Ασχημα μαντάτα για όσες χώρες αψηφούν τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να επιβάλλει αυστηρά πρόστιμα σε όσες χώρες δεν συμμορφώνονται με όσα ορίζουν οι ευρωπαίοι δικαστές. Η σημαντική αυτή εξέλιξη αφορά πρωτίστως και τη χώρα μας, που έχει καταδικαστεί στο παρελθόν αρκετές φορές και έχει αγνοήσει τις αποφάσεις του Δικαστηρίου.
Με βάση λοιπόν τις αποφάσεις που έλαβαν οι 15 επίτροποι στη συνεδρίασή τους της περασμένης Τετάρτης, τα πρόστιμα θα είναι «τσουχτερά» και θα υπολογίζονται ανάλογα με το μέγεθος της χώρας και τη σοβαρότητα της περίπτωσης. «Είναι μια ένδειξη ότι η Κοινότητα θέλει να δει τους νόμους της να εφαρμόζονται», δήλωσε στους «Financial Times» ανώτερος υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και συμπλήρωσε: «Τα προτεινόμενα πρόστιμα θα είναι αρκετά βαριά, ιδιαίτερα για τις μεγαλύτερες χώρες».
Είναι η πρώτη φορά όπου θεσμικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ενωσης αποφασίζει να τιμωρήσει με χρηματικό πρόστιμο ένα μέλος επειδή δεν συμμορφώθηκε στους κανόνες των συνθηκών. Με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ η Επιτροπή απέκτησε το δικαίωμα να παραπέμπει στο Δικαστήριο τις χώρες που παραβιάζουν την κοινοτική νομοθεσία και να ορίζει πρόστιμα στην περίπτωση όπου δεν συμμορφώνονται στις αποφάσεις του.
Οι πρώτες χώρες που θα πληγούν από το νέο σύστημα είναι η Ιταλία, που δεν εφήρμοσε απόφαση σχετική με τη διαχείριση αποβλήτων στην Καμπανία, και η Γερμανία, για υποθέσεις που αφορούν τους υδάτινους πόρους και την προστασία των πτηνών. Πολλές παραβιάσεις αφορούν τον ευαίσθητο τομέα του περιβάλλοντος, αλλά μεγάλο «αγκάθι» είναι και ο τομέας της ενιαίας αγοράς. Η χώρα μας, για παράδειγμα, κινδυνεύει να πληρώσει μεγάλα πρόστιμα επειδή δεν αναγνωρίζει ως ισότιμους ορισμένους πανεπιστημιακούς τίτλους σχολών του εξωτερικού, παρά τη σχετική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.
Ο υπολογισμός των προστίμων θα γίνεται με βάση μια ελάχιστη τιμή εκκίνησης των 500 ECU την ημέρα, η οποία θα πολλαπλασιάζεται με αρκετούς συντελεστές, όπως π.χ. τη συνολική διάρκεια της παρανομίας και τη σοβαρότητά της. Θα λαμβάνεται επίσης υπόψη η δυνατότητα του κράτους – μέλους να πληρώσει το πρόστιμο, με βάση την οικονομική του κατάσταση όπως αυτή προκύπτει από το ΑΕΠ. Η Επιτροπή ελπίζει ότι με αυτόνντον τρόπο θα υποχρεωθούν οι εθνικές κυβερνήσεις να συμμορφωθούν στις αποφάσεις του Δικαστηρίου. Τα πρόστιμα θα αντανακλούν εξάλλου τις επιπτώσεις που είχε η παρανομία σε ένα κράτος – μέλος. Αν οι συνέπειες άγγιξαν όλους τους πολίτες, το πρόστιμο θα είναι μεγαλύτερο. Αν όμως η παρανομία έπληξε μια μικρή κατηγορία πολιτών, τότε θα είναι μικρότερο.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή θα υποβάλλει κάθε φορά τις προτάσεις της για επιβολή προστίμων στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, το οποίο θα παίρνει την οριστική απόφαση για την επιβολή του. Η διαδικασία αυτή ίσως διαρκεί αρκετούς μήνες.
