• Αναζήτηση
  • Η διεθνούς φήμης υψίφωνος μιλάει για την πρεμιέρα της όπερας του Ντεμπυσί «Πελέας και Μελισσάνθη»

    Ζανέτ Πηλού «Η δική μου Μελισσάνθη»

    όπερα Ζανέτ Πηλού «Η δική μου Μελισσάνθη» Η διεθνούς φήμης υψίφωνος μιλάει για την πρεμιέρα της όπερας του Ντεμπυσί «Πελέας και Μελισσάνθη» «Σε μια πρόβα, κατά τη διάρκεια προετοιμασίας της όπερας «Πελέας και Μελισσάνθη» βρήκα μια φράση στον ρόλο μου την οποία δεν είχα ποτέ καταλάβει ούτε είχα ποτέ τραγουδήσει έτσι. Και σκέφθηκα ότι ίσως ένα δάκρυ που έχυσα πριν από





    «Σε
    μια πρόβα, κατά τη διάρκεια προετοιμασίας της όπερας «Πελέας και Μελισσάνθη» βρήκα μια φράση στον ρόλο μου την οποία δεν είχα ποτέ καταλάβει ούτε είχα ποτέ τραγουδήσει έτσι. Και σκέφθηκα ότι ίσως ένα δάκρυ που έχυσα πριν από πολλά χρόνια βοήθησε στο να πω αυτή τη φράση με τον τρόπο που τη λέω τώρα». Η Ζανέτ Πηλού θα ερμηνεύσει για άλλη μία φορά, σε μια νέα παραγωγή του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, έναν αγαπημένο της ρόλο: τη Μελισσάνθη, την ηρωίδα που ζει έναν μεγάλο και άτυχο έρωτα. Γι’ αυτή την ηρωίδα και για την πορεία της στον χώρο του λυρικού τραγουδιού η διεθνούς φήμης, ελληνικής καταγωγής, υψίφωνος μιλάει στο «Βήμα».


    ­ Ερμηνεύσατε για πρώτη φορά τον ρόλο της Μελισσάνθης στα τέλη της δεκαετίας του ’60. Εκτοτε τον έχετε τραγουδήσει πολλές φορές. Ποια είναι τα στοιχεία εκείνα που σας κάνουν να επανέρχεστε στη Μελισσάνθη; Είναι, ίσως, ο πιο αγαπημένος σας ρόλος;


    «Ο πιο αγαπημένος ρόλος για κάθε τραγουδιστή είναι ο ρόλος που κάνει μια δεδομένη στιγμή, γιατί από αυτόν τον ρόλο είναι απορροφημένος· με αυτόν τον ρόλο είναι ερωτευμένος. Πράγματι όμως η Μελισσάνθη είναι κάτι ξεχωριστό για μένα. Είναι ο ιδανικός ρόλος για μια λυρική σοπράνο που θέλει να κάνει κάτι παραπάνω. Δεν είναι ένας «οπερατικός» ρόλος. Δεν διαθέτει άριες και ρομαντικές σκηνές που τελειώνουν με ένα ντο ή ένα ρε μπεμόλ. Η Μελισσάνθη δεν μπορεί να κάνει μεγάλες μελοδραματικές κινήσεις. Είναι ένας εσωτερικός ρόλος· και αυτά που κρύβει μέσα της πρέπει να βρεις τον τρόπο να τα εξωτερικεύσεις. Είναι ρόλος γραμμένος για μια σοπράνο που διαθέτει σωστή άρθρωση και ένα χρώμα φωνής, το οποίο θα χαρακτήριζα «διαφανές» με μια «ελαφρότητα». Η Μελισσάνθη πρέπει να διαθέτει τα χαρακτηριστικά ενός αγγέλου ενώ την ίδια στιγμή να μπορεί να απαντά σε ό,τι τη ρωτούν. Πιστεύω ότι δίνει τη δυνατότητα, με μια καλή ερμηνεία, να χτίσεις έναν χαρακτήρα, από τους δυσκολότερους που έχουν ποτέ γραφτεί».


    ­ Θα τη χαρακτηρίζατε προκλητική;


    «Ως ρόλος ναι, είναι προκλητικός. Κοιτάξτε, η Μελισσάνθη είναι ένα πλάσμα που δεν έχει ηλικία. Μπορεί να είναι έφηβη αλλά και ηλικιωμένη. Δεν είναι ξεκάθαρη ούτε η καταγωγή της. Για μένα εκφράζει το «αιώνιο γυναικείο» και όχι το αιώνιο θηλυκό. Κλείνει μέσα της όλο το μυστήριο. Πλάσμα εύθραυστο και συγχρόνως μυστηριώδες, όπως ο κόσμος, το σύμπαν. Η Μελισσάνθη δίνει μεγάλες ευκαιρίες στην καλλιτέχνιδα που θέλει να δώσει κάτι παραπάνω σε μιαν οπερατική προσωπικότητα. Γι’ αυτό και ο ρόλος με ελκύει».


