιό κουτάκι με τα σπίρτα». Νίκος Χουλιαράς Η κυρία Σουζάνα Αντωνακάκη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1935. Φοίτησε στην Αρχιτεκτονική

    ΤοΒΗΜΑ Team

    Δημήτρης και Σουζάνα Αντωνακάκη





    «Αργά τη νύχτα


    Την ώρα που οι άλλοι κοιμούνται


    Ο Πέτρος Βαδαλούκας


    Σηκώνεται απ’ το κρεβάτι


    Πατάει στις μύτες των ποδιών του


    Και χώνεται αθόρυβα


    Στο πρώτο και μοναδικό του σπίτι


    Σε κείνο το παλιό κουτάκι με τα σπίρτα».


    Νίκος Χουλιαράς


    Η κυρία Σουζάνα Αντωνακάκη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1935. Φοίτησε στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου από το 1954 ως το 1959. Από τότε και ως σήμερα συνεργάζεται με τον Δημήτρη Αντωνακάκη. Είναι ιδρυτικό μέλος του Εργαστηρίου 66 (1965-86), μέλος του ΔΣ του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών (ΣΑΔΑΣ), 1971-72 και πρόεδρος του τμήματος Αρχιτεκτόνων του Τεχνικού Επιμελητηρίου (1982-84). Ιδρυτικό μέλος του αρχιτεκτονικού γραφείου Α66 (1987) και του Β66 (1991). Αντεπιστέλλον μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας Αρχιτεκτονικής (Academie d’ Architecture), 1995. Είναι μέλος της Εθνικής Γραμματείας της UIA. Εχει συμμετάσχει σε συνέδρια και συναντήσεις (Κάιρο, Λευκωσία, Μπράιτον, Παρίσι, Βερολίνο, Μόντρεαλ, Σικάγο). Guest Lecturer και είναι μέλος, μετά από πρόσκληση του καθηγητή Herman Hertzberger, της διδακτικής ομάδας του International Design Seminar 1987 στην Αρχιτεκτονική Σχολή του TU Delft και 1988 στο Split. Μέλος της Εθνικής Γραμματείας και της Κριτικής Επιτροπής του Europan 1989. Εργα και κείμενά της έχουν καταχωρηθεί στο International Archive of Women in Architecture (iawa) VP & SU Virginia.


    Ο κ. Δημήτρης Αντωνακάκης γεννήθηκε στα Χανιά Κρήτης το 1933. Δημοτικό και Γυμνάσιο τελείωσε στην Αθήνα το 1951. Φοίτησε στην Αρχιτεκτονική Σχολή του ΕΜΠ την περίοδο 1953-58. Από το 1958 ως σήμερα συνεργάζεται με τη Σουζάνα Αντωνακάκη. Επιμελητής στην Αρχιτεκτονική Σχολή από το 1958 ως το 1992, μέλος του ΔΣ του ΣΑΔΑΣ και ταμίας του την περίοδο 1962-63. Ιδρυτικό μέλος του Εργαστηρίου 66 (1965-86), πρόεδρος του επιστημονικού διδακτικού προσωπικού του ΕΜΠ (1975-77), αντιπρόεδρος του Κεντρικού Συμβουλίου του την περίοδο 1977-78. Υποψήφιος για την έδρα των Αρχιτεκτονικών Συνθέσεων της Αρχιτεκτονικής Σχολής του ΕΜΠ, 1978 και 1990. Ιδρυτικό μέλος του αρχιτεκτονικού γραφείου Α66 (1987) και του Β66 (1991). Μέλος, μετά από πρόσκληση του καθηγητή Herman Herzberger, της διδακτικής ομάδας του International Design Seminar (1987) στην Αρχιτεκτονική Σχολή του TU Delft και 1988 στο Split. Αντεπιστέλλον μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας Αρχιτεκτονικής (Academie d’ Architecture), 1995. Επίτιμο μέλος του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Κρήτης (ΣΑΧ), 1998. Επισκέπτης καθηγητής στην Αρχιτεκτονική Σχολή του ΜΙΤ, 1994, 1999. Επισκέπτης καθηγητής στο ΕΜΠ, 1997-1998. Επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πατρών, 1999, 2000. Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Κέντρου Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου (ΚΑΜ), Χανιά Κρήτης, 1997-2000.



    Το ιδανικό σπίτι αναφέρεται σε κάτι το άπιαστο, το φανταστικό, που υπάρχει μόνο ως ιδέα. Το σπίτι αυτό δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί, παραμένει στη σφαίρα του ονείρου και της επιθυμίας. Για να δώσουμε μια απάντηση που να προσεγγίζει το ερώτημα που μας τίθεται, θα πρέπει να πούμε ότι η άποψη που επιχειρούμε να διατυπώσουμε με όρους αρχιτεκτονικούς, εδώ και πολλά χρόνια, στα σπίτια που σχεδιάζουμε είναι, όσο και αν φαίνεται απλοϊκό, ότι τα σπίτια προορίζονται για να «κατοικηθούν».