    ­ Αλήθεια πόσες φορές έχετε τραγουδήσει τη Μελισσάνθη; Κάθε φορά βρίσκεται κάτι καινούργιο στον ρόλο;


    «Από την πρώτη παραγωγή της όπερας στη Βιέννη ­ με μαέστρο τον Αντρέ Κλυτέν ­ έχουν περάσει τουλάχιστον 25 χρόνια και έχω στο ενεργητικό μου περισσότερες, ίσως, από 15 παραγωγές. Σας ομολογώ ότι κάθε φορά έχω και κάτι καινούργιο να μάθω. Κάθε φορά, όταν προετοιμάζομαι, ανακαλύπτω και άλλη μια πτυχή του ρόλου. Θεωρώ τη Μελισσάνθη ένα διαμάντι με πολλές έδρες. Γι’ αυτό και ο ρόλος δεν μου προκαλεί ποτέ πλήξη. Είναι όμως πολύ κουραστικός ρόλος».


    ­ Στην όπερα «Πελέας και Μελισσάνθη» ο λόγος, η εκφορά του κειμένου παίζουν μεγάλο ρόλο. Απαιτείται ιδιαίτερη προετοιμασία γι’ αυτό;


    «Πράγματι, η εκφορά του λόγου στη συγκεκριμένη όπερα είναι δύσκολη, γιατί το κείμενο έρχεται ίσα ίσα με τη μουσική. Μια μουσική που για μένα είναι θεία. Ενας σωστά αρθρωμένος ψίθυρος μπορεί να ακουστεί σαν κραυγή ή σαν κορόνα. Στη Μελισσάνθη όλα είναι εσωτερικά γι’ αυτό και χρειάζεται απόλυτη συγκέντρωση στη μουσική ώστε δίχως κραυγές, δίχως λυγμούς και κλάματα, δίχως μελοδραματισμούς, να φθάσει το κείμενο στο κοινό».


    ­ Πώς αντιλαμβάνεστε τον έρωτα της Μελισσάνθης;


    «Ο έρωτας της Μελισσάνθης είναι ένα αίσθημα τυχαίο, αλλά είναι πιο δυνατός από την ίδια και τη θέλησή της. Παρ’ όλα αυτά η Μελισσάνθη, δίχως να το επιδιώκει, αποφασίζει για τη μοίρα όλων αυτών βρίσκονται γύρω της. Γίνεται μοιραία, αφού καθορίζει τον θάνατό τους αλλά και τον δικό της. Είναι μια τραγική ηρωίδα· συγχρόνως όμως ανθίζει από τον έρωτα».


    ­ Πόσο κοντά σε εσάς είναι η Μελισσάνθη; Αναζητείτε στοιχεία από τον εαυτό σας στους ρόλους που ερμηνεύετε;


    «Δίχως άλλο, κάθε γυναίκα θα βρει κάτι από τη Μελισσάνθη στον εαυτό της. Το ίδιο και εγώ. Ως γυναίκα θα έλεγα όμως ότι είμαι πολύ πιο κοντά σε μία Μανόν. Η Μανόν είναι ένα νέο θηλυκό, είναι κοριτσάκι και κάτι από την ιστορία της ζωής της πρέπει να βασίζεται στην πραγματικότητα. Αντίθετα η Μελισσάνθη είναι πιο σύνθετη· αναφέρεται σε σύμβολα, σε μύθους. Σε όλους τους ρόλους πάντως βρίσκω στοιχεία κοντά σε μένα».


    ­ Με τον Τόμας Αλεν, που ερμηνεύει τον Πελέα, έχετε συνεργαστεί ξανά στο παρελθόν;


    «Ναι, με τον Τόμας έχουμε συνεργαστεί ξανά στην ίδια όπερα, στο Μπουένος Αϊρες, και έχω τις καλύτερες αναμνήσεις. Χαίρομαι αφάνταστα που τραγουδώ ακόμη δίπλα του.


    ­ Κρατάτε αναμνήσεις από τις παραστάσεις σας; Θυμάστε κάτι ξεχωριστό από κάθε εμφάνισή σας;


    «Πάντα κρατώ κάτι για μένα. Ισως είναι διαφορετικό κάθε φορά αλλά πάντα είναι μοναδικό. Συγκεκριμένα, από τη Μελισσάνθη έχω ξεχωριστές αναμνήσεις. Κυρίως από την παραγωγή της Μετροπόλιταν Οπερα, το 1983. Θυμάμαι ότι η πρεμιέρα είχε προγραμματιστεί για τις οκτώ το βράδυ, και εγώ το μεσημέρι της ίδιας ημέρας έκαψα το χέρι μου πολύ άσχημα. Αναγκάστηκα να εμφανιστώ με ένα χέρι πολύ πρησμένο. Αυτό είναι κάτι που δεν θα ξεχάσω ποτέ. Θυμάμαι επίσης, πολύ έντονα, την πρώτη φορά στη Βιέννη, που ερμήνευσα τη Μελισσάνθη. Εμαθα τον ρόλο μέσα σε 12 ημέρες, γιατί αρρώστησε η διάσημη πρωταγωνίστρια και πήρα τη θέση της. Ημουν στην αρχή της καριέρας μου. Τότε μου πρότειναν να αναλάβω εγώ τον ρόλο. Και δέχθηκα. Ηταν κάτι το τυχαίο, μια σύμπτωση τότε, που καθόρισε την πορεία μου».