    Η προϋπόθεση του «κατοικείν» παραπέμπει στην προαιώνια σχέση ανάμεσα στον χώρο και στον άνθρωπο, σχέση σωματική που απαιτεί την αναζήτηση μιας βαθιάς «εσωτερικότητας» σε όλα τα επίπεδα της συνθετικής διαδικασίας. Αυτή η στάση αποκλείει τις επιπόλαιες εξωστρεφείς και επιδεικτικές προσεγγίσεις για ένα θέμα που, κατά την άποψή μας, συνοψίζει το νόημα της κατοίκησης, ιδιαίτερο χαρακτηριστικό κάθε αρχιτεκτονικής χειρονομίας.


    Στο μακρύ διάστημα του αρχιτεκτονικού βίου μας σχεδιάσαμε σπίτια για «επώνυμους» και «ανώνυμους» κατοίκους, εφαρμόσαμε συνήθως μέσα από μύριες δυσκολίες τα σχέδιά μας που, πολύ συχνά, μεταμορφώθηκαν, αλλοιώθηκαν ή παραμορφώθηκαν κατά το διάστημα της κατασκευής ή της κατοίκησης. Ευτυχήσαμε όμως να κάνουμε φίλους μέσα από τα σπίτια που σχεδιάσαμε ή να δυναμώσουμε υπάρχουσες φιλίες με δεσμούς που χτίσαμε, σιγά σιγά, μαζί με το σπίτι.


    Σχεδιάζοντας και εφαρμόζοντας μελέτες για γνώριμους κατοίκους, κατανοήσαμε καλύτερα τις ιδιαιτερότητες ενός θέματος τόσο πολύπλοκου αλλά και ταυτόχρονα τόσο απλού, όπως το σπίτι. Κατανοήσαμε τις παγίδες που στήνονται στη μαζική παραγωγή σπιτιών.


    Για εμάς όμως εκείνο που παραμένει σημαντικό είναι η αναφορά του σπιτιού σε κατοίκους. Κατοίκους των οποίων η συμμετοχή, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, πλουτίζει τον σχεδιασμό. Αυτό σημαίνει πολλά τόσο για τους αρχιτέκτονες όσο και για τους κατοίκους, σημαίνει πάνω απ’ όλα αμοιβαία εμπιστοσύνη που καλύπτει όλα τα στάδια της μελέτης και της κατασκευής, αναγκαία προϋπόθεση που αναφέρεται σε πολλά πράγματα τα οποία ξεπερνούν τον σχεδιασμό.


    Πρέπει να ομολογήσουμε ότι είχαμε την τύχη να συναντηθούμε με «ιδανικούς» κατοίκους, οι οποίοι συνεργάστηκαν μαζί μας.


    Ευτυχήσαμε πολλές φορές να συνεχίσουμε αυτή τη συνεργασία με πολλούς από αυτούς είτε στην ολοκλήρωση είτε στην επέκταση του σπιτιού τους είτε σε άλλα έργα. Εργα τα οποία προέκυπταν από έναν διάλογο κατά την πρώτη συνεργασία μας και από την ουσιαστική επικοινωνία, την πλήρη εμπιστοσύνη και εκτίμηση που είχαμε αναπτύξει ανάμεσά μας.


    Υπάρχει όμως και η πικρία που προκαλείται πολύ συχνά από την αναπόφευκτη εμπλοκή που έχει η αρχιτεκτονική με την οικονομική διάσταση του έργου και με όσα αυτό συνεπάγεται, ιδιαίτερα στην εποχή μας. Είναι γνωστό ότι όλο και συχνότερα οι άνθρωποι θέλουν να ακούν αυτό που ήδη γνωρίζουν καλά, ότι δεν «ρισκάρουν» ούτε την πιθανότητα ν’ ακούσουν κάτι το διαφορετικό από αυτό που κυκλοφορεί στο εμπόριο, που προβάλλεται και διαφημίζεται.


    Εργα τα οποία απαιτούν σοβαρή, υπεύθυνη και συνετή αντιμετώπιση καταλήγουν, παρά τις παλιές φιλίες, σε αποφάσεις άσχετες με τις προθέσεις που κάποτε θεωρήθηκαν προϋποθέσεις.


    Το «σχέδιο» όμως, το κάθε σχέδιο, είναι μια προβολή στο μέλλον, τότε θα αποτιμηθεί η αξία του.


    Με αυτές τις προϋποθέσεις είναι δυνατόν να αναζητήσουμε το «ιδανικό»; Είναι δυνατόν να επιχειρήσουμε να προσεγγίσουμε το ανέφικτο σε θέματα όπως η κατοικία, που είναι η έκφραση του πολιτισμού μας;

    Πολιτισμός
    Σίβυλλα
    Helios Kiosk