    ­ Στην παράσταση, που πρόκειται να παρακολουθήσουμε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, τα κοστούμια έχει κάνει ο γάλλος μόδιστρος Μαρκ Μποάν. Είναι η πρώτη φορά που συνεργάζεστε μαζί του; Τι ρόλο παίζει το κοστούμι για σας;


    «Πρώτη φορά δουλεύω με τον Μαρκ Μποάν· είναι ένας άνθρωπος με μεγάλη φινέτσα και ευαισθησία. Νιώθω σιγουριά για τα κοστούμια του. Θεωρώ πολύ σημαντικό το οπτικό στοιχείο στην όπερα. Προσωπικά δεν θέλω απλώς ένα ωραίο κοστούμι· θέλω να «κάθεται» ωραία πάνω μου, να με βολεύει και να με υπακούει».


    ­ Υστερα από τόσα χρόνια καριέρας υπάρχει ένα μυστικό για τη διάρκεια της φωνής σας;


    «Τίποτε δεν διαρκεί για πάντα· τίποτε στον κόσμο δεν είναι άφθαρτο. Αρα ούτε και η φωνή μου. Μία ημέρα πριν, μία ημέρα μετά, η φωνή είναι διαφορετική. Αυτό που μου επιτρέπει ακόμη να τραγουδώ τη Μελισσάνθη είναι το γεγονός ότι η φωνή μου διαθέτει αυτό το μπριλάντε στοιχείο και την ελαφρότητα που απαιτεί ο ρόλος».


    ­ Πέρυσι ασχοληθήκατε με τη διδασκαλία των νέων τραγουδιστών που ερμήνευσαν την όπερα του Μότσαρτ «Ετσι κάνουν όλες» στο Μέγαρο Μουσικής. Σας ενδιαφέρει η διδασκαλία; Πιστεύετε στους νέους καλλιτέχνες;


    «Βεβαίως και πιστεύω στους νέους. Θέλω να βγουν καλύτεροι από εμάς. Και αν μπορέσω να βοηθήσω έστω και ένα από αυτά τα παιδιά, αν μπορέσω να μεταδώσω έστω και μία μικρή μου εμπειρία, θα το κάνω με πολύ μεγάλη χαρά. Αυτό είναι κάτι που με ενδιαφέρει και μου γεμίζει την ψυχή. Πιστεύω ότι η όπερα περνάει σε καλές φωνές… Υπάρχουν στην Ελλάδα και στο εξωτερικό σημαντικές φωνές. Ξέρω όμως πως τα πράγματα ήταν και παραμένουν δύσκολα. Νιώθω κοντά στα παιδιά που τώρα δοκιμάζονται. Η Μελισσάνθη, προτού ξεψυχήσει, αγκαλιάζει το παιδί της και λέει: «Είναι πολύ μικρή, δεν γελάει, δεν χαμογελάει. Θα κλάψει και αυτή μια μέρα». Και αυτό νιώθω για τους νέους. Και αυτοί θα τα ζήσουν όλα. Είναι ένας κύκλος».


    * Η όπερα «Πελέας και Μελισσάνθη» κάνει πρεμιέρα την Παρασκευή στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στις 8.30 μ.μ. Λιμπρέτο Μορίς Μέτερλινκ, σκηνοθεσία Γκέοργκ Ρούτερινγκ. Τραγουδούν: Ζανέτ Πηλού, Τόμας Αλεν, Ζαν – Λυκ Σενιό, Αλεξάνδρα Παπατζιάκου, Φραγκίσκος Βουτσίνος, Χριστόφορος Σταμπόγλης. Την Ορχήστρα των Χρωμάτων διευθύνει ο Μίλτος Λογιάδης. Τη χορωδία Εμμέλια ο Βαλερί Ορέσκιν. Παραστάσεις στις 25 και στις 27 Ιανουαρίου. Χορηγός: Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος.

    Archive
    Σίβυλλα
    • Έντυπη έκδοση Στη σκιά του ηφαιστείου… Η χρυσόξανθη πλεξούδα με τη χαρακτηριστική πορτοκαλί κορδέλα του Hermes στο κάτω μέρος μπλέχτηκε ξαφνικά στις… μεταξένιες ψηφίδες του... ΣΙΒΥΛΛΑ
    Helios Kiosk